Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε για μία ακόμη φορά την Τετάρτη (1/4) ότι εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ.
Το θέμα είναι πόσο εύκολο είναι να γίνει και αν ενδεχομένως ο Τραμπ χρησιμοποιεί την απειλή αυτή στο πλαίσιο μιας στρατηγικής.
Τι λέει η Συνθήκη του ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με το Άρθρο 13 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, κάθε χώρα που επιδιώκει να αποχωρήσει από τη συμμαχία «μπορεί να παύσει να είναι μέλος ένα χρόνο μετά την κοινοποίηση καταγγελίας».
Η ειδοποίηση αυτή πρέπει να δοθεί στις ΗΠΑ, επομένως δεν είναι σαφές πώς θα λειτουργούσε αυτό εάν οι ίδιες οι ΗΠΑ προσπαθούσαν να αποχωρήσουν.
«Αφού η Συνθήκη τεθεί σε ισχύ για είκοσι χρόνια, οποιοδήποτε μέλος μπορεί να παύσει να είναι μέλος ένα χρόνο μετά την κοινοποίηση καταγγελίας στην κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, η οποία θα ενημερώσει τις κυβερνήσεις των άλλων κρατών μελών».
Αξίζει να σημειωθεί ότι καμία χώρα δεν έχει αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ μέχρι στιγμής από την ίδρυσή του το 1949.
Τι λέει η νομοθεσία των ΗΠΑ και ο ρόλος του Ρούμπιο
Η νομοθεσία των ΗΠΑ ορίζει ότι κανένας πρόεδρος δεν μπορεί να αποχωρήσει από μια διεθνή συμμαχία χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Η νομοθεσία που ψηφίστηκε σε νόμο υπό την προεδρία του Τζο Μπάιντεν το 2024 ανέφερε ότι οποιαδήποτε προεδρική απόφαση για έξοδο από το ΝΑΤΟ πρέπει να έχει είτε την έγκριση των δύο τρίτων της Γερουσίας είτε να εγκρίνεται μέσω πράξης του Κογκρέσου.
Μάλιστα ένας από τους συντάκτες αυτού του νόμου ήταν ο Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος είναι τώρα υπουργός Εξωτερικών του Τραμπ.
Αφού οι συνάδελφοί του στη Γερουσία υποστήριξαν την ιδέα το 2023, ο Ρούμπιο δήλωσε:
«Είμαι ευγνώμων που οι συνάδελφοί μου στη Γερουσία υιοθέτησαν αυτήν την τροπολογία, η οποία θα διασφάλιζε ότι οι νυν και οι μελλοντικοί πρόεδροι των ΗΠΑ δεν μπορούν να αποχωρήσουν από το ΝΑΤΟ χωρίς αυστηρή συζήτηση και εξέταση από το Κογκρέσο των ΗΠΑ με τη συμβολή του αμερικανικού λαού».
Η αλλαγή στάσης του Αμερικανού ΥΠΕΞ
Τις τελευταίες 24 ώρες, μια συνέντευξη του Ρούμπιο στο Fox News ήταν αυτή που αναζωπύρωσε τη συζήτηση για την συμμετοχή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, κατά την οποία ρωτήθηκε ποιο ήταν το νόημα της αμερικανικής ένταξης αν δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει ευρωπαϊκές βάσεις ή να περιμένει ευρωπαϊκή υποστήριξη στις επιθέσεις της στο Ιράν.
Ο Ρούμπιο δήλωσε στο Fox:
«Αν το ΝΑΤΟ αφορά μόνο την υπεράσπιση της Ευρώπης σε περίπτωση επίθεσης, αλλά και την άρνηση δικαιωμάτων πρόσβασης σε βάσεις της Γηραιάς Ηπείρου όταν είναι απαραίτητο χρειαζόμαστε, αυτή δεν είναι μια πολύ καλή συμφωνία. Είναι δύσκολο να παραμείνει κανείς σε αυτήν».
Στην επακόλουθη συνέντευξή του στην εφημερίδα The Telegraph, στην οποία άφησε να εννοηθεί ότι σκέφτεται να αποσύρει το ΝΑΤΟ, χαιρέτησε την τοποθέτηση του Ρούμπιο.
Μπορούν λοιπόν οι ΗΠΑ να αποχωρήσουν από τη συμμαχία αν το διατάξει ο Τραμπ;
Η σύντομη απάντηση είναι ότι δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα.
Ωστόσο, νομικοί έχουν προειδοποιήσει ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να προσπαθήσει να παρακάμψει τον κανονισμό του Κογκρέσου – τον οποίο ο Ρούμπιο βοήθησε να θεσπίσει – επικαλούμενος την προεδρική εξουσία επί της εξωτερικής πολιτικής, ανέφερε το Politic
