Λίγα μόλις εικοσιτετράωρα πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Άγκυρα επιλέγει να «τορπιλίσει» το κλίμα ηρεμίας στο Αιγαίο. Με μια ανακοίνωση-πρόκληση, το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας εγείρει αξιώσεις που αμφισβητούν ευθέως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, κάνοντας λόγο για ειδοποιήσεις NAVTEX με ισχύ «επ’ αόριστον».
Η προσπάθεια της Τουρκίας να δημιουργήσει τετελεσμένα στο Αιγαίο δεν περιορίζεται μόνο στη διάρκεια των αναγγελιών της. Ο υποναύαρχος Ζεκί Ακτούρκ, εκπροσωπώντας το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας, υποστήριξε πως όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας θα πρέπει να «συντονίζονται» με την Άγκυρα, θέτοντας ως πρόσχημα την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Επαναφορά των αξιώσεων για αποστρατιωτικοποίηση
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο της νέας τουρκικής παρέμβασης είναι η επαναφορά της ρητορικής περί «Νήσων Μη Στρατιωτικού Καθεστώτος» (NMS). Η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανιστεί ως εγγυητής του διεθνούς δικαίου, υποστηρίζοντας ότι:
-
Οποιαδήποτε στρατιωτική δραστηριότητα στα ελληνικά νησιά θέτει σε κίνδυνο τη ναυσιπλοΐα.
-
Η παρουσία ελληνικών δυνάμεων στα νησιά του Αιγαίου αντίκειται στις διεθνείς συμφωνίες.
-
Η Τουρκία θα συνεχίσει να «εξουδετερώνει μονομερείς δραστηριότητες» που αγνοούν τα δικά της συμφέροντα.
Διπλωματικό παιχνίδι πριν την κορυφή
Αυτή η τακτική της «γκρίζας» ρητορικής λίγο πριν από υψηλού επιπέδου διπλωματικές επαφές δεν είναι πρωτοφανής για την Τουρκία. Ωστόσο, η αναφορά σε NAVTEX «επ’ αόριστον» αποτελεί μια ποιοτική αναβάθμιση της προκλητικότητας, καθώς προσπαθεί να νομιμοποιήσει τη διαρκή παρουσία ή τον έλεγχο σε θαλάσσιες ζώνες που δεν της ανήκουν.
Είναι προφανές ότι η Άγκυρα επιχειρεί να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με μια διευρυμένη ατζέντα διεκδικήσεων, πιέζοντας για υποχωρήσεις στο πεδίο της αποστρατιωτικοποίησης και της συνδιαχείρισης του Αιγαίου. Η Αθήνα, από την πλευρά της, παραμένει σταθερή στη θέση ότι η κυριαρχία και τα δικαιώματα άμυνας των νησιών δεν αποτελούν αντικείμενο συζήτησης.
