Η επιλογή τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις για τον οικογενειακό προϋπολογισμό, καθώς η νέα άνοδος των τιμών στην αγορά ενέργειας απειλεί να φέρει πρόσθετες επιβαρύνσεις μέσα στον χειμώνα.
Με τις χρεώσεις του Νοεμβρίου να αναμένονται τις επόμενες ημέρες, η διαφορά ανάμεσα στα σταθερά και τα κυμαινόμενα προγράμματα μπορεί να φτάσει σχεδόν τα 19 ευρώ τον μήνα, δημιουργώντας διαφορετικές συνθήκες για εκατομμύρια καταναλωτές.
Όσοι έχουν επιλέξει συμβόλαια με προκαθορισμένη τιμή προμήθειας διαθέτουν μεγαλύτερη προστασία απέναντι στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς. Αντίθετα, τα νοικοκυριά που παραμένουν σε κυμαινόμενα προγράμματα βρίσκονται περισσότερο εκτεθειμένα στις αυξήσεις, οι οποίες ενδέχεται να περάσουν στους επόμενους λογαριασμούς.
Η εικόνα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς περισσότεροι από 3,1 εκατομμύρια καταναλωτές εξακολουθούν να βρίσκονται στα πράσινα τιμολόγια, την ώρα που οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα.
Πόσο κοστίζουν τα πράσινα, κίτρινα και μπλε τιμολόγια
Τα διαθέσιμα συγκριτικά στοιχεία αναδεικνύουν αισθητές αποκλίσεις μεταξύ των τριών βασικών κατηγοριών τιμολόγησης.
Με βάση τις μέσες μηνιαίες χρεώσεις των προγραμμάτων που εξετάστηκαν, το κόστος διαμορφώνεται σε 84,29 ευρώ για τα πράσινα τιμολόγια, 78,37 ευρώ για τα κίτρινα κυμαινόμενα και 65,32 ευρώ για τα μπλε σταθερά συμβόλαια.
Αυτό σημαίνει ότι ένα νοικοκυριό με πράσινο πρόγραμμα επιβαρύνεται κατά μέσο όρο με 18,97 ευρώ περισσότερα τον μήνα σε σύγκριση με ένα αντίστοιχο μπλε τιμολόγιο. Η απόκλιση προσεγγίζει το 29%.
Στην περίπτωση των κίτρινων προγραμμάτων, η διαφορά από τα μπλε ανέρχεται σε 13,05 ευρώ μηνιαίως, δηλαδή περίπου 20%.
Μικρότερη, αλλά επίσης αξιοσημείωτη, είναι η απόσταση μεταξύ πράσινων και κίτρινων τιμολογίων. Τα πρώτα εμφανίζονται ακριβότερα κατά 5,92 ευρώ τον μήνα, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 7,6%.
Οι διαφορές γίνονται ακόμη πιο αισθητές όταν υπολογιστούν σε ετήσια βάση.
Εάν οι μέσες χρεώσεις του Οκτωβρίου παρέμεναν αμετάβλητες για ένα ολόκληρο έτος, η επιβάρυνση ενός νοικοκυριού με πράσινο τιμολόγιο θα μπορούσε να φτάσει τα 228 ευρώ περισσότερα έναντι ενός αντίστοιχου μπλε προγράμματος.
Για τους καταναλωτές με κίτρινα τιμολόγια, η διαφορά υπολογίζεται σε περίπου 157 ευρώ ετησίως.
Πρόκειται για ενδεικτική σύγκριση που βασίζεται στα συγκεκριμένα προγράμματα και στις χρεώσεις της περιόδου και όχι για εγγυημένη εξοικονόμηση κάθε καταναλωτή. Το τελικό όφελος εξαρτάται από την κατανάλωση και τους όρους του συμβολαίου.
Στο επίκεντρο 3,1 εκατομμύρια καταναλωτές
Η μεγαλύτερη ανησυχία εντοπίζεται στα νοικοκυριά που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τα πράσινα τιμολόγια, καθώς η τιμή τους επηρεάζεται από τις εξελίξεις στη χονδρεμπορική αγορά.
Οι περισσότεροι από 3,1 εκατομμύρια καταναλωτές αυτής της κατηγορίας αντιμετωπίζουν την προοπτική νέων ανατιμήσεων σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αναμένεται να ενισχυθεί λόγω των αναγκών θέρμανσης.
Ο συνδυασμός υψηλότερων τιμών και αυξημένης κατανάλωσης μπορεί να μεταφραστεί σε μεγαλύτερους λογαριασμούς, ιδιαίτερα για τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν ηλεκτρικά συστήματα θέρμανσης.
Απέναντι σε αυτή την αβεβαιότητα, τα μπλε συμβόλαια συγκεντρώνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον.
Τα συγκεκριμένα προγράμματα προσφέρουν σταθερή τιμή προμήθειας για προκαθορισμένο χρονικό διάστημα, συνήθως 12 ή 24 μηνών, επιτρέποντας στους καταναλωτές να γνωρίζουν εκ των προτέρων τη χρέωση της ενέργειας ανά κιλοβατώρα.
Ωστόσο, η σταθερότητα της τιμής δεν συνεπάγεται αυτομάτως και το χαμηλότερο συνολικό κόστος. Ορισμένα προγράμματα μπορεί να περιλαμβάνουν υψηλότερα πάγια ή πρόσθετους συμβατικούς περιορισμούς.
Άλμα 14,78% στη χονδρική – Οι φόβοι για τον Νοέμβριο
Η πορεία της χονδρεμπορικής αγοράς ενισχύει τις ανησυχίες για τις χρεώσεις του επόμενου μήνα.
Κατά το διάστημα 1 έως 23 Οκτωβρίου, η μέση τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος στη χονδρική αγορά διαμορφώθηκε στα 179,41 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 156,31 ευρώ τον Σεπτέμβριο.
Η μεταβολή αντιστοιχεί σε αύξηση 14,78%, δημιουργώντας πρόσθετη πίεση στο κόστος προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.
Ιδιαίτερα υψηλή ήταν η τιμή στις 23 Οκτωβρίου, όταν έφτασε τα 225,80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αποτυπώνοντας την ένταση που επικρατεί στην αγορά.
Οι εξελίξεις αυτές έρχονται μετά τις αυξήσεις που καταγράφηκαν ήδη τον Οκτώβριο στα πράσινα τιμολόγια, οι οποίες κυμάνθηκαν μεταξύ 6,7% και 26,7%, ανάλογα με τον προμηθευτή.
Επιπλέον, η άνοδος του φυσικού αερίου, με τις τιμές να κινούνται κοντά στα 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αυξάνει την πίεση στο κόστος ηλεκτροπαραγωγής.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις αποφάσεις των εταιρειών προμήθειας για τον Νοέμβριο.
Καθοριστικός παράγοντας θα είναι το ποσοστό των αυξήσεων που θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές, καθώς και το εάν οι προμηθευτές θα επιλέξουν να συγκρατήσουν τις τελικές χρεώσεις μέσω εμπορικών εκπτώσεων.
Το ύψος της χονδρεμπορικής τιμής αποτελεί σημαντική ένδειξη για την κατεύθυνση της αγοράς, αλλά δεν καθορίζει από μόνο του το τελικό τιμολόγιο κάθε παρόχου.
Οι παγίδες των σταθερών συμβολαίων
Παρότι τα μπλε τιμολόγια εμφανίζονται οικονομικότερα στη συγκεκριμένη σύγκριση, η επιλογή τους δεν πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με βάση τη διαφημιζόμενη τιμή ανά κιλοβατώρα.
Το μηνιαίο πάγιο, οι προϋποθέσεις χορήγησης εκπτώσεων συνέπειας και οι ρήτρες πρόωρης αποχώρησης μπορούν να αλλάξουν σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα.
Ένα πρόγραμμα με χαμηλή τιμή ενέργειας αλλά υψηλό πάγιο ενδέχεται να αποδειχθεί λιγότερο συμφέρον για ένα νοικοκυριό με μικρή κατανάλωση.
Αντίστοιχα, οι εκπτώσεις που συνδέονται με την εμπρόθεσμη εξόφληση των λογαριασμών μπορεί να μειώνουν σημαντικά τη χρέωση μόνο εφόσον τηρούνται οι σχετικοί όροι.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στη διάρκεια δέσμευσης. Σε συμβόλαια 12 ή 24 μηνών, ενδέχεται να προβλέπεται οικονομική επιβάρυνση εάν ο καταναλωτής αποφασίσει να αποχωρήσει πριν από τη λήξη τους.
Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά να υποχωρήσουν τους επόμενους μήνες. Σε αυτή την περίπτωση, ένας καταναλωτής που έχει δεσμευτεί σε υψηλότερη σταθερή τιμή μπορεί να μην επωφεληθεί άμεσα από τη μείωση.
Από την άλλη πλευρά, η διατήρηση ενός σταθερού συμβολαίου μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα σε μια περίοδο συνεχών διακυμάνσεων.
Για τον λόγο αυτό, η σύγκριση χρειάζεται να βασίζεται στο συνολικό εκτιμώμενο κόστος και στο πραγματικό προφίλ κατανάλωσης κάθε νοικοκυριού, όχι μόνο στην αρχική τιμή του προγράμματος.
Καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, η επιλογή τιμολογίου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα. Οι νέες ανακοινώσεις των προμηθευτών θα δείξουν πόσο από την πίεση της χονδρεμπορικής αγοράς θα περάσει στους λογαριασμούς του Νοεμβρίου.
Το βέβαιο είναι ότι οι καταναλωτές δεν αντιμετωπίζουν όλοι την ίδια επιβάρυνση: η κατηγορία τιμολογίου, η διάρκεια της σύμβασης και οι επιμέρους χρεώσεις μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικές διαφορές στο ποσό που τελικά θα πληρώσουν.
