Διπλάσιο ΕΝΦΙΑ θα πληρώσουν εφέτος τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων (servicers) για τα χιλιάδες κλειστά ακίνητα που έχουν στα χαρτοφυλάκια τους αναξιοποίητα, σε μια περίοδο έντονης στεγαστικής κρίσης.
Από τα τελευταία στοιχεία προκύπτει ότι οι τράπεζες διαθέτουν περίπου 8.300 ακίνητα, ενώ οι servicers άλλα 11.000. Από αυτά, τα 7.000 είναι οικιστικά, με το συνολικό κόστος του διπλού φόρου να υπολογίζεται σε περίπου 20 εκατ. ευρώ.
Τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ με το διπλάσιο φόρο θα αποσταλούν στους κατόχους των ακινήτων έως το τέλος Φεβρουαρίου, καθώς από το τρέχον έτος ενεργοποιείται η σχετική διάταξη η οποία και θα παραμείνει σε ισχύ έως το 2028.
Τα έσοδα που θα προκύψουν από την εφαρμογή του μέτρου θα κατευθυνθούν σε δράσεις για την στήριξη της στεγαστικής πολιτικής.
Με τον διπλό ΕΝΦΙΑ η κυβέρνηση επιχειρεί να «ξεκλειδώσει» χιλιάδες ακίνητα που παραμένουν εκτός αγοράς, αυξάνοντας την προσφορά στέγης ώστε να περιοριστούν οι συνεχείς αυξήσεις στα ενοίκια.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει ήδη συγκεντρώσει όλα τα στοιχεία από τις δηλώσεις Ε9, αλλά και από τα μητρώα των τραπεζών, προκειμένου να εντοπίσει ποια ακίνητα παρέμειναν κλειστά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, ημερομηνία η οποία αποτελεί τη «βάση δεδομένων» για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ του 2026. Για να αποφευχθεί η προσαύξηση κατά 100%, το ακίνητο θα πρέπει να έχει ενοικιαστεί ή να έχει χρησιμοποιηθεί για τουλάχιστον έξι μήνες μέσα στο έτος.
Τα κριτήρια
Οι τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής του μέτρου θα καθοριστούν με υπουργική απόφαση.
Πιο συγκεκριμένα, θα γίνουν διευκρινιστούν τα κριτήρια με τα οποία ένα ακίνητο θα χαρακτηρίζεται «κλειστό», οι διαδικασίες δήλωσης της ενοικίασης, αλλά και οι εξαιρέσεις που ενδέχεται να προβλεφθούν για ειδικές περιπτώσεις, όπως ακίνητα υπό ανακαίνιση ή σε περιοχές με περιορισμένη εμπορική ζήτηση.
Η πρώτη καταγραφή από την ΑΑΔΕ έχει αποτυπώσει την πραγματική εικόνα του αποθέματος ακινήτων που διατηρούν οι τράπεζες και οι servicers. Από εκεί και πέρα, η αγορά θα δείξει αν το μέτρο θα λειτουργήσει αποτρεπτικά ή αν θα οδηγήσει πράγματι σε κινητοποίηση και αξιοποίηση. Η απογραφή των ακινήτων αυτών έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς καταδεικνύει το πραγματικό μέγεθος του αποθέματος κλειστών κατοικιών που βρίσκονται στην κατοχή του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Παράλληλα, θα δώσει στην κυβέρνηση ένα εργαλείο για την παρακολούθηση και αξιολόγηση της αγοράς ακινήτων, συμβάλλοντας στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών και στη μείωση της πίεσης στα ενοίκια.
Η καταγραφή
Η διαδικασία καταγραφής θεωρείται κρίσιμη, ώστε η επιβολή του διπλού ΕΝΦΙΑ να γίνει στοχευμένα και δίκαια, χωρίς να επιβαρυνθούν άδικα οι φορείς που έχουν ήδη προχωρήσει σε αξιοποίηση της περιουσίας τους. Όπως σημειώνουν στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, με την επιβολή διπλάσιου ΕΝΦΙΑ στα κλειστά ακίνητα του χρηματοπιστωτικού τομέα επιχειρείται να συνδεθεί άμεσα η φορολογία με την κοινωνική και οικονομική αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας, στέλνοντας το μήνυμα ότι τα ακίνητα δεν μπορούν να παραμένουν επ’ αόριστον αδρανή.
Το 2026 θα είναι καθοριστικό για την αύξηση της προσφοράς κλειστών ακινήτων στην αγορά. Πρόκειται για ένα μεγάλο στοίχημα από την επιτυχία του οποίου θα εξαρτηθεί εάν μπορεί να αντιμετωπιστεί εν μέρει το οξύτατο στεγαστικό πρόβλημα ή θα λάβει νέες εκρηκτικές διαστάσεις.
