Στα 15.000 περίπου ακίνητα αντιστοιχεί το απόθεμα που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στους servicers ή στην ιδιοκτησία των τραπεζών, νούμερο το οποίο είναι μεν σημαντικό, ωστόσο είναι υποπολλαπλάσιο των αναγκών της ίδιας της αγοράς και δεν είναι ικανό από μόνο του να λύσει το στεγαστικό. Σημαντικό εμπόδιο στην αύξηση της προσφοράς και την επιστροφή «κλειστών» ακινήτων στην αγορά είναι τόσο οι δικαστικές εκκρεμότητες που μπορεί να φτάνουν ακόμη και μέχρι το… 2039 όσο και τα τεχνικά- πολεοδομικά ζητήματα που αναφέρονται στη συντριπτική πλειονότητα των ακινήτων από 8,5 έως 9 στα 10 ακίνητα.
Τα στοιχεία αναφέρθηκαν στο χθεσινό συνέδριο ακινήτων της Prodexpo: «Οι διαχειριστές έχουμε αυτή την στιγμή ένα απόθεμα περίπου 8.000 οικονομικών ενοτήτων, εκ των οποίων οι 6.400 είναι οικιστικά ακίνητα», ανέφερε η κ. Αλεξάνδρα Φατσέα, αναπληρώτρια διευθύνουσα σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης απαιτήσεων Intrum Hellas. Περί το 55% του συγκεκριμένου αποθέματος βρίσκεται στην Αττική και τη Μακεδονία. Επιπλέον, άλλα 8.000 οικιστικά ακίνητα βρίσκονται στην ιδιοκτησία των τραπεζών, «επομένως, συνολικά μιλάμε για περίπου 15.000 ακίνητα», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι ως οικονομική ενότητα υπολογίζεται, για παράδειγμα, ένα διαμέρισμα μαζί με την αποθήκη και τη θέση στάθμευσης που το συνοδεύουν.
Με βάση μελέτη της τράπεζας Πειραιώς το στεγαστικό έλλειμμα ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης αντιστοιχεί σε 180.000 κατοικίες επομένως είναι εύλογο ότι το συγκεκριμένο απόθεμα που είναι στα χέρια των servicers και των τραπεζών «δεν μπορεί από μόνο του να επιλύσει το στεγαστικό πρόβλημα, έστω κι αν αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα για την αύξηση της προσφοράς στη δεδομένη συγκυρία», όπως ανέφερε η ίδια. Ενδεικτικό του μεγέθους του προβλήματος αποτελεί και το γεγονός ότι με βάση έρευνα της Eurostat το 2025 το 26,4% των Ελλήνων ιδιοκτητών αντιμετωπίζει δυσβάστακτο στεγαστικό κόστος σε σύγκριση με το 7,7% της υπόλοιπης Ευρώπης.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν δεδομένες καθυστερήσεις που εξακολουθούν να εμποδίζουν την αξιοποίηση ακινήτων, καθώς, όπως επισημάνθηκε χθες, από την στιγμή του πλειστηριασμού έως ότου ένα ακίνητο καταστεί έτοιμο προς πώληση «απαιτούνται περίπου δύο χρόνια», κυρίως λόγω πολεοδομικών εκκρεμοτήτων και αυθαιρεσιών. «Έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικά βήματα στο θεσμικό πλαίσιο, ωστόσο έχουμε δρόμο ακόμα», καθώς απαιτείται περαιτέρω επιτάχυνση των διαδικασιών.
Τις δυσκολίες αξιοποίησης των ακινήτων που διαχειρίζονται οι servicers ανέδειξε και η Chief Real Estate Services Officer της doValue Greece Real Estate Services, Λίλα Πατεράκη. Επισημαίνεται ότι από το 2022, η doValue έχει προχωρήσει σε πωλήσεις περί τα 6.000 ακίνητα συνολικής αξίας 1 δισ. ευρώ. Η κ. Πατεράκη ανέφερε ότι ένα ποσοστό κοντά στο 60%-65% του συνόλου των ακινήτων που συνδέονται με κόκκινα δάνεια στη χώρα μας αφορά την κατοικία, όμως ως αξία χαρτοφυλακίου τα νούμερα αλλάζουν λόγω της σαφώς μεγαλύτερης αξίας ενός επαγγελματικού ακινήτου σε σύγκριση με ένα διαμέρισμα. «Σε άλλες χώρες η προετοιμασία ενός ακινήτου για πώληση απαιτεί έξι έως δώδεκα μήνες, ενώ στην Ελλάδα ξεπερνά τα δύο χρόνια. Η καθυστέρηση δεν είναι να βρεθεί ο αγοραστής, αλλά να βγει στην αγορά ένα ακίνητο», τόνισε, σημειώνοντας ότι ο χρόνος εύρεσης αγοραστή, όταν το ακίνητο είναι έτοιμο, μπορεί να είναι μικρότερος των τριών μηνών.
Σημαντικό εμπόδιο ώστε να αυξηθεί το απόθεμα και να επιστρέψουν ακίνητα στην αγορά εξακολουθούν να αποτελούν οι εκκρεμότητες στη Δικαιοσύνη. Περί τις 36.000 δικαστικές υποθέσεις, κυρίως στο στάδιο της αναγκαστικής εκτέλεσης, έχουν προσδιοριστεί ακόμη και για το 2039, παρατείνοντας για πολλά χρόνια την αβεβαιότητα γύρω από την αξιοποίηση των συγκεκριμένων ακινήτων.
Στην κατεύθυνση της επιτάχυνσης των διαδικασιών, από την 1η Σεπτεμβρίου τέθηκε σε λειτουργία ηλεκτρονική πλατφόρμα για τον επαναπροσδιορισμό των εκκρεμών δικών, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων την 31η Δεκεμβρίου. Η παρέμβαση αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να συμβάλλει στην ταχύτερη διευθέτηση των υποθέσεων και, κατ’ επέκταση, στην αποδέσμευση ακινήτων που παραμένουν εκτός αγοράς λόγω των εκκρεμών διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης. Επιπλέον, η πρόσφατη ρύθμιση στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού, δίνει τη δυνατότητα στους οφειλέτες να επιδιώξουν τη διατήρηση της κύριας κατοικίας τους, συναινώντας παράλληλα στην εκποίηση άλλων περιουσιακών τους στοιχείων μέσω ηλεκτρονικού πλειστηριασμού.
