Σε αλλαγές στον τρόπο ελέγχου και σύστασης νέων επιχειρήσεων προσανατολίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με βασικό στόχο τον περιορισμό της δημιουργίας εικονικών εταιρειών και την αντιμετώπιση κυκλωμάτων φοροδιαφυγής που αξιοποιούν «αχυρανθρώπους» ως τυπικούς ιδιοκτήτες ή διαχειριστές.
Όπως αναφέρει η «Καθημερινή», η φορολογική διοίκηση, σε συνεργασία με το οικονομικό επιτελείο, εξετάζει ένα νέο σύστημα ελέγχων, το οποίο θα βασίζεται σε ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, ανάλυση κινδύνου και αξιοποίηση πληροφοριών από διαφορετικές βάσεις δεδομένων. Στόχος είναι οι ύποπτες περιπτώσεις να εντοπίζονται ήδη από το στάδιο της σύστασης μιας επιχείρησης και όχι εκ των υστέρων, όταν η εταιρεία έχει ξεκινήσει τη δραστηριότητά της και έχουν δημιουργηθεί φορολογικές εκκρεμότητες.
Καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό αναμένεται να διαδραματίσει η μεταφορά του Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων στην ΑΑΔΕ, με τη διαχείρισή του να περνά στην ειδική μονάδα καταπολέμησης της μεγάλης φοροδιαφυγής, τη ΔΕΟΣ. Με αυτόν τον τρόπο, οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα έχουν στη διάθεσή τους ένα επιπλέον εργαλείο, το οποίο θα συνδυάζεται με τα ήδη υπάρχοντα πληροφοριακά συστήματα, προκειμένου να αποκαλύπτονται τα φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται πίσω από κάθε εταιρικό σχήμα.
Ειδικότερα, οι διασταυρώσεις θα πραγματοποιούνται μέσα από τρεις βασικές πηγές πληροφοριών: το Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, το Φορολογικό Μητρώο και το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ). Μέσα από την επεξεργασία των δεδομένων θα εξετάζονται οι συμμετοχές φυσικών προσώπων σε διαφορετικές επιχειρήσεις, οι μεταξύ τους εταιρικές σχέσεις, οι συχνές μεταβολές στη διοίκηση, αλλά και το κατά πόσο όσοι εμφανίζονται ως ιδιοκτήτες ή διαχειριστές έχουν πραγματική εμπλοκή στη λειτουργία τους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δίνεται σε πρόσωπα που εμφανίζονται να συμμετέχουν σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων, ακόμη και αν αυτές δραστηριοποιούνται σε διαφορετικούς κλάδους ή έχουν διαφορετική έδρα. Παράλληλα, στο επίκεντρο των ελέγχων θα βρίσκονται εταιρείες με προβληματικό φορολογικό παρελθόν, συσσωρευμένες οφειλές και επαναλαμβανόμενες αλλαγές στο ιδιοκτησιακό ή διοικητικό τους καθεστώς.
Ένα ακόμη στοιχείο που θα αξιολογείται είναι η πιθανή εκμετάλλευση οικονομικά ή κοινωνικά ευάλωτων προσώπων, τα οποία εμφανίζονται στα εταιρικά έγγραφα ως ιδιοκτήτες ή εκπρόσωποι, χωρίς στην πραγματικότητα να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων ή να ασκούν ουσιαστικό έλεγχο στην επιχείρηση. Επίσης, θα εξετάζονται περιπτώσεις ατόμων με βεβαρημένο οικονομικό ιστορικό, όπως σημαντικές οφειλές προς την εφορία, εφόσον συνδυάζονται με άλλα ύποπτα χαρακτηριστικά.
GBL: Καρδίτσα – ΠΑΟΚ 69-74 | HL
Στο ίδιο πλαίσιο, οι συχνές εναλλαγές διαχειριστών θα αποτελούν ένα ακόμη κριτήριο αξιολόγησης. Για παράδειγμα, η διαδοχική αλλαγή προσώπων που αναλαμβάνουν τη διαχείριση μιας εταιρείας μέσα σε σύντομα χρονικά διαστήματα ενδέχεται να ενεργοποιεί πρόσθετους ελέγχους. Αντίστοιχα, αυξημένη προσοχή θα δίνεται και στις μονοπρόσωπες ΙΚΕ, χωρίς ωστόσο η συγκεκριμένη εταιρική μορφή να θεωρείται από μόνη της ένδειξη παραβατικότητας.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η ΑΑΔΕ θα αξιολογεί συνδυαστικά τα διαθέσιμα στοιχεία, προκειμένου να προσδιορίζει τον βαθμό κινδύνου κάθε νέας επιχείρησης. Αυτό σημαίνει ότι ούτε η κοινή επαγγελματική έδρα ούτε η συμμετοχή ενός προσώπου σε πολλές εταιρείες θα αποτελούν αυτοτελώς λόγο υποψίας. Εκείνο που θα εξετάζεται είναι η συνολική εικόνα και το κατά πόσο προκύπτουν ενδείξεις οργανωμένης προσπάθειας απόκρυψης των πραγματικών ιδιοκτητών.
Πότε θα καθυστερεί η απόδοση ΑΦΜ
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που εξετάζονται αφορά τη διαδικασία ολοκλήρωσης της σύστασης μιας νέας επιχείρησης. Ειδικότερα, εταιρείες που θα συγκεντρώνουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά υψηλού κινδύνου ενδέχεται να μην προχωρούν αυτόματα στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας, όπως συμβαίνει σήμερα.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η απόδοση ΑΦΜ θα μπορεί να παραμένει σε εκκρεμότητα μέχρι να ολοκληρωθεί ο απαραίτητος έλεγχος των δηλωθέντων στοιχείων. Οι ενδιαφερόμενοι θα καλούνται να προσέλθουν στις αρμόδιες υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, ώστε να προσκομίσουν τις απαιτούμενες διευκρινίσεις και να επιβεβαιώσουν την ακρίβεια των πληροφοριών που έχουν καταχωριστεί.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχει, μεταξύ άλλων, η περίπτωση επιχειρήσεων που δηλώνουν την ίδια επαγγελματική διεύθυνση με πολλές άλλες εταιρείες. Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα της «Καθημερινής», έχουν εντοπιστεί περιπτώσεις όπου έως και 20 επιχειρήσεις εμφανίζονται να στεγάζονται στην ίδια διεύθυνση. Παράλληλα, θα εξετάζονται ομοιότητες στις επωνυμίες, κοινά πρόσωπα στη διοίκηση και άλλα χαρακτηριστικά που ενδέχεται να υποδηλώνουν τη δημιουργία εικονικών εταιρικών σχημάτων.
Βασική επιδίωξη της φορολογικής διοίκησης είναι να δημιουργηθεί ένας πιο αποτελεσματικός μηχανισμός πρόληψης, ώστε οι περιπτώσεις φοροδιαφυγής να εντοπίζονται πριν προλάβουν να αναπτύξουν δραστηριότητα. Με τη συνδυαστική αξιοποίηση των διαθέσιμων πληροφοριών, η ΑΑΔΕ φιλοδοξεί να περιορίσει τη δράση όσων χρησιμοποιούν εικονικούς ιδιοκτήτες και διαχειριστές, αποκρύπτοντας τα πρόσωπα που έχουν τον πραγματικό έλεγχο των επιχειρήσεων.
