H ανάγκη για δεύτερη δουλειά προκειμένου να καλυφθούν οι καθημερινές οικονομικές υποχρεώσεις δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι αναζητούν πρόσθετες πηγές εισοδήματος, καθώς οι αποδοχές από την κύρια απασχόλησή τους δεν επαρκούν για να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος ζωής.
Η ίδια εικόνα καταγράφεται και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησαν τον Ιούλιο η Goldman Sachs Asset Management και η εταιρεία Escalent, περισσότεροι από έξι στους δέκα Αμερικανούς καταφεύγουν σε δεύτερη εργασία, κυρίως για οικονομικούς λόγους. Παράλληλα, το 27% των ερωτηθέντων ανέφερε ότι, παρότι ο μισθός του επαρκεί για την κάλυψη των βασικών αναγκών, δεν του επιτρέπει να βελτιώσει ουσιαστικά την οικονομική του θέση.
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση της Goldman Sachs Asset Management, η εργασία εξακολουθεί να αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εξασφάλιση μιας οικονομικά ασφαλούς συνταξιοδότησης, ωστόσο για σημαντικό μέρος των Αμερικανών δεν είναι πλέον αρκετή.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η τάση μεταξύ των νεότερων ηλικιακών ομάδων. Η Gen Z εμφανίζει τη μεγαλύτερη πιθανότητα να αναζητήσει συμπληρωματική απασχόληση, ενώ ακολουθούν οι millennials. Το ενδιαφέρον είναι ότι η επιλογή αυτή δεν συνδέεται απαραίτητα με την εργασιακή ανασφάλεια, καθώς οι περισσότεροι εκπρόσωποι των δύο γενεών δηλώνουν πως η βασική τους εργασία προσφέρει ένα επίπεδο οικονομικής σταθερότητας.
Ωστόσο, η σταθερότητα αυτή δεν φαίνεται να αρκεί. Όπως εξηγούν οι συντάκτες της έρευνας, ένας νέος εργαζόμενος μπορεί να αισθάνεται ασφαλής στην κύρια επαγγελματική του θέση και ταυτόχρονα να θεωρεί αναγκαία την ύπαρξη ενός δεύτερου εισοδήματος.
Ανεξάρτητα από την ηλικία, η πλειονότητα όσων διατηρούν παράλληλες επαγγελματικές δραστηριότητες αναφέρει ότι το κάνει είτε για να ανταποκριθεί στις τρέχουσες οικονομικές ανάγκες είτε για να δημιουργήσει ένα πρόσθετο δίχτυ προστασίας.
Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι μία θέση πλήρους απασχόλησης δεν εγγυάται πλέον από μόνη της οικονομική ασφάλεια. Αντίθετα, η αναζήτηση συμπληρωματικών αποδοχών εξελίσσεται σταδιακά σε αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας πολλών εργαζομένων.
Το πρόβλημα επιτείνεται όταν οι μισθολογικές αυξήσεις δεν συμβαδίζουν με την άνοδο των τιμών, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη. Την ίδια στιγμή, οι δυσκολίες στην εξεύρεση μιας καλύτερα αμειβόμενης θέσης εργασίας περιορίζουν τις δυνατότητες οικονομικής ανέλιξης.
Portfolio career: Η επαγγελματική σταδιοδρομία με πολλαπλές πηγές εισοδήματος
Η παράλληλη ενασχόληση με διαφορετικές επαγγελματικές δραστηριότητες συνδέεται και με ένα μοντέλο εργασίας που κερδίζει έδαφος διεθνώς, γνωστό ως «portfolio career».
Σε αντίθεση με την παραδοσιακή επαγγελματική διαδρομή, η οποία βασίζεται σε μία σταθερή θέση εργασίας, το συγκεκριμένο μοντέλο προβλέπει τον συνδυασμό διαφορετικών απασχολήσεων και πηγών εισοδήματος.
Η λογική του δεν περιορίζεται στην αύξηση των συνολικών αποδοχών. Η ύπαρξη περισσότερων επαγγελματικών δραστηριοτήτων μπορεί να λειτουργήσει και ως μηχανισμός προστασίας απέναντι σε απρόβλεπτες εξελίξεις, όπως η απώλεια της κύριας εργασίας.
Με αυτόν τον τρόπο, η οικονομική σταθερότητα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από έναν εργοδότη, αλλά κατανέμεται σε περισσότερες πηγές εσόδων.
Η σύμβουλος επαγγελματικής σταδιοδρομίας Janel Abrahami εξηγεί ότι η δημιουργία ενός τέτοιου επαγγελματικού χαρτοφυλακίου μπορεί να περιορίσει τόσο τις οικονομικές όσο και τις ψυχολογικές συνέπειες μιας ενδεχόμενης απόλυσης ή μιας αλλαγής στις ανάγκες της επιχείρησης στην οποία απασχολείται κάποιος.
Πώς επηρεάζονται η αποταμίευση και οι μεγάλοι οικονομικοί στόχοι
Η αναζήτηση πρόσθετου εισοδήματος δεν είναι η μοναδική συνέπεια της οικονομικής πίεσης. Η αβεβαιότητα για το μέλλον αναγκάζει πολλούς εργαζομένους να μεταθέτουν σημαντικές οικονομικές αποφάσεις και να περιορίζουν τις δυνατότητες αποταμίευσης.
Τα ευρήματα της έρευνας είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά για τις νεότερες γενιές. Συγκεκριμένα, το 83% των εκπροσώπων της Gen Z και το 78% των millennials δηλώνουν ότι έχουν αναβάλει την επίτευξη σημαντικών οικονομικών στόχων.
Μεταξύ των millennials, το 41% έχει καθυστερήσει τη δημιουργία αποταμιευτικού αποθέματος για έκτακτες ανάγκες, παρά το γεγονός ότι εργάζεται. Επιπλέον, το 30% έχει μεταθέσει για αργότερα σχέδια που σχετίζονται με τη στέγαση ή την απόκτηση ιδιόκτητης κατοικίας.
Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και η Gen Z, με το 35% να έχει αναβάλει την αποταμίευση για απρόβλεπτες δαπάνες και το 34% να έχει καθυστερήσει στόχους που αφορούν την κατοικία.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν μια νέα πραγματικότητα στην αγορά εργασίας: ακόμη και η σταθερή απασχόληση δεν συνεπάγεται απαραίτητα δυνατότητα αποταμίευσης και οικονομικής προόδου. Για ολοένα περισσότερους εργαζομένους, το δεύτερο εισόδημα δεν αποτελεί πλέον απλώς μια ευκαιρία για επιπλέον χρήματα, αλλά έναν τρόπο να διατηρήσουν την οικονομική τους ισορροπία.
