Με 8 εξοπλιστικά προγράμματα ύψους 1 δισ. ευρώ, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας φέρνει στην επιτροπή Άμυνας της Βουλής προς συζήτηση το θέμα ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων. Από αυτά ξεχωρίζει το θέμα προμήθειας 3 νέων μεταγωγικών αεροσκαφών C-390 αλλά και των μίνι υποβρυχίων μεταφοράς ειδικών δυνάμεων, με ναυπήγηση στην Ελλάδα.
Συνολικά 8 προγράμματα έρχονται σήμερα στην Βουλή για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης της κοινοβουλευτικής επιτροπής περιλαμβάνονται τα εξής:
Μεταγωγικά C-390
Προμήθεια τριών νέων μεταφορικών αεροσκαφών C-390 Millennium της βραζιλιάνικης Embraer, προϋπολογισμού 597.586.682 ευρώ (συμπεριλαμβανομένων κρατήσεων 6%) που θα υλοποιηθεί στη διάρκεια έξι ετών με διακρατική σύμβαση με την Πορτογαλία. Ειδικότερα, το κόστος της προμήθειας των τριών αεροσκαφών ανέρχεται σε 473.723.440 ευρώ (μέσο μοναδιαίο κόστος 157.907.813,3 ευρώ) και το κόστος της Εν-Συνεχεία-Υποστήριξης (Ε-Σ-Υ) σε 90.037.580 ευρώ.
Το πρώτο αεροσκάφος θα παραδοθεί το 2027 και το τελευταίο το 2030. Η προμήθεια γίνεται μέσω Πορτογαλίας, η οποία μας παραχωρεί τη θέση της στα αεροπλάνα που έχει παραγγείλει για λογαριασμό της.
Mini υποβρύχια VICTA
Προμήθεια 10 επανδρωμένων / μη επανδρωμένων πλατφορμών – υποβρύχιων οχημάτων (ΥΠΟΧ) προϋπολογισμού 145.000.000 ευρώ (συμπεριλαμβανομένων κρατήσεων) εκ των οποίων 122.475.000 ευρώ είναι το κόστος των ΥΠΟΧ, 782.000 ευρώ το κόστος εκπαίδευσης του προσωπικού και 13.535.452 ευρώ το κόστος της Ε-Σ-Υ. Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί στη διάρκεια πέντε ετών, και από τα 10 ΥΠΟΧ τα τέσσερα θα διατεθούν στη ΔΥΚ του Αρχηγείου Στόλου και τα έξι στη ΓΕΕΘΑ/ΔΕΠ.
Πρόκειται για το ΥΠΟΧ VICTA κατασκευής της βρετανικής Subsea Craft Limited, το οποίο θα κατασκευάζεται στην Ελλάδα.
Hellfire
Προμήθεια κατευθυνόμενων αντιαρματικών πυραύλων Hellfire AGM-114R2 λέιζερ καθοδήγησης, προϋπολογισμού 108.341.321,59 ευρώ για τον εξοπλισμό των επιθετικών ελικοπτέρων AH-64A+ / DHA της Αεροπορίας Στρατού. Ας σημειωθεί ότι δρομολόγηση της υλοποίησης του συγκεκριμένου προγράμματος σηματοδοτεί την ακύρωση παλαιότερου προγράμματος που αφορούσε την προμήθεια της έκδοσης AGM-114R, προγενέστερης της βελτιωμένης AGM-114R2. Θα υλοποιηθεί με διακρατική συμφωνία με τις ΗΠΑ με χρήση ήδη διαθέσιμων πιστώσεων στρατιωτικής χρηματοδότησης αλλοδαπής (FMF: Foreign Military Financing), δηλαδή επιχορήγησης (grant) ή δανείου που παρέχει η κυβέρνηση των ΗΠΑ σε σύμμαχες χώρες για την προμήθεια αμερικανικού αμυντικού υλικού, υπηρεσιών και στρατιωτικής εκπαίδευσης.
Μικροδορυφόροι
Προμήθεια μικροδορυφόρων τηλεπισκόπησης με ραντάρ συνθετικής απεικόνισης (SAR: Synthetic Aperture Radar) προϋπολογισμού 80.000.000 ευρώ, που η διάρκεια υλοποίησης του ανέρχεται σε πέντε έτη. Η υλοποίηση του θα γίνει στο πλαίσιο του μέσου SAFE ως κοινή (συνεργατική) προμήθεια με την Πολωνία, η οποία έχει αναθέσει σχετική σύμβαση στην ICEYE Polska, την πολωνική θυγατρική της φινλανδικής εταιρίας ICEYE OY.
Διόπτρες
Προμήθεια δικύαλων διοπτρών νυκτερινής παρατήρησης προϋπολογισμού 75.600.000 ευρώ, εκ των οποίων 68.600.000 ευρώ είναι το κόστος της προμήθειας 3.500 δικύαλων διοπτρών νυκτερινής παρατήρησης με προσάρτημα θερμικής κάμερας και συστοιχία συσσωρευτών, 2.000.000 το κόστος αρχικής υποστήριξης και 5.000.000 ευρώ το κόστος Ε-Σ-Υ. Η υλοποίηση θα διαρκέσει πέντε έτη και θα γίνει μέσω του ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη Συνεργασία στους Κοινούς Εξοπλισμούς (OCCAR: Organisation Conjointe de Coopération en matière d’Armement), για τη συνεργασία με τον οποίο η Βουλή κύρωσε σχετικό νόμο.
V-BAT
Προμήθεια 10 συστημάτων Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΜΕΑ) κάθετης αποπροσγείωσης (VTOL) Τύπου ΙΙ (Class II), δηλαδή μέγιστου βάρους απογείωσης 150 έως 600 κιλών, προϋπολογισμού 71.000.000 ευρώ. Εξ αυτών έξι συστήματα (12 αεροσκάφη και διάφορα φορτία αποστολής) προορίζονται για το ΓΕΣ και τέσσερα συστήματα (οκτώ αεροσκάφη και διάφορα φορτία αποστολής) για το ΓΕΝ, ενώ προβλέπεται η προμήθεια Ε-Σ-Υ για χρονικό διάστημα δύο ετών. Η υλοποίηση του προγράμματος έχει διάρκεια τεσσάρων ετών και θα γίνει μέσω του Οργανισμού Υποστήριξης και Προμηθειών του ΝΑΤΟ (NSPA: NATO Support and Procurement Agency).
Ουσιαστικά, χωρίς να κατονομάζονται πρόκειται για τα γνωστά V-BAT, δύο συστήματα των οποίων (τέσσερα αεροσκάφη) αποκτήθηκαν από δωρεά ύψους 5.750.000 ευρώ του Αθανάσιου Λασκαρίδη και η τελετή ένταξης τους σε υπηρεσία έλαβε χώρα στις 14 Μαΐου 2025.
Ωστόσο, γι’ αυτό υπάρχουν ερωτήματα αφού πρόσφατο δημοσίευμα του Reuters αποκαλύπτει σοβαρά επιχειρησιακά ελλείμματα. Το Reuters προχώρησε σε μια αποκαλυπτική έρευνα, παίρνοντας συνεντεύξεις από 21 πρώην εργαζόμενους, επενδυτές και στελέχη της αμυντικής βιομηχανίας. Σύμφωνα με αυτή την έκθεση:
Υψηλός ρυθμός συντριβών: Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 18 μηνών, περισσότερα από 50 V-BAT drones συνετρίβησαν και καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια δοκιμών ή εκπαίδευσης (από έναν εσωτερικό στόλο περίπου 200 αναβαθμισμένων drones της εταιρείας Shield AI).
Σοβαροί τραυματισμοί: Καταγράφηκε ένα αιματηρό περιστατικό κατά τη διάρκεια δοκιμής με το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, όπου η προπέλα του V-BAT ακρωτηρίασε μερικώς τα δάκτυλα αξιωματούχου του US Navy. Παρόμοιο σοβαρό περιστατικό με ακρωτηριασμό δακτύλων συνέβη και σε αξιωματικό του Ναυτικού της Ρουμανίας κατά τη διάρκεια νατοϊκής εκπαίδευσης.
Κίνδυνος εναέριας σύγκρουσης: Αναφέρεται περιστατικό όπου ένα πολιτικό αεροσκάφος Cessna (στο οποίο επέβαινε εργαζόμενος της εταιρείας με το παιδί του) αναγκάστηκε να κάνει ελιγμό αποφυγής την τελευταία στιγμή για να μην συγκρουστεί στον αέρα με ένα V-BAT, καθώς το σύστημα αυτόνομης αποφυγής του drone απέτυχε να το εντοπίσει.
UAV Heron
Προμήθεια ενός συστήματος ΜΕΑ Heron 1, κατασκευής της Israel Aerospace Industries (IAI) προϋπολογισμού 40.000.000 ευρώ (συμπεριλαμβανομένων κρατήσεων), μέσω διακρατικής συμφωνίας με το Ισραήλ.
Το σύστημα επιχειρεί ήδη στην Πολεμική Αεροπορία, μέσω leasing και τώρα αποφασίστηκε η αγορά του.
Στην τυπική του διαμόρφωση το σύστημα περιλαμβάνει δύο drones και έναν επίγειο σταθμό εδάφους.
Αναβάθμιση ΜΕΚΟ
Αναβάθμιση δυνατοτήτων φρεγατών τύπου MEKO-200HN – Ανθυποβρυχιακά (Α/Υ) συστήματα προϋπολογισμού 24.000.000 ευρώ, που θα υλοποιηθεί με απευθείας ανάθεση στην Elbit Systems, μέσω της μεθόδου των «εντοπισμένων οικονομικών φορέων», με τον μανδύα διακρατικής συμφωνίας με το Ισραήλ.
Το πρόγραμμα αφορά:
- την προμήθεια και εγκατάσταση τεσσάρων (ένα ανά φρεγάτα) νέων συστημάτων σόναρ τρόπιδας (HMS: Hull Mounted Sonar) τύπου M660, που κατασκευάζει η GEOSPECTRUM TECHNOLOGIES INC., η καναδική θυγατρική της Elbit Systems, για την πλήρη αντικατάσταση των ισάριθμων υφιστάμενων DE-1160HM/VDS κατασκευής της Raytheon που είναι απαρχαιωμένα,
- την αναβάθμιση τεσσάρων (ένα ανά φρεγάτα) συστημάτων σόναρ μεταβλητού βάθους (VDS: Variable Depth Sonar), δια της αντικατάστασης του συνόλου των εγκατεστημένων στο εσωτερικό του πλοίου (inboard) ηλεκτρονικών μονάδων επεξεργασίας σήματος), των ηλεκτρονικών συστημάτων του ποντιζόμενου σόναρ, και των στοιχείων του μορφοτροπέα αλλά με διατήρηση του υφιστάμενου προβολέα που θα ολοκληρωθεί στο νέο σύστημα σόναρ και του υφιστάμενου μηχανισμού πόντισης.
- την προμήθεια και εγκατάσταση τεσσάρων (ένα ανά φρεγάτα) νέων συστημάτων υποβρύχιου τηλεφώνου (UT: Underwater Telephone) και νέων ηχοβολιστικών (ES: Echo Sounder).
Επίσης περιλαμβάνει ολοκληρωμένη υποστήριξη διοικητικής μέριμνας (ILS: Integrated Logistics Support), παροχή υποστήριξης (ανταλλακτικά – υλικά, ειδικά εργαλεία) για χρονικό διάστημα δύο ετών (η Ε-Σ-Υ θα αποτελέσει αντικείμενο διακριτής σύμβασης), εργασίες απεγκατάστασης των προς αντικατάσταση συστημάτων και των καλωδιώσεων, διασύνδεση και ολοκλήρωση των νέων συστημάτων στο νέο Σύστημα Διαχείρισης Μάχης (CMS: Combat Management System) που θα εγκατασταθεί στις φρεγάτες, εκτέλεση των προβλεπόμενων δοκιμών εν όρμω και εν πλω και εκπαίδευση στον χειρισμό και τη συντήρηση των νέων συστημάτων σε επίπεδο πλοίου και βάσης – συνεργείου.
