Η γερμανική οικονομία ενδέχεται να στερηθεί έως και 155 δισ. ευρώ ετησίως σε προστιθέμενη αξία, εφόσον αυστηροποιηθούν οι κανόνες που διέπουν την πρόσβαση στα δεδομένα για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης (AI). Τον κίνδυνο αυτό επισημαίνει σε νέα μελέτη του το γερμανικό οικονομικό ινστιτούτο ifo.
Σύμφωνα με το Reuters, η εκτίμηση του ινστιτούτου διατυπώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές και οι επιχειρήσεις τεχνολογίας επιχειρούν να εξισορροπήσουν την προστασία από τους κινδύνους της AI με την προώθηση της καινοτομίας. Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη προσπαθεί να περιορίσει την απόσταση που τη χωρίζει από τις ΗΠΑ και την Κίνα στον τομέα της ανάπτυξης προηγμένων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Ο Όλιβερ Φαλκ, ειδικός του ifo, υπογράμμισε ότι η φιλοδοξία για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μοντέλου AI υψηλού επιπέδου δεν μπορεί να συμβαδίζει με την επιβολή υπερβολικών εμποδίων στην πρόσβαση στα απαραίτητα δεδομένα εκπαίδευσης. Όπως επισήμανε, οι δύο αυτές επιδιώξεις είναι ασύμβατες.
Πώς κατανέμεται το οικονομικό κόστος
Οι εκτιμήσεις του ifo δείχνουν ότι η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη (Generative AI) έχει τη δυνατότητα να ενισχύει τη γερμανική οικονομία με έως και 440 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση έως το 2034. Ωστόσο, η θέσπιση αυστηρότερων περιορισμών θα μπορούσε να περιορίσει αισθητά αυτή την προοπτική.
Ειδικότερα, από τα συνολικά 155 δισ. ευρώ των δυνητικών ετήσιων απωλειών, τα 45 δισ. ευρώ αποδίδονται στην καθυστέρηση ενσωμάτωσης της AI στην οικονομική δραστηριότητα, ενώ άλλα 75 δισ. ευρώ συνδέονται με την ανάπτυξη λιγότερο αποτελεσματικών μοντέλων. Επιπλέον, 25 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι θα χαθούν εξαιτίας της συρρίκνωσης της ερευνητικής δραστηριότητας και 10 δισ. ευρώ λόγω της επιβράδυνσης στην ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Από την πλευρά του, ο Ιλχάν Σέερ, διευθύνων σύμβουλος του German AI lab, δήλωσε στο Reuters ότι η διαθεσιμότητα αξιόπιστων δεδομένων από διαφορετικές πηγές αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη ανταγωνιστικών συστημάτων AI. Όπως εξήγησε, οι δυσανάλογοι περιορισμοί και η έλλειψη νομικής σαφήνειας αποτελούν εμπόδια στην τεχνολογική πρόοδο, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει στο έπακρο τις δυνατότητες που προσφέρει η ισχύουσα νομοθεσία.
Ζητούμενο η ρυθμιστική σταθερότητα
Η έκθεση καλεί τους Ευρωπαίους υπευθύνους χάραξης πολιτικής να διαφυλάξουν την υφιστάμενη εξαίρεση της ΕΕ που επιτρέπει την εξόρυξη κειμένου και δεδομένων (text-and-data-mining) για εμπορικούς σκοπούς. Παράλληλα, προτείνει την εφαρμογή ισορροπημένων κανόνων διαφάνειας και ενός αποτελεσματικού μηχανισμού εξαίρεσης (opt-out), μέσω του οποίου οι δικαιούχοι θα μπορούν να δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν τη χρήση του περιεχομένου τους. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η αβεβαιότητα γύρω από τους κανόνες λειτουργεί ήδη ως αντικίνητρο για νέες επενδύσεις στην ευρωπαϊκή αγορά.
Στο ίδιο πνεύμα, ο Φλόριαν Σέβορ, επικεφαλής της εταιρείας επεξεργασίας δεδομένων Celonis για τις γερμανόφωνες αγορές της περιοχής DACH, τόνισε ότι η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων της AI προϋποθέτει την αποφυγή αδικαιολόγητων περιορισμών στην πρόσβαση στην πληροφορία. Επισήμανε ακόμη ότι οι επιχειρήσεις στη Γερμανία και την υπόλοιπη Ευρώπη διαθέτουν τεράστια αποθέματα δεδομένων, μεγάλο μέρος των οποίων δεν έχει μέχρι σήμερα αξιοποιηθεί.
