Παρά τις έντονες ανατιμήσεις στην ηλεκτρική ενέργεια που προκαλεί η ενεργειακή κρίση στις διεθνείς και περιφερειακές αγορές, η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της ως εξαγωγέας ηλεκτρισμού στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η χώρα διατηρεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των γειτονικών αγορών, καταγράφοντας σημαντική αύξηση των εξαγωγών και ενισχύοντας ταυτόχρονα το εμπορικό της ισοζύγιο.
Τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ και της ΕΛΣΤΑΤ για τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026 αποτυπώνουν τη δυναμική αυτή, με τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας να σημειώνουν άλμα 70% και το εμπορικό πλεόνασμα να φτάνει τα 475 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας ήδη την επίδοση ολόκληρου του 2025.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, οι καθαρές εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου ανήλθαν σε 6,1 τεραβατώρες. Οι συνολικές εξαγωγές διαμορφώθηκαν σε 9,24 τεραβατώρες, αυξημένες κατά 70% σε ετήσια βάση, ενώ οι εισαγωγές περιορίστηκαν κατά 27%, στις 3,14 τεραβατώρες.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει τη σταδιακή μετατροπή της Ελλάδας από χώρα που εξαρτιόταν σε σημαντικό βαθμό από τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας σε καθαρό εξαγωγέα, με αυξανόμενη παρουσία στις αγορές της ευρύτερης περιοχής.
Μανουσάκης: Ενισχύεται ο εξαγωγικός ρόλος της Ελλάδας
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, υπογράμμισε ότι η χώρα ενδυναμώνει σταθερά τον ρόλο της ως προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Όπως επισήμανε, το εξαγωγικό ισοζύγιο ακολουθεί ανοδική πορεία τα τελευταία τρία χρόνια, ενώ ήδη στο πρώτο οκτάμηνο του 2026 οι εξαγωγές ξεπέρασαν την αντίστοιχη επίδοση ολόκληρης της προηγούμενης χρονιάς.
Κατά τον επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ, η εξέλιξη συνδέεται με τη στρατηγική αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κυρίως της ηλιακής και της αιολικής παραγωγής, αλλά και με τις επενδύσεις για την επέκταση και αναβάθμιση των ηλεκτρικών δικτύων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης διασύνδεσης με τη Βουλγαρία, ο ΑΔΜΗΕ προχωρά στην υλοποίηση του ενεργειακού διαδρόμου Ελλάδας – Κύπρου, ενώ σε συνεργασία με την TERNA δρομολογεί τη δεύτερη υποθαλάσσια διασύνδεση με την Ιταλία.
Το συγκεκριμένο έργο αναμένεται να τριπλασιάσει τις δυνατότητες ανταλλαγής ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των δύο χωρών τα επόμενα χρόνια.
Παράλληλα, στον επενδυτικό σχεδιασμό του Διαχειριστή περιλαμβάνονται η ενίσχυση των υφιστάμενων διασυνδέσεων στα βόρεια σύνορα, η ανάπτυξη νέων διασυνδέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και η αναβάθμιση του εγχώριου συστήματος μεταφοράς υψηλής και υπερυψηλής τάσης.
Στόχος είναι η ασφαλής και αξιόπιστη μεταφορά της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας τόσο προς τα ελληνικά κέντρα κατανάλωσης όσο και προς τις αγορές του εξωτερικού.
Από έλλειμμα 400 εκατ. ευρώ σε πλεόνασμα 475 εκατ.
Η μεταβολή του ενεργειακού ισοζυγίου γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή όταν συγκριθεί με την κατάσταση που επικρατούσε πριν από επτά χρόνια.
Το 2019 η Ελλάδα εισήγαγε σχεδόν 10 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας, ποσότητα που αντιστοιχούσε περίπου στο 20% των συνολικών αναγκών της. Τότε, οι εισαγωγές ξεπερνούσαν σε αξία τα 500 εκατ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές περιορίζονταν στα 106,7 εκατ. ευρώ, δημιουργώντας εμπορικό έλλειμμα σχεδόν 400 εκατ. ευρώ.
Η εικόνα άρχισε να αντιστρέφεται τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 καταγράφηκε πλεόνασμα 121,5 εκατ. ευρώ, το οποίο αυξήθηκε στα 261,8 εκατ. ευρώ το 2025.
Το 2026 η βελτίωση επιταχύνθηκε, καθώς μόνο κατά το πρώτο οκτάμηνο το πλεόνασμα ανήλθε σε 475 εκατ. ευρώ. Η αξία των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας έφτασε τα 866,8 εκατ. ευρώ, έναντι εισαγωγών 391 εκατ. ευρώ.
Έτσι, η συνολική μεταβολή του εμπορικού ισοζυγίου ηλεκτρισμού σε σύγκριση με το 2019 υπερβαίνει τα 800 εκατ. ευρώ, καθώς το έλλειμμα των περίπου 400 εκατ. ευρώ έχει μετατραπεί σε πλεόνασμα 475 εκατ. ευρώ, με προοπτική περαιτέρω διεύρυνσης έως το τέλος του έτους.
Ο νέος ρόλος των μπαταριών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
Σημαντική προσθήκη στο εγχώριο ενεργειακό σύστημα αποτελεί φέτος η λειτουργία των πρώτων μονάδων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες.
Η συμμετοχή τους στην αγορά αναμένεται να ενισχύεται σταδιακά, καθώς θα αυξάνεται η εγκατεστημένη ισχύς των συστημάτων αποθήκευσης. Οι μονάδες αυτές επιτρέπουν την απορρόφηση πλεονάζουσας ηλεκτρικής παραγωγής, κυρίως από ανανεώσιμες πηγές, και την επαναδιοχέτευσή της στο δίκτυο όταν υπάρχει αυξημένη ζήτηση.
Σύμφωνα με ανάλυση του Green Tank, από τον Απρίλιο του 2026, όταν ενεργοποιήθηκαν οι πρώτες μπαταρίες, μέχρι και τον Αύγουστο, τα συστήματα αποθήκευσης απορρόφησαν συνολικά 121,8 γιγαβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας και επέστρεψαν στο δίκτυο 106,4 γιγαβατώρες.
Με τη λειτουργία τους αποτράπηκε το 5% των συνολικών περικοπών παραγωγής ΑΠΕ κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, ενώ περιορίστηκε κατά 1,2% η χρήση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τον αυξανόμενο ρόλο της αποθήκευσης στην αξιοποίηση της πράσινης ηλεκτροπαραγωγής, στη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα και στην περαιτέρω ενίσχυση της εξαγωγικής δυναμικής της χώρας.
