Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη αναμένεται να υπογράψουν στις 19 Ιουνίου, την Παρασκευή που μας έρχεται, στην Ελβετία μνημόνιο κατανόησης που θα αποτελέσει τη βάση για συνομιλίες διάρκειας 60 ημερών με στόχο τον οριστικό τερματισμό του πολέμου και την επιβολή νέων αυστηρών περιορισμών στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Το προσχέδιο των 14 σημείων, το οποίο περιήλθε σε γνώση του Bloomberg, περιγράφει ένα ευρύ πλαίσιο δεσμεύσεων που περιλαμβάνει κατάπαυση των εχθροπραξιών, άρση κυρώσεων, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, οικονομική στήριξη του Ιράν και νέους κανόνες για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Μόνιμος τερματισμός του πολέμου
Το πρώτο άρθρο προβλέπει ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους, κηρύσσουν με την υπογραφή του μνημονίου τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Οι δύο πλευρές δεσμεύονται να μην προχωρήσουν στο μέλλον σε εχθρικές ενέργειες και να απέχουν από απειλές ή χρήση βίας η μία απέναντι στην άλλη.
Παράλληλα, αναλαμβάνουν την υποχρέωση να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα εκατέρωθεν, καθώς και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης πλευράς.
Συμφωνία μέσα σε 60 ημέρες
Το προσχέδιο προβλέπει ότι οι διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία θα ολοκληρωθούν εντός 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης μόνο κατόπιν αμοιβαίας συναίνεσης.
Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ
Κεντρικό σημείο της συμφωνίας είναι η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν να άρουν άμεσα τον ναυτικό αποκλεισμό και να αποκαταστήσουν μέσα σε 30 ημέρες την ομαλή κυκλοφορία πλοίων στα προπολεμικά επίπεδα.
Επιπλέον, δεσμεύονται να αποσύρουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την υπογραφή της τελικής συμφωνίας.
Από την πλευρά του, το Ιράν θα λάβει άμεσα μέτρα ώστε η διέλευση εμπορικών πλοίων μεταξύ Περσικού Κόλπου και Θάλασσας του Ομάν να επανέλθει επίσης στα προπολεμικά επίπεδα μέσα σε έναν μήνα, συμπεριλαμβανομένης της αποναρκοθέτησης των θαλάσσιων διαδρόμων.
Πακέτο 300 δισ. δολαρίων για το Ιράν
Ένα από τα πλέον εντυπωσιακά σημεία του προσχεδίου είναι η δέσμευση των ΗΠΑ και των περιφερειακών συμμάχων τους να καταρτίσουν ολοκληρωμένο πρόγραμμα οικονομικής ανασυγκρότησης και ανάπτυξης του Ιράν.
Το σχέδιο προβλέπει χρηματοδότηση ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων, ενώ ο μηχανισμός υλοποίησης θα καθοριστεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας.
Σταδιακή άρση όλων των κυρώσεων
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να προχωρήσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί αργότερα, στην κατάργηση όλων των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν.
Αυτό περιλαμβάνει τόσο τις κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας όσο και τις πρωτογενείς και δευτερογενείς αμερικανικές κυρώσεις.
Το πυρηνικό πρόγραμμα
Η Τεχεράνη επαναλαμβάνει στο προσχέδιο ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα.
Οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι ζητήματα όπως τα αποθέματα εμπλουτισμένου υλικού, οι πυρηνικές ανάγκες του Ιράν και όλες οι σχετικές τεχνικές λεπτομέρειες θα ρυθμιστούν στην τελική συμφωνία.
Μέχρι τότε θα διατηρηθεί το υφιστάμενο καθεστώς: το Ιράν δεν θα επεκτείνει το πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.
Άμεση χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει αμέσως μετά την υπογραφή εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους.
Οι εξαιρέσεις θα καλύπτουν επίσης τραπεζικές υπηρεσίες, ασφάλιση, μεταφορές και κάθε άλλη σχετική δραστηριότητα.
Αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων
Η συμφωνία προβλέπει ακόμη την αποδέσμευση παγωμένων ή δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν, καθώς προχωρούν οι διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία.
Τα κεφάλαια αυτά θα καταστούν πλήρως διαθέσιμα για χρήση από την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν, ενώ οι ΗΠΑ δεσμεύονται να εκδώσουν όλες τις απαιτούμενες άδειες.
Μηχανισμός εποπτείας και διεθνής κατοχύρωση
Οι δύο χώρες συμφωνούν στη δημιουργία ειδικού μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της τελικής συμφωνίας και την τήρηση των δεσμεύσεων που θα προκύψουν.
Το τελικό κείμενο της συμφωνίας προβλέπεται να εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, προσδίδοντας διεθνή νομική ισχύ στις προβλέψεις του.
