Αθήνα. Τα ιστορικά ελληνικά ναυπηγεία, σύμβολο άλλοτε οικονομικής παρακμής, γνωρίζουν μια σημαντική αναγέννηση, με τα πολεμικά πλοία να διαδραματίζουν κομβικό ρόλο σε αυτή την πορεία. Το Γερμανικό Δημοσιογραφικό Δίκτυο (RND) φιλοξενεί εκτενές αφιέρωμα για την αναγέννηση αυτή, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις δυνατότητες των ναυπηγείων να συμβάλλουν καθοριστικά στην ανάπτυξη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.
Για δεκαετίες, τα ελληνικά ναυπηγεία βίωσαν μια περίοδο κάμψης, χάνοντας παραγγελίες κατασκευών και επισκευών πλοίων προς φθηνότερους ανταγωνιστές σε Τουρκία και Ασία. Η οικονομική κρίση της δεκαετίας του 2010 επέφερε επιπλέον πλήγμα. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το RND, η εικόνα πλέον αλλάζει άρδην. Πέρυσι, τα ελληνικά ναυπηγεία ανέλαβαν διπλάσιες παραγγελίες επισκευών σε σύγκριση με μια δεκαετία πριν, σηματοδοτώντας την ισχυρή επιστροφή τους.
Η αναγέννηση αυτή οφείλεται πρωτίστως στην είσοδο ιδιωτών επενδυτών. Η ONEX Technology Systems, με επικεφαλής τον Έλληνα επιχειρηματία Πάνο Ξενοκώστα, ανέλαβε το 2018 το ναυπηγείο του Νεωρίου στη Σύρο και το 2020 τα ναυπηγεία της Ελευσίνας. Από το 2019, η ONEX έχει επισκευάσει και συντηρήσει περισσότερα από 500 πλοία στα δύο αυτά ναυπηγεία, με το επενδυτικό της σχέδιο να προβλέπει συνολικές επενδύσεις ύψους 550 εκατομμυρίων δολαρίων.
Παράλληλα, το 2023, ο Γεώργιος Προκοπίου, ένας από τους κορυφαίους Έλληνες εφοπλιστές, απέκτησε τα Ελληνικά Ναυπηγεία αντί 37,3 εκατομμυρίων ευρώ. Τα ναυπηγεία αυτά, μετά από 14 χρόνια αδράνειας, λειτουργούν πλέον υπό την επωνυμία Ναυπηγεία Σκαραμαγκά. Το περασμένο έτος διεκπεραίωσαν 37 παραγγελίες επισκευής πλοίων, ενώ ο όγκος των παραγγελιών αναμένεται να διπλασιαστεί το 2025.
Πέραν των παραγγελιών από Έλληνες εφοπλιστές, τα ελληνικά ναυπηγεία στρέφουν την προσοχή τους και στον αναπτυσσόμενο ευρωπαϊκό κλάδο εξοπλισμών. Η Ελλάδα βρίσκεται σε τροχιά υλοποίησης του μεγαλύτερου εξοπλιστικού προγράμματος στην ιστορία της, με επενδύσεις έως και 7 δισεκατομμύρια ευρώ στο Πολεμικό Ναυτικό. Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει την παραλαβή νέων φρεγατών, κορβετών και υποβρυχίων, καθώς και την αναβάθμιση υφιστάμενων πολεμικών πλοίων.
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται ο κομβικός ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν τα ελληνικά ναυπηγεία, όπως σημειώνει το ρεπορτάζ του RND, επικαλούμενο δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Άμυνας, Νίκου Δένδια. Οι ελληνικές ναυπηγικές επιχειρήσεις διαθέτουν μακρά εμπειρία σε στρατιωτικές παραγγελίες. Τα σημερινά Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, άλλωστε, ιδρύθηκαν το 1937 με σκοπό την κατασκευή πλοίων για το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.
Ο διευθύνων σύμβουλος των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, προσφάτως χαρακτήρισε τα ναυπηγεία «ένα σημαντικό περιουσιακό στοιχείο για την εθνική μας άμυνα». Τον Ιούλιο του 2023, τα ναυπηγεία υπέγραψαν δήλωση προθέσεων με την Thyssenkrupp Marine Systems, διερευνώντας το ενδεχόμενο συνεργασίας στον εκσυγχρονισμό φρεγατών και υποβρυχίων του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.
Από την πλευρά του, ο Πάνος Ξενοκώστας έχει ζητήσει τη συσπείρωση των ελληνικών ναυπηγικών επιχειρήσεων στο εγχείρημα της κατασκευής πολεμικών πλοίων. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, με αυτόν τον τρόπο τα ναυπηγεία μπορούν να αναδειχθούν σε επίκεντρο της εγχώριας εξοπλιστικής βιομηχανίας.
