Περισσότερες δυνατότητες δραστηριοποίησης για παραγωγούς και επαγγελματίες πωλητές, απλούστερες διαδικασίες αδειοδότησης και νέους κανόνες για τη διαχείριση των θέσεων φέρνουν οι αλλαγές στο καθεστώς λειτουργίας των λαϊκών αγορών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα συμμετοχής σε πρωινές και απογευματινές αγορές την ίδια ημέρα, αλλά και η μείωση των διοικητικών υποχρεώσεων που επιβαρύνουν τους επαγγελματίες του υπαίθριου εμπορίου.
Το νέο πλαίσιο αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας των λαϊκών αγορών, στη διευκόλυνση της καθημερινότητας των πωλητών και στην καλύτερη εξυπηρέτηση των καταναλωτών, με περισσότερες επιλογές ως προς τα σημεία και τις ώρες πραγματοποίησης των αγορών τους.
Οι αλλαγές εξειδικεύονται με εγκύκλιο της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία διευκρινίζει την εφαρμογή των ρυθμίσεων που θεσμοθετήθηκαν τον περασμένο Απρίλιο.
Η νομοθετική παρέμβαση προέκυψε έπειτα από πολύμηνες συζητήσεις του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου με εκπροσώπους του κλάδου, με στόχο την αντιμετώπιση προβλημάτων που δυσκόλευαν τη λειτουργία των λαϊκών αγορών.
Βασική επιδίωξη είναι να ενισχυθεί η παρουσία των παραγωγών, να περιοριστούν οι χρονοβόρες διοικητικές διαδικασίες και να διατηρηθεί η δυνατότητα διάθεσης ποιοτικών προϊόντων σε ανταγωνιστικές τιμές.
Απογευματινές λαϊκές αγορές και περισσότερες δυνατότητες εργασίας
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη δυνατότητα των παραγωγών και των επαγγελματιών πωλητών να δραστηριοποιούνται την ίδια ημέρα τόσο σε πρωινή όσο και σε διαφορετική απογευματινή λαϊκή αγορά.
Η νέα ρύθμιση διευρύνει τις επαγγελματικές δυνατότητες των πωλητών, οι οποίοι μπορούν να αξιοποιούν περισσότερες ώρες δραστηριότητας και να ενισχύουν δυνητικά τα εισοδήματά τους.
Παράλληλα, δημιουργούνται πρόσθετες επιλογές για τους καταναλωτές, ιδιαίτερα για όσους εργάζονται τις πρωινές ώρες και δυσκολεύονται να πραγματοποιήσουν τις αγορές τους στο παραδοσιακό ωράριο.
Η ανάπτυξη των απογευματινών λαϊκών αγορών αναμένεται να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στην οργάνωση του υπαίθριου εμπορίου, διευρύνοντας τις δυνατότητες πρόσβασης των πολιτών στα διαθέσιμα προϊόντα.
Έως 10% των θέσεων για εποχικούς παραγωγούς
Νέες προβλέψεις εισάγονται και για την ενίσχυση της συμμετοχής των παραγωγών στις λαϊκές αγορές.
Ειδικότερα, έως το 10% των θέσεων κάθε αγοράς μπορεί να διατίθεται για την κάλυψη εποχικών αναγκών, με μέγιστη διάρκεια παραχώρησης τους έξι μήνες ανά παραγωγό.
Απλούστερη γίνεται και η διαδικασία απόδοσης αυτών των θέσεων.
Μετά την υποβολή της σχετικής αίτησης, ακολουθεί ανάρτησή της για 48 ώρες. Εφόσον δεν εμφανιστεί άλλος ενδιαφερόμενος, η θέση παραχωρείται απευθείας στον αιτούντα.
Στην περίπτωση που υπάρχει περισσότερος από ένας ενδιαφερόμενος, η επιλογή πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης.
Παράλληλα, παρέχεται στους δήμους η δυνατότητα να δημιουργούν λαϊκές αγορές αποκλειστικά για παραγωγούς, διευκολύνοντας την απευθείας διάθεση αγροτικών προϊόντων στους καταναλωτές.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα στοχεύει στην ενίσχυση του ανταγωνισμού και στη μεγαλύτερη παρουσία των ίδιων των παραγωγών στην αγορά.
Άδειες μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες και τέλος στις περιοδικές ανανεώσεις
Σημαντικές παρεμβάσεις προβλέπονται και στο σύστημα αδειοδότησης.
Με βάση το νέο πλαίσιο, η άδεια παραγωγού πωλητή χορηγείται εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την παραλαβή όλων των απαιτούμενων δικαιολογητικών.
Επιπλέον, οι άδειες που εκδίδονται ηλεκτρονικά και καταχωρίζονται στο πληροφοριακό σύστημα «Ανοιχτή Αγορά» αποκτούν πλέον ισχύ αορίστου χρόνου, υπό την προϋπόθεση ότι εξακολουθούν να ισχύουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Με τον τρόπο αυτό καταργείται η υποχρέωση περιοδικής ανανέωσης των συγκεκριμένων αδειών, περιορίζοντας τις διαδικασίες που καλούνται να διεκπεραιώνουν οι επαγγελματίες.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τους πωλητές των οποίων οι έντυπες άδειες έχουν λήξει, χωρίς όμως να έχουν καταργηθεί.
Οι συγκεκριμένοι επαγγελματίες μπορούν να συνεχίσουν νόμιμα τη δραστηριότητά τους μέχρι να ολοκληρωθεί η μετατροπή των αδειών τους σε ψηφιακές, εφόσον λάβουν την προβλεπόμενη βεβαίωση.
Για την έκδοσή της απαιτείται μία μόνο αίτηση, ενώ η βεβαίωση καλύπτει όλες τις θέσεις και τις δραστηριότητες του πωλητή, ακόμη και όταν αυτές βρίσκονται σε διαφορετικές περιφέρειες.
Εφόσον ο διοικητικός φάκελος του ενδιαφερομένου βρίσκεται σε άλλη υπηρεσία, η αναζήτησή του γίνεται αυτεπάγγελτα από τη διοίκηση, χωρίς να απαιτούνται πρόσθετες ενέργειες από τον πωλητή.
Διευκολύνσεις για τις δηλώσεις ΟΣΔΕ
Το νέο καθεστώς αντιμετωπίζει και προβλήματα που σχετίζονται με την υποβολή των δηλώσεων ΟΣΔΕ (Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου).
Στις περιπτώσεις όπου ένας παραγωγός αδυνατεί να προσκομίσει εγκαίρως τη δήλωση κατά την ετήσια διαδικασία υποβολής δικαιολογητικών, χωρίς η καθυστέρηση να οφείλεται σε δική του υπαιτιότητα, μπορεί να καταθέσει υπεύθυνη δήλωση.
Η οριστική δήλωση ΟΣΔΕ θα μπορεί να προσκομιστεί μεταγενέστερα, μόλις καταστεί εφικτή η έκδοσή της.
Με τη ρύθμιση αυτή αποφεύγεται η επιβάρυνση των παραγωγών από διοικητικές καθυστερήσεις για τις οποίες δεν φέρουν ευθύνη, διευκολύνοντας τη συνέχιση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας.
Νέοι κανόνες για αλλαγές και μετακινήσεις θέσεων
Πιο συγκεκριμένο γίνεται και το πλαίσιο διαχείρισης των θέσεων στις λαϊκές αγορές.
Οι διαδικασίες για τη χορήγηση, την αμοιβαία ανταλλαγή, τη μετακίνηση και τη βελτίωση θέσεων καθορίζονται με συγκεκριμένα κριτήρια, ενώ όπου προβλέπεται εφαρμόζεται ηλεκτρονική κλήρωση.
Παράλληλα, οι αιτήσεις για αλλαγή θέσης μέσα στην ίδια αγορά ή για μετακίνηση σε διαφορετική λαϊκή αγορά θα εξετάζονται σε προκαθορισμένες χρονικές περιόδους.
Ως καταληκτικές ημερομηνίες ορίζονται η 24η Μαρτίου και η 23η Σεπτεμβρίου κάθε έτους.
Η καθιέρωση συγκεκριμένων προθεσμιών αποσκοπεί στη μεγαλύτερη οργάνωση των διαδικασιών και στην αποσαφήνιση των όρων με τους οποίους πραγματοποιούνται οι αλλαγές στις θέσεις των πωλητών.
Απουσίες 20 ημερών και μεταβίβαση αδειών
Σαφέστεροι κανόνες τίθενται και για την απώλεια θέσεων στις λαϊκές αγορές.
Συγκεκριμένα, η μη προσέλευση ενός πωλητή επί 20 ημέρες μέσα στο έτος σε συγκεκριμένη θέση θεωρείται σιωπηρή παραίτηση από τη θέση αυτή.
Ωστόσο, προβλέπεται η δυνατότητα άσκησης ένστασης εντός 15 ημερών από την κοινοποίηση της σχετικής διοικητικής πράξης.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει επίσης για τη μεταβίβαση άδειας σε περίπτωση θανάτου του κατόχου της.
Η αίτηση μεταβίβασης πρέπει να υποβάλλεται μέσα σε 12 μήνες. Εάν η προθεσμία παρέλθει χωρίς να έχει κατατεθεί αίτηση, η άδεια παύει αυτοδικαίως να ισχύει και δεν μπορεί πλέον να μεταβιβαστεί.
Οι νέοι κανόνες καθορίζουν έτσι συγκεκριμένα χρονικά όρια τόσο για τη διατήρηση των θέσεων όσο και για τη συνέχιση της δραστηριότητας μέσω μεταβίβασης άδειας.
Τέλος, αποσαφηνίζονται οι υποχρεώσεις για την καταβολή των προβλεπόμενων τελών, καθώς και οι περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να εφαρμοστεί μείωση ή απαλλαγή.
Στις εξαιρέσεις περιλαμβάνονται περιστάσεις ανωτέρας βίας, όπως η νοσηλεία ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων.
Συνολικά, οι αλλαγές επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο για τις λαϊκές αγορές, συνδυάζοντας λιγότερη γραφειοκρατία, νέες δυνατότητες επαγγελματικής δραστηριοποίησης και σαφέστερους κανόνες λειτουργίας για παραγωγούς και πωλητές.
