Στην τελική ευθεία βρίσκεται η διαδικασία καταβολής της επιστροφής ενοικίου, με τουλάχιστον 1 εκατομμύριο ενοικιαστές να αναμένουν την οικονομική ενίσχυση που αντιστοιχεί στις μισθώσεις του 2025. Οι πληρωμές προγραμματίζεται να ολοκληρωθούν το αργότερο έως τις 27 Νοεμβρίου 2026, ενώ οι δικαιούχοι δεν χρειάζεται να υποβάλουν ξεχωριστή αίτηση για να λάβουν τα χρήματα.
Η φετινή καταβολή αφορά περισσότερα νοικοκυριά σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, καθώς η αύξηση των εισοδηματικών ορίων διεύρυνε τον αριθμό των δικαιούχων κατά περίπου 70.000 άτομα.
Η ΑΑΔΕ ολοκληρώνει τις απαραίτητες διασταυρώσεις μεταξύ των στοιχείων των ενοικιαστών, των ηλεκτρονικών μισθωτηρίων και των φορολογικών δηλώσεων των ιδιοκτητών. Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν αναντιστοιχίες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το ποσό της ενίσχυσης ή την επιλεξιμότητα των δικαιούχων.
Επιστροφή έως 800 ευρώ για κύρια και φοιτητική κατοικία
Για την κύρια κατοικία, η οικονομική ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως τα 800 ευρώ, με πρόσθετη προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο παιδί.
Το τελικό ποσό, ωστόσο, δεν μπορεί να ξεπερνά το 1/12 του συνολικού ενοικίου που καταβλήθηκε κατά τη διάρκεια του 2025. Επομένως, το ύψος της επιστροφής συνδέεται άμεσα με την πραγματική ετήσια δαπάνη μίσθωσης κάθε νοικοκυριού.
Ξεχωριστή πρόβλεψη ισχύει για τη φοιτητική κατοικία, για την οποία παρέχεται ενίσχυση έως 800 ευρώ ανά φοιτητή. Στην περίπτωση που περισσότερα εξαρτώμενα παιδιά διαμένουν στην ίδια μισθωμένη κατοικία, η επιστροφή χορηγείται μόνο μία φορά για το συγκεκριμένο ακίνητο.
Η ενίσχυση δεν προϋποθέτει μίσθωση διάρκειας δώδεκα μηνών. Εάν, για παράδειγμα, ένας δικαιούχος νοίκιαζε κατοικία για επτά μήνες, ο υπολογισμός πραγματοποιείται με βάση το σύνολο των ενοικίων που κατέβαλε στο συγκεκριμένο διάστημα.
Αντίστοιχα, όταν μέσα στο ίδιο έτος έχουν πραγματοποιηθεί διαδοχικές μισθώσεις διαφορετικών κατοικιών, λαμβάνεται υπόψη το άθροισμα των ενοικίων που πληρώθηκαν για όλες τις σχετικές περιόδους.
Αυτόματος υπολογισμός χωρίς υποβολή αίτησης
Η επιστροφή ενός ενοικίου για κύρια ή φοιτητική κατοικία πραγματοποιείται μέσω αυτοματοποιημένης διαδικασίας, χωρίς να απαιτείται κάποια πρόσθετη ενέργεια υποβολής αίτησης από τον ενοικιαστή.
Η ΑΑΔΕ χρησιμοποιεί τα δεδομένα της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος που αφορά στο προηγούμενο φορολογικό έτος, όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Σεπτεμβρίου του έτους πληρωμής.
Καθοριστικό ρόλο έχει η συμφωνία ανάμεσα στα δηλωμένα μισθώματα. Εάν το ποσό που εμφανίζεται στο έντυπο Ε1 του ενοικιαστή είναι υψηλότερο τόσο από εκείνο του ηλεκτρονικού μισθωτηρίου όσο και από το ποσό που έχει δηλώσει ο ιδιοκτήτης, για τον υπολογισμό χρησιμοποιείται το μεγαλύτερο από τα δύο τελευταία ποσά.
Διαφορετική αντιμετώπιση προβλέπεται για τα ανείσπρακτα ενοίκια. Στις περιπτώσεις αυτές, η επιστροφή δεν βασίζεται στο συμφωνημένο μίσθωμα, αλλά στα ποσά που ο εκμισθωτής έχει δηλώσει στο έντυπο Ε2 ως πραγματικά εισπραχθέντα.
Με αυτόν τον τρόπο, το σύστημα επιδιώκει να περιορίσει τις αποκλίσεις μεταξύ των φορολογικών δηλώσεων και να προσδιορίσει το ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε δικαιούχο.
Ποιοι δικαιούνται επιστροφή δύο ενοικίων
Ειδικό καθεστώς ισχύει για συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες που υπηρετούν στην περιφέρεια. Συγκεκριμένα, εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές που εμπίπτουν στη σχετική πρόβλεψη δικαιούνται επιστροφή δύο ενοικίων, χωρίς να υπόκεινται στα συνήθη εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Για τις υπόλοιπες κατηγορίες ενοικιαστών, η καταβολή της ενίσχυσης εξαρτάται από την τήρηση συγκεκριμένων οικονομικών προϋποθέσεων, οι οποίες έχουν αναπροσαρμοστεί ώστε να συμπεριληφθούν περισσότερα νοικοκυριά.
Για τους άγαμους, το ετήσιο εισοδηματικό όριο αυξάνεται στις 25.000 ευρώ, έναντι 20.000 ευρώ προηγουμένως.
Στην περίπτωση έγγαμων φορολογουμένων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, το αντίστοιχο όριο διαμορφώνεται στις 35.000 ευρώ, από 28.000 ευρώ, και προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο, αντί των 4.000 ευρώ που ίσχυαν.
Για τις μονογονεϊκές οικογένειες, το εισοδηματικό όριο αυξάνεται στις 39.000 ευρώ, από 31.000 ευρώ, με πρόσθετη προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του πρώτου.
Οι αλλαγές αυτές διευρύνουν την περίμετρο της ενίσχυσης, δίνοντας τη δυνατότητα συμμετοχής και σε νοικοκυριά που δεν πληρούσαν τα προηγούμενα εισοδηματικά κριτήρια.
Τα περιουσιακά όρια και οι κυρώσεις για ανακριβή στοιχεία
Εκτός από το εισόδημα, για την επιστροφή ενοικίου εξετάζεται και η αξία της ακίνητης περιουσίας του δικαιούχου και της οικογένειάς του.
Για τον άγαμο, το ανώτατο περιουσιακό όριο ορίζεται στις 120.000 ευρώ. Το ποσό προσαυξάνεται κατά 20.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή το μέρος συμφώνου συμβίωσης, καθώς και για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο.
Στον υπολογισμό συνυπολογίζεται η ακίνητη περιουσία του υπόχρεου, του συζύγου ή του μέρους συμφώνου συμβίωσης και των εξαρτώμενων παιδιών, με βάση τα στοιχεία που προκύπτουν από την πράξη διοικητικού προσδιορισμού του ΕΝΦΙΑ.
Η οικονομική ενίσχυση έχει ιδιαίτερο καθεστώς προστασίας, καθώς είναι αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη, τόσο έναντι του Δημοσίου όσο και έναντι τρίτων.
Αυστηρές κυρώσεις προβλέπονται, ωστόσο, για περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώνεται ότι έχουν δηλωθεί ανακριβή στοιχεία για την κύρια ή τη φοιτητική κατοικία, με αποτέλεσμα την καταβολή ποσών που δεν δικαιούται ο ενοικιαστής.
Εφόσον προκύψει αχρεώστητη καταβολή, είτε για ολόκληρη την ενίσχυση είτε για μέρος αυτής, προβλέπεται επιστροφή των χρημάτων με τόκο 8,76% ετησίως.
Επιπλέον, επιβάλλεται αποκλεισμός από το πρόγραμμα επιστροφής ενοικίου για τα επόμενα τρία χρόνια.
Με τις πληρωμές να προγραμματίζονται έως τις 27 Νοεμβρίου, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην ολοκλήρωση των τελικών διασταυρώσεων, οι οποίες θα καθορίσουν τόσο τον αριθμό των δικαιούχων όσο και τα ακριβή ποσά που θα πιστωθούν στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους.
