Με λιγότερα προϊόντα και χαμηλότερο μέσο ποσοστό μείωσης τιμών συνεχίζεται η πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στα σούπερ μάρκετ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι νέες πιέσεις στο ενεργειακό κόστος δυσκολεύουν τις προσπάθειες συγκράτησης των τιμών. Η δεύτερη λίστα περιλαμβάνει 994 κωδικούς, έναντι 1.335 στους συγκρίσιμους αρχικούς καταλόγους της προηγούμενης περιόδου, με την υποχώρηση να φτάνει το 25,5%. Η ανάλυση των στοιχείων, ωστόσο, αποκαλύπτει 186 προϊόντα με διψήφιες μειώσεις, που σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζουν το 34%.
Η μέση μείωση διαμορφώνεται στο 7,1%, έναντι 9,5% που είχε ανακοινωθεί για την πρώτη περίοδο. Πρόκειται για διαφορετικές συνθέσεις προϊόντων και όχι για μεταβολή των τιμών στους ίδιους κωδικούς.
Το δύσκολο περιβάλλον αναγνώρισε χθες και ο υπουργός Ανάπτυξης, κ. Τάκης Θεοδωρικάκος, ο οποίος, μιλώντας χθες στην ΕΡΤNews, παραδέχθηκε ότι οι συνθήκες παραμένουν δύσκολες για σημαντικό μέρος της ελληνικής κοινωνίας και ότι, παρά τις μειώσεις σε συγκεκριμένα προϊόντα, είναι πιθανό να υπάρξουν ανατιμήσεις σε άλλα, εξαιτίας των διεθνών εξελίξεων και του ενεργειακού κόστους.
«Πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουμε ότι οι τιμές των προϊόντων δεν καθορίζονται με υπουργικές αποφάσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο κ. Θεοδωρικάκος ζήτησε παράλληλα μεγαλύτερη κινητοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση του ενεργειακού προβλήματος, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις του στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά.
Λιγότεροι κωδικοί
Η σύγκριση των δύο φάσεων χρειάζεται μια διευκρίνιση. Από τους 1.740 κωδικούς που είχαν ανακοινωθεί στην έναρξη της πρωτοβουλίας, οι 405 αφορούσαν σχολικά είδη, τα οποία δεν περιλαμβάνονται στη νέα λίστα, καθώς έχει ολοκληρωθεί η περίοδος έναρξης της σχολικής χρονιάς.
Αφαιρώντας τα σχολικά είδη, οι συμμετοχές περιορίζονται από 1.335 σε 994 προϊόντα, δηλαδή κατά 341 κωδικούς ή 25,5%.
Η μεγαλύτερη υποχώρηση εντοπίζεται στο κρέας, όπου οι συμμετοχές μειώνονται από 100 σε 59 κωδικούς, ποσοστό 41%. Στα επώνυμα προϊόντα περιορίζονται από 875 σε 628, μείωση 28,2%, ενώ η ιδιωτική ετικέτα εμφανίζει μικρότερη κάμψη, από 360 σε 307 προϊόντα ή 14,7%.
Πρόκειται για σύγκριση των δύο αρχικών καταλόγων και όχι της συνολικής συμμετοχής καθ’ όλη τη διάρκεια της πρώτης φάσης, καθώς στο μεταξύ είχαν προστεθεί και άλλοι κωδικοί. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις 22 Οκτωβρίου το υπουργείο Ανάπτυξης έκανε λόγο για περίπου 1.400 προϊόντα χωρίς τα σχολικά είδη.
Η πρωτοβουλία παραμένει εθελοντική, με τις εταιρείες να επιλέγουν τους κωδικούς και το ύψος των μειώσεων, ενώ η νέα λίστα είναι ανοιχτή για προσθήκες.
Οι 186 μειώσεις
Από τους 994 κωδικούς της δεύτερης φάσης, οι 186, δηλαδή το 18,7%, εμφανίζουν μειώσεις τουλάχιστον 10%. Από αυτούς, 65 προϊόντα έχουν μείωση 15% και άνω, ενώ 36 φτάνουν ή ξεπερνούν το 20%.
Από τους 186 κωδικούς με διψήφιες μειώσεις, οι 102 είναι προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, οι 64 επώνυμα και οι 20 αφορούν το κρέας. Με άλλα λόγια, η ιδιωτική ετικέτα συγκεντρώνει σχεδόν το 55% των διψήφιων μειώσεων, παρότι αντιπροσωπεύει περίπου το 31% των συνολικών συμμετοχών.
Στα επώνυμα προϊόντα, που αποτελούν και τη μεγαλύτερη κατηγορία με 628 κωδικούς, οι 27 εμφανίζουν μειώσεις τουλάχιστον 20%. Οι μεγαλύτερες εντοπίζονται σε επιλεγμένα έτοιμα τρόφιμα, προϊόντα προσωπικής φροντίδας και καθαριστικά.
Στην Αμβροσία, για παράδειγμα, η ρώσικη σαλάτα και το τζατζίκι των 250 γραμμαρίων εμφανίζουν μειώσεις 34%, ενώ η ταραμοσαλάτα και το χούμους της ίδιας εταιρείας καταγράφουν μειώσεις 30%.
Στα προϊόντα προσωπικής φροντίδας, η Procter & Gamble συμμετέχει με επιλεγμένους κωδικούς Gillette και Venus, στους οποίους οι μειώσεις ξεπερνούν το 25%, ενώ σε σαμπουάν Pantene φτάνουν το 19,11%. Από την Παπουτσάνης, το υγρό απορρυπαντικό ρούχων Αρκάδι εμφανίζει μείωση 30%.
Η συγκεκριμένη κατηγορία έχει ισχυρή παρουσία στη νέα λίστα, με περισσότερους από 100 επώνυμους κωδικούς. Η Colgate-Palmolive συμμετέχει με 27 προϊόντα, η Septona με 21, η Procter & Gamble με 20 και η Beiersdorf με 16. Στα τρόφιμα ξεχωρίζουν η Υφαντής με 23 κωδικούς, η Όπτιμα και η Elbisco με 22 η καθεμία, η ΙΟΝ με 16, καθώς και η ΜΕΒΓΑΛ, η Μινέρβα και ο Όλυμπος με 15 κωδικούς η καθεμία.
Οι συμμετοχές καλύπτουν γαλακτοκομικά, αλλαντικά, ψωμί, αλεύρι, ζυμαρικά, καθαριστικά, προϊόντα προσωπικής φροντίδας και βρεφικά είδη. Σε αρκετά βασικά τρόφιμα, πάντως, οι μειώσεις κινούνται κοντά στο 5%, όπως συμβαίνει με σειρά γιαουρτιών της Κρι Κρι.
Η ιδιωτική ετικέτα
Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας εμφανίζουν μικρότερη υποχώρηση συμμετοχών και υψηλότερα ποσοστά μειώσεων. Η μέση μείωση διαμορφώνεται στο 8%, έναντι 6,7% των επώνυμων προϊόντων, ενώ περίπου το ένα τρίτο των κωδικών τους εμφανίζει μειώσεις τουλάχιστον 10%. Στα επώνυμα προϊόντα το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 10,2%.
Οι μειώσεις εκτείνονται από τα γαλακτοκομικά, τα ζυμαρικά και τα είδη πρωινού έως τα καθαριστικά, τα χαρτικά και τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Η μεγαλύτερη φτάνει το 32,9% σε βιολογικό μούσλι με ξηρούς καρπούς της ΑΒ Βασιλόπουλος, ενώ σε άλλους δύο κωδικούς μούσλι της ίδιας αλυσίδας καταγράφεται μείωση 23,3%.
Η ιδιωτική ετικέτα αποτελεί βασικό πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, καθώς οι επιχειρήσεις έχουν μεγαλύτερο έλεγχο στην εμπορική πολιτική των δικών τους προϊόντων. Στη νέα λίστα καταγράφεται σημαντική συμμετοχή της Μασούτης και της ΑΒ Βασιλόπουλος, αλλά και της Εγνατίας, της Πρωτοβουλίας Πιτσιας και της ΕΛΟΜΑΣ.
Στη Μασούτης περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, χάρτινες μπατονέτες Mr Grand με μείωση 22%, υποσέντονα με 16% και σακούλες απορριμμάτων με 18%. Στην Εγνατία, πέντε κωδικοί σοκολάτας Oscar εμφανίζουν μειώσεις 23%, παρά τις ισχυρές πιέσεις που έχει δεχθεί η κατηγορία λόγω της ανόδου των τιμών του κακάο.
Στην Πρωτοβουλία Πιτσιας περιλαμβάνονται επίσης προϊόντα ΕΛΟΜΑΣ, όπως απορρυπαντικά και υγρά πιάτων με μειώσεις 8%, καθώς και ξηροί καρποί με μείωση 10%.
Το κρέας
Στο κρέας, μια από τις κατηγορίες με σημαντική επιβάρυνση για τον οικογενειακό προϋπολογισμό, η δεύτερη φάση περιλαμβάνει 59 κωδικούς, με μέση μείωση 7,3%. Από αυτούς, 20 εμφανίζουν μειώσεις τουλάχιστον 10%, ενώ τρεις φτάνουν το 15%.
Στον Γαλαξία καταγράφονται μειώσεις 10% σε επιλεγμένα προϊόντα βοδινού, χοιρινού και κοτόπουλου, ενώ σε παρασκευάσματα κρέατος, όπως μπιφτέκια, ρολό κοτόπουλου και χοιρινό κοντοσούβλι, οι μειώσεις φτάνουν το 15%.
Στη Lidl περιλαμβάνονται προϊόντα με μειώσεις περίπου 10%, μεταξύ των οποίων κοτόπουλο εκτροφής καλαμποκιού, ενώ στην ΑΒ Βασιλόπουλος και στη Μασούτης αρκετοί κωδικοί εμφανίζουν μειώσεις 5%. Στον Σκλαβενίτη οι μειώσεις σε επιλεγμένα προϊόντα χοιρινού κρέατος κινούνται μεταξύ 6,6% και 6,8%.
Στη λίστα περιλαμβάνονται και επεξεργασμένα ή έτοιμα προς μαγείρεμα προϊόντα, επομένως οι 59 συμμετοχές δεν αφορούν αποκλειστικά νωπά τεμάχια κρέατος.
Το πραγματικό όφελος
Το 7,1% αποτελεί τον μέσο όρο των ανακοινωμένων μειώσεων στους συμμετέχοντες κωδικούς και δεν σημαίνει αντίστοιχη υποχώρηση του κόστους για ένα μέσο νοικοκυριό. Το πραγματικό όφελος εξαρτάται από το ποια προϊόντα αγοράζει κάθε οικογένεια, τις τιμές τους και τη συμμετοχή τους στις συνολικές δαπάνες της.
Οι μειώσεις εφαρμόζονται στη βασική τιμή ραφιού, πάνω στην οποία οι αλυσίδες μπορούν να πραγματοποιούν πρόσθετες προσφορές. Επομένως, η τελική τιμή αγοράς μπορεί να είναι χαμηλότερη, ενώ σημασία έχει και η σύγκριση με τις προωθητικές ενέργειες που ίσχυαν προηγουμένως.
Το υπουργείο Ανάπτυξης έχει συνδέσει την πρωτοβουλία με την προσπάθεια συγκράτησης του πληθωρισμού τροφίμων. Η συνολική εξέλιξη των τιμών, ωστόσο, επηρεάζεται από περισσότερους παράγοντες και δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στη συγκεκριμένη παρέμβαση.
Η πρωτοβουλία συνεχίζεται έως το τέλος Δεκεμβρίου, με τη δυνατότητα προσθήκης νέων προϊόντων από προμηθευτές και αλυσίδες. Από σήμερα, 4 Νοεμβρίου, οι καταναλωτές μπορούν να αναζητούν τους συμμετέχοντες κωδικούς στην πλατφόρμα PosoKanei.
