Με τις αποθήκες φυσικού αερίου γεμάτες μόλις κατά 72,4% έχει μπει στον χειμώνα η Ευρώπη, αντιμετωπίζοντας αυξημένους κινδύνους για την ενεργειακή της ασφάλεια, καθώς οι συνεχιζόμενες διαταραχές στις προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τη Μέση Ανατολή περιορίζουν τα διαθέσιμα αποθέματα και εντείνουν την αβεβαιότητα για τους επόμενους μήνες, την ώρα που η ενεργειακή κρίση πλήττει καθημερινά νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Τα τελευταία στοιχεία για το φυσικό αέριο αποκαλύπτουν, λόγω ενεργειακής κρίσης, μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, με τη Γερμανία να διαθέτει αποθέματα μόλις στο 59% της χωρητικότητάς της, έναντι 88,9% στην Ιταλία και 97,6% στην Πολωνία, ενώ οι προβλέψεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας προειδοποιούν για ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης την άνοιξη του 2027, λόγω των πολέμων σε Ρωσία και Μέση Ανατολή, και παρατεταμένες πιέσεις στην αγορά έως το 2028.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe (GIE), που αφορούν την 8η Νοεμβρίου 2026, οι υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιέχουν περίπου 820 τεραβατώρες (TWh), έναντι συνολικής αποθηκευτικής ικανότητας 1.132 TWh.
Το ποσοστό πληρότητας υπολείπεται κατά 10,2 ποσοστιαίες μονάδες του αντίστοιχου επιπέδου του 2025, όταν οι ευρωπαϊκές αποθήκες ήταν γεμάτες κατά 82,6%, ενώ η απόκλιση από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας φτάνει τις 17 ποσοστιαίες μονάδες.
Η εξέλιξη αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή η Ευρώπη έχει ήδη εισέλθει στην περίοδο αυξημένης χειμερινής κατανάλωσης, κατά την οποία οι αποθήκες χρησιμοποιούνται για την κάλυψη των αναγκών θέρμανσης, ηλεκτροπαραγωγής και βιομηχανικής δραστηριότητας.
Η μεγαλύτερη ανησυχία επικεντρώνεται στη Γερμανία, η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη αποθηκευτική ικανότητα φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αποτελεί τον μεγαλύτερο καταναλωτή του καυσίμου μεταξύ των κρατών-μελών. Στις 8 Νοεμβρίου, η πληρότητα των γερμανικών εγκαταστάσεων διαμορφωνόταν στο 58,95%, με περίπου 145,8 TWh αποθηκευμένου φυσικού αερίου. Πρόκειται για επίπεδο σχεδόν 30 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας για την ίδια περίοδο, ενώ η απόκλιση από το αντίστοιχο επίπεδο του προηγούμενου έτους φτάνει τις 15,9 μονάδες.
Σύμφωνα με το Reuters, η Γερμανία είχε εισέλθει στον Νοέμβριο με τις αποθήκες της γεμάτες κατά περίπου 61%, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί για την έναρξη της χειμερινής περιόδου, χωρίς να επιτύχει τον στόχο πληρότητας 70%.
Σε καλύτερη θέση εμφανίζεται η Ιταλία, με τις αποθήκες της γεμάτες κατά 88,93% και περίπου 180,9 TWh διαθέσιμου φυσικού αερίου. Στη Γαλλία, η πληρότητα διαμορφώνεται στο 80,81%, με περίπου 100,1 TWh αποθηκευμένου φυσικού αερίου, επίπεδο υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά κατά 12,4 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Μάλιστα, η Γαλλία κατέγραψε υποχώρηση της πληρότητας κατά περίπου 5,6 ποσοστιαίες μονάδες σε διάστημα μίας εβδομάδας, αντανακλώντας την αυξημένη χρήση των διαθέσιμων αποθεμάτων.
Στην Ολλανδία, η οποία αποτελεί βασικό κόμβο της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου, το ποσοστό πληρότητας περιορίζεται στο63,51%, με αποθηκευμένες ποσότητες περίπου 91,5 TWh. Στην Αυστρία οι αποθήκες βρίσκονται στο 64,34%, με περίπου 64,5 TWh, ενώ στην Τσεχία η πληρότητα διαμορφώνεται στο 73,66%.
Μεγάλες διαφορές στα αποθέματα
Η Πολωνία καταγράφει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά πληρότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με 97,58% και περίπου 36 TWh αποθηκευμένου φυσικού αερίου.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Reuters, η υψηλή πληρότητα δεν σημαίνει απεριόριστη ενεργειακή επάρκεια, καθώς η συνολική αποθηκευτική ικανότητα της χώρας είναι σημαντικά μικρότερη από εκείνη της Γερμανίας ή της Ιταλίας και καλύπτει περίπου 60 ημέρες μέσης κατανάλωσης.
Στην Ισπανία οι αποθήκες βρίσκονται στο 80,79%, ενώ στην Πορτογαλία η πληρότητα φτάνει το 95,51%.
Στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, η Ρουμανία διαθέτει αποθέματα που αντιστοιχούν στο 86,53% της αποθηκευτικής της ικανότητας, η Βουλγαρία στο 79,22% και η Κροατία στο 79,06%.
Στην Ουγγαρία η πληρότητα διαμορφώνεται στο 76,17%, ενώ στη Σλοβακία υποχωρεί μόλις στο 51,77%, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαθέτουν υπόγειες αποθήκες.
Ο κίνδυνος νέας ενεργειακής πίεσης
Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι ενδέχεται να εμφανιστούν προς το τέλος της χειμερινής περιόδου, όταν οι ευρωπαϊκές αποθήκες θα έχουν περιορίσει σημαντικά τα αποθέματά τους και θα πρέπει να προετοιμαστούν για την επόμενη διαδικασία αναπλήρωσης. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο που επικαλείται το Bloomberg, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν ουσιαστικά κλειστά για τις μεταφορές LNG μέχρι το τέλος Μαρτίου 2027 και οι θερμοκρασίες κινηθούν κοντά στον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας, η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών θα μπορούσε να υποχωρήσει μόλις στο 17%.
Ακόμη δυσμενέστερο είναι το σενάριο του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, ο οποίος προειδοποιεί ότι, εάν ο χειμώνας αποδειχθεί ψυχρότερος από τον μέσο όρο και συνεχιστούν οι διαταραχές στις μεταφορές LNG από τα Στενά του Ορμούζ, τα αποθέματα της ΕΕ ενδέχεται να μειωθούν ακόμη και κάτω από το 10% έως το τέλος Μαρτίου.
Μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε τις ευρωπαϊκές αποθήκες στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών και θα αύξανε σημαντικά την ανάγκη εισαγωγών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2027.
Ο IEA επισημαίνει ότι οι περιορισμένες ποσότητες φυσικού αερίου στις αποθήκες μπορούν να εντείνουν τον ανταγωνισμό μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για διαθέσιμα φορτία LNG, ασκώντας πρόσθετες πιέσεις στις διεθνείς τιμές.
Η διαταραχή στις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει ήδη περιορίσει σημαντικά τις προμήθειες από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), με τον IEA να υπολογίζει ότι μεταξύ Μαρτίου και Οκτωβρίου χάθηκαν περισσότερα από 60 δισ. κυβικά μέτρα φορτώσεων LNG από τις δύο χώρες.
Αν και τα τελευταία στοιχεία για την κίνηση των δεξαμενόπλοιων δείχνουν κάποια ανάκαμψη των διελεύσεων τον Οκτώβριο, οι επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή αγορά παραμένουν σημαντικές.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι η ανάγκη αναπλήρωσης ιδιαίτερα χαμηλών αποθεμάτων το καλοκαίρι του 2027 θα μπορούσε να παρατείνει τη στενότητα στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου ακόμη και μέσα στο 2028.
Έτσι, παρά τις πρόσφατες προσδοκίες αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μια παρατεταμένη περίοδο αβεβαιότητας, με το κόστος εισαγωγών φυσικού αερίου, την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και τους λογαριασμούς των καταναλωτών να εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από την πορεία του χειμώνα και την αποκατάσταση των διεθνών προμηθειών.
