Με πρόταγμα μια δυνατή μεταρρυθμιστική ατζέντα που στοχεύει στη γεφύρωση των σχέσεων εμπιστοσύνης των πολιτών με το Κράτος, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαράσσει τον κυβερνητικό οδικό χάρτη της επόμενης διετίας, έως τις εθνικές εκλογές της άνοιξης του 2027. Σημείο αναφοράς σε αυτόν τον οδικό χάρτη αποτελεί η συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.
Ο κ. Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο του «Σκάι», έριξε το γάντι στα κόμματα της αντιπολίτευσης, και κυρίως στο ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής του Νίκου Ανδρουλάκη, προτείνοντας στο πλαίσιο της Συνταγματικής Αναθεώρησης την αλλαγή του άρθρου 103 για την άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο. Το ζήτημα αυτό, ένα ταμπού των τελευταίων δεκαετιών, συμπορεύεται με έτερες κυβερνητικές κινήσεις που έρχονται σταδιακά στο προσκήνιο, όπως:
- Η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων.
- Η αξιολόγηση των δημοσίων υπηρεσιών από τους ίδιους τους πολίτες.
- Η αξιολόγηση στο μέτωπο της Παιδείας και της Υγείας, που θα αποτελέσει το επόμενο στάδιο των κυβερνητικών πρωτοβουλιών.
Ο Πρωθυπουργός τόνισε χαρακτηριστικά: «Δεν νοείται κάποιος δημόσιος υπάλληλος να αρνείται την αξιολόγηση, άρα θα υπάρχουν κυρώσεις για αυτούς που αρνούνται σε πρώτη φάση την αξιολόγηση…Σήμερα που μιλάμε, γίνεται αξιολόγηση. Και όχι μόνο γίνεται, έχουμε πια και τα εργαλεία εκείνα τα οποία μας επιτρέπουν να μπορούμε να εντοπίζουμε αξιολογήσεις οι οποίες δεν είναι τόσο συγκεκριμένες και οι οποίες κατατάσσουν τους υπαλλήλους σε πολύ υψηλή βαθμολογία μόνο και μόνο επειδή το είπε ο προϊστάμενος. Αυτό συνέβαινε επί ΣΥΡΙΖΑ: 97% των υπαλλήλων ήταν άριστοι στην αξιολόγηση, η οποία γινόταν».
Μέσω της αλλαγής του άρθρου 103 του Συντάγματος, η κυβερνητική έδρα συνδέει την ενδεχόμενη απόλυση ή τη δυνατότητα της επαγγελματικής και οικονομικής ανέλιξης με την αποδοτικότητα όσων υπηρετούν στο Δημόσιο. Ο κ. Μητσοτάκης επεσήμανε ότι η μονιμότητα, που θεσπίστηκε ιστορικά για να προστατεύει τους δημοσίους υπαλλήλους από πολιτικές διώξεις, δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί ως «δύναμη αδράνειας». Οι πρωτοβουλίες που θα αναπτυχθούν στον πολιτικό διάλογο πριν τη Συνταγματική Αναθεώρηση θα έχουν ως σημείο αναφοράς την αποδοτικότητα ή αλλιώς «τη δομική, επίμονη και μόνιμη ανεπάρκεια».
Κυβερνητικοί αξιωματούχοι σχολιάζουν ότι, πέραν του άρθρου 103, ο Πρωθυπουργός βάζει στο τραπέζι της συνταγματικής αναθεώρησης και άλλα άρθρα, όπως το άρθρο 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, το άρθρο 86 για την ευθύνη υπουργών και το άρθρο 24 για το περιβάλλον και τη χωροταξία. Ο κ. Μητσοτάκης προσκαλεί το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής να τοποθετηθεί ξεκάθαρα στην πρόταση για άρση της μονιμότητας, τονίζοντας την ανάγκη για ευρύτερες πλειοψηφίες και συναινέσεις που επιτάσσει το Σύνταγμα. «Θα δοκιμαστεί το ΠΑΣΟΚ στη Συνταγματική Αναθεώρηση», ανέφερε ο Πρωθυπουργός, ζητώντας καθαρές απαντήσεις και όχι υπεκφυγές.
Τι Προβλέπει το Σύνταγμα (Άρθρο 103, παρ. 4): «Οι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν οργανικές θέσεις είναι μόνιμοι εφόσον αυτές οι θέσεις υπάρχουν. Αυτοί εξελίσσονται μισθολογικά σύμφωνα με τους όρους του νόμου και, εκτός από τις περιπτώσεις που αποχωρούν λόγω ορίου ηλικίας ή παύονται με δικαστική απόφαση, δεν μπορούν να μετατεθούν χωρίς γνωμοδότηση ούτε να υποβιβαστούν ή να παυθούν χωρίς απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου, που αποτελείται τουλάχιστον κατά τα δύο τρίτα από μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους».
Όπως όλα δείχνουν, κλειδί στο μέτωπο της άρσης της μονιμότητας θα αποτελέσει η απόδοση. Παράλληλα, στο επίκεντρο των αλλαγών θα βρεθεί η προσπάθεια να δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία στις διοικήσεις του στενού και του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα (συμπεριλαμβανομένων των ΔΕΚΟ) στη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού. Στην προμετωπίδα αναμένεται να βρεθούν η ουσιαστική αξιολόγηση και η μισθολογική και βαθμολογική εξέλιξη, καθώς αυτό θα ανοίξει τον βηματισμό για τον πραγματικό εκσυγχρονισμό, αλλάζοντας την ταχύτητα στους ρυθμούς της παραγωγικότητας.
