Το γνωστό Target Model, το οποίο αποτελεί το θεμέλιο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα, έχει δεχθεί έντονη κριτική για τις υψηλές τιμές που συνεπάγεται για τους καταναλωτές. Η συζήτηση για την ανάγκη αναθεώρησης του συγκεκριμένου μοντέλου δεν περιορίζεται στα ελληνικά σύνορα. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ολοένα και περισσότερες φωνές ζητούν αλλαγές που θα επιτρέψουν την άμεση μεταφορά των χαμηλών τιμών παραγωγής από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) στη λιανική αγορά.
Η αμετακίνητη βάση του Target Model
Ωστόσο, ένα βασικό στοιχείο του Target Model φαίνεται αμετάβλητο: η οριακή τιμολόγηση. Σύμφωνα με αυτήν, η ακριβότερη μονάδα ενέργειας κάθε ώρα διαμορφώνει την τελική τιμή για όλες τις υπόλοιπες. Αυτή η επιλογή σχεδιάστηκε ώστε να ενισχύσει τις επενδύσεις σε φθηνές πηγές ενέργειας, όπως τα αιολικά πάρκα και τα φωτοβολταϊκά συστήματα.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) επιβεβαίωσε πρόσφατα ότι αυτή η δομή της αγοράς, η οποία εφαρμόζεται σε όλη την Ευρώπη, δεν πρόκειται να αλλάξει στο άμεσο μέλλον. Όπως αναφέρθηκε σε επίσημη δήλωση στη Βουλή, το συγκεκριμένο σύστημα λειτουργεί ακόμη και σε χώρες με χαμηλές τιμές, όπως η Πορτογαλία. Επομένως, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η αιτία των υψηλών τιμών στην Ελλάδα δεν βρίσκεται στο Target Model καθαυτό.
Αναδρομή στις αστοχίες του παρελθόντος
Το υπουργείο αποδίδει τα εγχώρια προβλήματα σε λάθη στρατηγικής του παρελθόντος. Οι επενδύσεις στις ΑΠΕ καθυστέρησαν για περισσότερο από μία δεκαετία, ενώ σημαντικά κεφάλαια διοχετεύθηκαν σε λιγνιτικές μονάδες (όπως η Πτολεμαΐδα 5) και στο φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα την υπερβολική εξάρτηση από αυτές τις πηγές.
Οι επόμενες κινήσεις για τη διόρθωση της αγοράς
Η ελληνική κυβέρνηση στρέφεται πλέον σε επιμέρους παρεμβάσεις για τη διόρθωση των αστοχιών του Target Model. Ένα παράδειγμα είναι οι πρόσφατες ενέργειες για την αντιμετώπιση ενεργειακών κρίσεων που δημιουργούνται σε απομονωμένες ηλεκτρικές περιοχές, όπως στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το ΥΠΕΝ σχεδιάζει έναν νέο μηχανισμό που θα τεθεί σε εφαρμογή έως το 2025, με στόχο τη σταθεροποίηση της αγοράς. Η ελληνική πλευρά, με τη στήριξη άλλων χωρών της περιοχής, έχει θέσει το ζήτημα ψηλά στην ατζέντα της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και αναμένονται σύντομα οι πρώτες ενδείξεις για τη μορφή που θα λάβει ο μηχανισμός αυτός.
Η πορεία προς μια δικαιότερη και πιο βιώσιμη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μόλις ξεκίνησε – και οι επόμενες κινήσεις αναμένονται καθοριστικές.
