Η 1η Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS, υπενθυμίζει την ανάγκη για ενημέρωση, πρόληψη και αλληλεγγύη. Παρά την τεράστια πρόοδο στη θεραπεία της HIV λοίμωξης, το στίγμα και οι διακρίσεις συνεχίζουν να επηρεάζουν δυσμενώς τη ζωή των ατόμων που ζουν με τον ιό.
Μια ελεγχόμενη ασθένεια, αλλά όχι μια νικημένη μάχη
Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS (ΕΕΜΑΑ), η HIV λοίμωξη έχει μετατραπεί σε μια χρόνια ελεγχόμενη νόσο, χάρη στις σύγχρονες αντιρετροϊκές θεραπείες. Το 93% των ατόμων που λαμβάνουν θεραπεία έχουν μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο, γεγονός που αποδεικνύει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.
Ωστόσο, το στίγμα και οι ανισότητες παραμένουν σοβαρά εμπόδια. Οι διακρίσεις κατά των οροθετικών ατόμων, είτε στον χώρο εργασίας, είτε από το κοινωνικό και επαγγελματικό τους περιβάλλον, επιβαρύνουν την ποιότητα ζωής τους.
Τα δεδομένα στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, έχουν καταγραφεί συνολικά 21.199 περιστατικά HIV, με τους άνδρες να αποτελούν το 86% των περιπτώσεων. Το 2023 δηλώθηκαν 657 νέα περιστατικά, σημειώνοντας αύξηση σε σχέση με το 2022.
- Τρόποι μετάδοσης:
- 30,5% μέσω σεξουαλικής επαφής μεταξύ ανδρών
- 16,4% μέσω ετεροφυλοφιλικής σεξουαλικής επαφής
- 15,3% μέσω ενδοφλέβιας χρήσης ουσιών
- 37,4% χωρίς προσδιορισμό τρόπου μετάδοσης
Η καθυστερημένη διάγνωση αποτελεί ακόμη πρόκληση, ιδιαίτερα στις γυναίκες, σε ετεροφυλόφιλες μεταδόσεις και σε άτομα άνω των 50 ετών.
Το στίγμα και η παραπληροφόρηση
Έρευνες στην Κύπρο δείχνουν ότι το στίγμα και η άγνοια παραμένουν. Ποσοστά όπως:
- 25% πιστεύουν ότι ο HIV μεταδίδεται από κοινή χρήση τουαλέτας
- 28% από αγκαλιές ή φιλιά
- 31% από τσιμπήματα εντόμων
αποδεικνύουν την ανάγκη για εντατική ενημέρωση.
Παράλληλα, μόνο το 22% των ερωτηθέντων γνωρίζουν ότι τα άτομα με μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο δεν μπορούν να μεταδώσουν τον ιό.
Παγκόσμια πρόοδος και στόχοι
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το 2023 ήταν η χρονιά με τον χαμηλότερο αριθμό νέων λοιμώξεων από HIV από τη δεκαετία του 1980. Περίπου 39,9 εκατομμύρια άτομα ζουν με HIV παγκοσμίως, με το 77% αυτών να λαμβάνουν θεραπεία. Παρ’ όλα αυτά, 630.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους το 2023 από νοσήματα που σχετίζονται με το AIDS, με τα παιδιά να αποτελούν σημαντικό ποσοστό αυτών.
Η επέκταση της προληπτικής αγωγής πριν την έκθεση στον ιό (PrEP) και η βελτίωση της πρόσβασης στη θεραπεία αποτελούν κλειδιά για την εξάλειψη του AIDS έως το 2030.
Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας AIDS
Το φετινό μήνυμα, «Take the rights path», υπογραμμίζει την ανάγκη για σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και την εξάλειψη των ανισοτήτων. Με τις κοινότητες στο επίκεντρο και την προστασία των δικαιωμάτων όλων, η εξάλειψη του AIDS μπορεί να γίνει πραγματικότητα.
Η συνεχής ενημέρωση, η καταπολέμηση των στερεοτύπων και η υποστήριξη των οροθετικών ατόμων παραμένουν καθοριστικά βήματα για την επίτευξη αυτού του στόχου. Η αλλαγή ξεκινά από εμάς.
