Σύμφωνα με τις προβλέψεις της συμβουλευτικής εταιρείας Wood Mackenzie, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ολοκληρώσουν την κρίσιμη περίοδο αναπλήρωσης των αποθεμάτων – η οποία συνήθως διαρκεί από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο – με πληρότητα μόλις 76%.
Εφόσον επιβεβαιωθεί αυτή η πρόβλεψη, θα πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο αποθήκευσης στο τέλος της περιόδου αναπλήρωσης τουλάχιστον από το 2011, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe (GIE).
Η υποχώρηση των αποθεμάτων οφείλεται, μεταξύ άλλων, στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο οποίος διέκοψε τις μεταφορές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς, ενώ παράλληλα περιόρισε την παραγωγή στο Κατάρ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η περίοδος αναπλήρωσης ξεκίνησε με τις ευρωπαϊκές αποθήκες γεμάτες μόλις κατά 28%, έπειτα από έναν ιδιαίτερα ψυχρό χειμώνα, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από το συνηθισμένο για την εποχή. Σήμερα, οι αποθήκες βρίσκονται κατά μέσο όρο στο 48% της χωρητικότητάς τους, σύμφωνα με τη GIE.
Οι τιμές παρέμειναν χαμηλές παρά την κρίση
Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου εκτοξεύθηκαν μετά τις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Ωστόσο, ακόμη και πριν από την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία που πέτυχαν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη νωρίτερα αυτόν τον μήνα, είχαν ήδη σταθεροποιηθεί.
Αυτό δημιούργησε ένα διαφορετικό πρόβλημα: οι τιμές στους ευρωπαϊκούς κόμβους φυσικού αερίου υποχώρησαν σε επίπεδα που δεν ήταν αρκετά ελκυστικά ώστε να προσελκύσουν φορτία LNG, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο του καλοκαιριού για τα σχέδια αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου», δήλωσε στους Financial Times η αναλύτρια της Argus Media, Νατάσα Φίλντινγκ. Όπως εξήγησε, η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν μείωσε τις τιμές και δημιούργησε προσδοκίες για επιστροφή μεγάλων ποσοτήτων φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο στις αγορές. Ωστόσο, όσο συνεχίζονται οι περιορισμοί στην προσφορά LNG, τόσο χαμηλότερα θα είναι τα ευρωπαϊκά αποθέματα στην έναρξη του χειμώνα και τόσο αυξάνεται η πιθανότητα νέων εκτινάξεων των τιμών.
Σήμερα, το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για το φυσικό αέριο διαμορφώνεται περίπου στα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), ελαφρώς υψηλότερo από τα επίπεδα πριν από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και εντός των φυσιολογικών ορίων για την εποχή.
Ακόμη και κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της κρίσης, οι τιμές παρέμειναν πολύ χαμηλότερες από το ιστορικό υψηλό των 342 ευρώ ανά MWh που είχε καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Η αναπλήρωση των αποθεμάτων ξεκίνησε με αργούς ρυθμούς τον Απρίλιο, καθώς οι υψηλές θερινές τιμές φυσικού αερίου δεν παρείχαν σημαντικά οικονομικά κίνητρα στις εταιρείες να αποθηκεύσουν μεγαλύτερες ποσότητες.
Η Κομισιόν εμφανίζεται καθησυχαστική
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε την Κυριακή ότι «τα σημερινά επίπεδα αποθήκευσης δεν προκαλούν άμεσες ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια», επισημαίνοντας ότι πληρότητα 80% είναι επαρκής για την κάλυψη των αναγκών του χειμώνα.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, τα αποθέματα βρίσκονται σήμερα περίπου 10% κάτω από τον μέσο όρο της προ κρίσης περιόδου, ωστόσο η ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειωθεί κατά 17%.
«Χρειαζόμαστε υψηλά επίπεδα αποθήκευσης ώστε να είμαστε έτοιμοι για τον επόμενο χειμώνα, αλλά θέλουμε να το πετύχουμε χωρίς να προκαλέσουμε βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στις τιμές», δήλωσε την Παρασκευή ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν.
Η επιστροφή του LNG από το Κατάρ ίσως αλλάξει τα δεδομένα
Η εικόνα θα μπορούσε να βελτιωθεί εάν μεγάλες ποσότητες LNG επιστρέψουν σύντομα στις διεθνείς αγορές. Άδεια πλοία μεταφοράς LNG από το Κατάρ άρχισαν να κατευθύνονται εκ νέου προς τον Περσικό Κόλπο σχεδόν αμέσως μετά την υπογραφή της προκαταρκτικής ειρηνευτικής συμφωνίας.
Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι η παραγωγή της χώρας θα επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα μέσα στις επόμενες εβδομάδες σε όλες σχεδόν τις εγκαταστάσεις LNG, με εξαίρεση δύο μονάδες που επλήγησαν από ιρανικές επιθέσεις κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Παρ’ όλα αυτά, οι αναλυτές εκφράζουν αμφιβολίες για το πόσο γρήγορα θα επιστρέψουν οι καταριανές ποσότητες στην αγορά.
Η αναλύτρια εμπορευμάτων της Goldman Sachs, Σαμάνθα Νταρτ, εκτιμά ότι εάν οι μονάδες του μεγάλου συγκροτήματος LNG στο Ρας Λαφάν λειτουργήσουν στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους έως τα τέλη Ιουλίου, οι ευρωπαϊκές αποθήκες θα κλείσουν την περίοδο αναπλήρωσης περίπου στο 74%.
Εάν όμως αυτό συμβεί έναν μήνα αργότερα, τότε η Ευρώπη ενδέχεται να εισέλθει στον χειμώνα με αποθέματα μόλις στο 70%.
Αβεβαιότητα στα Στενά του Ορμούζ και νέοι κίνδυνοι
Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ υπέστη νέο πλήγμα την Πέμπτη, όταν ένα πλοίο χτυπήθηκε μέσα στη θαλάσσια οδό.
Παραμένει άγνωστο εάν οι ροές φυσικού αερίου θα συνεχιστούν απρόσκοπτα μετά τη λήξη της 60ήμερης παράτασης της εκεχειρίας που συμφώνησαν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη, γεγονός που, σύμφωνα με τους αναλυτές, δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για την Ευρώπη.
Παράλληλα, οι επενδυτές αυξάνουν τα στοιχήματά τους στις αγορές παραγώγων ότι οι τιμές του φυσικού αερίου θα κινηθούν υψηλότερα τον χειμώνα, σύμφωνα με την Energy Aspects.
Ο διευθυντής ευρωπαϊκού φυσικού αερίου και LNG της Wood Mackenzie, Τομ Μάρζεκ-Μάνσερ, εκτίμησε ότι, αν και οι τιμές ενδέχεται να υποχωρήσουν περαιτέρω τους επόμενους μήνες καθώς θα αυξάνονται οι εξαγωγές LNG από τον Περσικό Κόλπο, στη συνέχεια θα ανακάμψουν καθώς θα πλησιάζει ο χειμώνας.
«Πιστεύω ότι οι τιμές θα κινηθούν ξανά ανοδικά όσο πλησιάζουμε στον χειμώνα και αυτό θα δημιουργήσει κινδύνους, ιδιαίτερα αν επικρατήσουν χαμηλές θερμοκρασίες στις αρχές του 2027», ανέφερε.
Την ίδια στιγμή, το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απαγορεύσει πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού LNG από την 1η Ιανουαρίου, το οποίο σήμερα αντιστοιχεί περίπου στο 14% των συνολικών εισαγωγών LNG της Ευρώπης, ενισχύει περαιτέρω τους φόβους για πιθανή στενότητα στην αγορά φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του επόμενου ευρωπαϊκού χειμώνα.
