Άλλο ένα μεγάλο χτύπημα κατά της φοροδιαφυγής και του οργανωμένου εγκλήματος κατάφερε η ΑΑΔΕ, με το ξεσκέπασμα της δαιδαλώδους οργάνωσης στη Θεσσαλονίκη, που είχε στήσει «φάμπρικα» εξαπάτησης του Δημοσίου με πάνω από 2.000 εταιρείες, 4.200 ΑΦΜ και 1.300 «μπροστινούς» και με χρέος που ξεπερνά τα 220 εκατομμύρια ευρώ.
Τη δομή της εγκληματικής οργάνωσης, θα τη… ζήλευε κι οργανωμένο κράτος, καθώς οι μηχανισμοί που είχαν στήσει για να φοροαποφεύγουν και να ζημιώνουν τους Έλληνες φορολογούμενους, ήταν αν μη τι άλλο εντυπωσιακός.
Ένα πολυπλόκαμο δίκτυο με εικονικούς διαχειριστές, εταιρείες που συσσώρευαν χρέη εκατομμυρίων, λογιστές και δικηγόρους που φέρονται να λειτουργούσαν ως συντονιστές και ασύλληπτα «πακέτα» μετρητών που άλλαζαν χέρια σε σακούλες και φακέλους περιγράφεται στην ογκώδη δικογραφία για το κύκλωμα φοροδιαφυγής στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική.
Οι εγκέφαλοι
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται πρόσωπα που φέρονται να εκμεταλλεύονταν γνωστά νυχτερινά κέντρα και καταστήματα εστίασης σε ακίνητα υψηλής εμπορικής αξίας, αφήνοντας πίσω τους τεράστιες φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές. Το ποσό που αποδίδεται στο δίκτυο ξεπερνά τα 200 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η δικογραφία αποτυπώνει μια οργανωμένη δομή με διακριτούς ρόλους και συγκεκριμένες μεθόδους απόκρυψης των πραγματικών ιδιοκτητών.
Η έρευνα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων διήρκεσε περίπου δύο χρόνια και πλέον η υπόθεση βρίσκεται στα χέρια της 3ης ειδικής ανακρίτριας Θεσσαλονίκης, με τις πρώτες απολογίες των συλληφθέντων να βρίσκονται στο επίκεντρο των δικαστικών εξελίξεων.
Ο λογιστής που «πρόδωσε» το κύκλωμα
Η αφετηρία των ερευνών τοποθετείται στον Νοέμβριο του 2024, όταν οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ πραγματοποίησαν έλεγχο σε λογιστικό γραφείο της Θεσσαλονίκης, στην οδό Κωνσταντίνου Καραμανλή.
Η στάση του λογιστή απέναντι στους ελεγκτές προκάλεσε επιπλέον ερωτήματα, καθώς, σύμφωνα με τη δικογραφία, δεν προσκόμισε τα βιβλία και τα έγγραφα που του ζητήθηκαν, παρά μόνο ορισμένα στοιχεία από το TAXIS και υπεύθυνη δήλωση ότι ασχολείται αποκλειστικά με την έναρξη επιχειρήσεων.
Οι ελεγκτές εκτίμησαν ότι πίσω από τη συμπεριφορά των εμπλεκομένων υπήρχε οργανωμένος μηχανισμός αποφυγής των ελέγχων και προστασίας των πραγματικών ιδιοκτητών.
Έτσι, τον Ιανουάριο του 2026 πραγματοποιήθηκε η μεγάλη επιχείρηση της ΑΑΔΕ με την κωδική ονομασία «Αχυράνθρωποι», στην οποία συμμετείχαν όλες οι αρμόδιες υπηρεσίες της Αρχής.
Οι 80 «μπροστινοί» και ο πορτιέρης με τα χρέη των 3,6 εκατ. ευρώ
Στο πλαίσιο της έρευνας καταγράφηκαν 80 πρόσωπα που φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν ως εικονικοί διαχειριστές εταιρειών, επιτρέποντας στους πραγματικούς επιχειρηματίες να παραμένουν μακριά από τις οικονομικές και νομικές συνέπειες των οφειλών.
Μία από τις χαρακτηριστικές περιπτώσεις αφορά άνδρα που υποστήριξε ότι από το 2004 εργαζόταν ως «αυτοφωράκιας», υπεύθυνος face control και φύλακας σε νυχτερινά κέντρα. Όπως κατέθεσε, δεχόταν πιέσεις για να υπογράφει συμβόλαια σε δικηγορικά γραφεία, χωρίς να τα διαβάζει, καθώς φοβόταν ότι θα έχανε τη δουλειά του.
Ο ίδιος περιέγραψε ότι αμειβόταν με 50 ευρώ ημερομίσθιο και λάμβανε επιπλέον 1.500 έως 2.000 ευρώ στο τέλος της καλοκαιρινής σεζόν.
Παράλληλα, εμφανιζόταν ως διαχειριστής σε οκτώ νομικά πρόσωπα, τα οποία δημιούργησαν συνολικά χρέη 3.604.445,56 ευρώ. Την ίδια περίοδο, ωστόσο, εξακολουθούσε να εργάζεται ως πορτιέρης και υπάλληλος υποδοχής, με δύο συμβάσεις μερικής απασχόλησης και συνολικές μικτές μηνιαίες αποδοχές που δεν ξεπερνούσαν τα 756,14 ευρώ.
Ο λαντζιέρης των 800 ευρώ με τις 17 εταιρείες
Ανάλογη είναι και η περίπτωση έτερου κατηγορουμένου, ο οποίος εμφανίζεται να συμμετέχει ως διαχειριστής σε 17 εταιρείες και ως εταίρος ή μέλος σε ακόμη τέσσερις.
Τα συγκεκριμένα νομικά πρόσωπα συσσώρευσαν οφειλές 1.808.374,46 ευρώ, την ώρα που ο ίδιος εργαζόταν κανονικά ως λαντζιέρης, με πλήρη απασχόληση και μικτές αποδοχές 828,46 ευρώ.
Οι 12 που ασκούσαν το επιχειρείν από το… υπερπέραν
Ακόμη πιο ενδεικτική του τρόπου λειτουργίας του κυκλώματος είναι η καταγραφή 12 περιπτώσεων προσώπων που, παρά τον θάνατό τους, εξακολουθούσαν να εμφανίζονται σε συναλλακτικές δραστηριότητες.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της ΑΑΔΕ, τα συγκεκριμένα πρόσωπα συνέχιζαν να αποστέλλουν παραστατικά εσόδων και να λαμβάνουν παραστατικά εξόδων ακόμη και μετά την ημερομηνία θανάτου τους.
Στόχευαν στην ανέχεια και την έλλειψη παιδείας
Στη δικογραφία περιγράφεται ένα ευρύ δίκτυο ανθρώπων που φέρονται να επιλέγονταν επειδή ήταν οικονομικά και κοινωνικά ευάλωτοι, χωρίς σταθερή κατοικία, επιχειρηματική εμπειρία ή δυνατότητα να διαχειριστούν πραγματικά εταιρείες. Σε ορισμένες περιπτώσεις επρόκειτο για άτομα με εξαρτήσεις ή ποινικό παρελθόν, ενώ καταγράφονται ακόμη και νεκροί με μεταγενέστερη οικονομική δραστηριότητα.
Οι λογιστές και οι δικηγόροι πίσω από τους «αχυρανθρώπους»
Κομβικό ρόλο στον μηχανισμό φέρονται να είχαν λογιστές και δικηγόροι, οι οποίοι, σύμφωνα με τις Αρχές, αναλάμβαναν την τεχνική και νομική υποστήριξη των εταιρειών.
Η διαδικασία περιλάμβανε την ίδρυση νέων επιχειρήσεων με διαχειριστές τα πρόσωπα που είχαν επιλεγεί ως «μπροστινοί». Εκείνοι παραχωρούσαν τους προσωπικούς κωδικούς TAXIS στους επαγγελματίες που χειρίζονταν τις εταιρείες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις φέρονται να έδιναν και σχετικές εξουσιοδοτήσεις.
Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνταν διαδοχικά εταιρικά σχήματα, τα οποία επέτρεπαν στους πραγματικούς δικαιούχους να διατηρούν τον έλεγχο των δραστηριοτήτων χωρίς να εμφανίζονται επισήμως στη διοίκησή τους.
Η ιδιαιτερότητα της μεθόδου ήταν ότι οι επιχειρήσεις δεν λειτουργούσαν απαραίτητα χωρίς αποδείξεις ή χωρίς ασφαλισμένο προσωπικό. Αντίθετα, σύμφωνα με την περιγραφή της ΑΑΔΕ, εμφάνιζαν τα πραγματικά έσοδά τους και συνέχιζαν κανονικά τη δραστηριότητά τους, γνωρίζοντας ότι οι φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις θα έμεναν απλήρωτες.
Οι οφειλές συσσωρεύονταν στις εταιρείες-κελύφη, ενώ τα οικονομικά οφέλη κατέληγαν στους πραγματικούς επιχειρηματίες.
Οι καταθέσεις με κοινό λεξιλόγιο και οι προσπάθειες συγκάλυψης
Έχοντας καταλάβει ότι ο κλοιός έσφιγγε γύρω τους για τα καλά, οι απατεώνες έδιναν γραμμή στους αχυρανθρώπους και τους μπροστινούς, για το πώς θα κινηθούν όταν έρθει η ώρα να πουν το… ποίημα ενώπιον των Αρχών.
Η δικογραφία περιλαμβάνει λοιπόν και στοιχεία για παρεμβάσεις στη διαδικασία λήψης καταθέσεων από εργαζομένους. Σε μία από τις περιπτώσεις, λογιστής φέρεται να επικοινώνησε με εργαζομένους πριν από τις ένορκες εξετάσεις του 2026, προκειμένου να τους κατευθύνει ώστε να δώσουν πανομοιότυπες απαντήσεις και να δηλώσουν άγνοια για την πραγματική ιδιοκτησία των καταστημάτων.
Σε άλλη περίπτωση, λογιστής φέρεται να παρείχε κάλυψη νομιμότητας σε εταιρικό σχήμα, καθυστερώντας τους ελέγχους μέχρι να προλάβουν οι επιχειρήσεις να δημιουργήσουν οφειλές ύψους 1,9 εκατ. ευρώ και στη συνέχεια να κλείσουν.
Οι πραγματικοί ιδιοκτήτες, δηλαδή αυτοί που καρπώνονταν τα κέρδη και «φέσωναν» το Δημόσιο, δεν εμφανίζονταν πουθενά. Όπως χαρακτηριστικά ανέφεραν στις Αρχές ιδιοκτήτες ακινήτων που είχαν εκμισθώσει χώρους σε εμπλεκόμενες επιχειρήσεις, οι συνεννοήσεις τους γίνονταν με τον λογιστή κι όχι με τους εμφανιζόμενους διαχειριστές.
Το ίδιο… ποίημα
Οι Αρχές επισημαίνουν ακόμη ότι εργαζόμενοι σε συγκεκριμένα καταστήματα χρησιμοποιούσαν σχεδόν πανομοιότυπες διατυπώσεις στις καταθέσεις τους, υποστηρίζοντας ότι δεν γνώριζαν ποιοι ήταν οι διαχειριστές, ότι είχαν βρει εργασία μέσω κάποιου φίλου και ότι πληρώνονταν σε φακέλους χωρίς αναγραφή ονόματος.
Οι επιφανείς του κυκλώματος: Οι τέσσερις παλαίμαχοι αθλητές και ο Πετιλόν
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παρουσία γνωστών προσώπων από τον χώρο του αθλητισμού και της showbiz στη μεγάλη δικογραφία. Συγκεκριμένα, στα ονόματα των 1.283 κατηγορουμένων περιλαμβάνονται οι πρώην ποδοσφαιριστές Παντελής Καφές, Σπύρος Βάλλας και Πέτρος Κανακούδης, καθώς και ο παλαίμαχος μπασκετμπολίστας Παναγιώτης Λιαδέλης.
Τα ονόματά τους εμφανίζονται στο διαβιβαστικό της ΑΑΔΕ προς την Εισαγγελία Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τους αποδίδεται αυτομάτως συμμετοχή σε όλες τις δραστηριότητες που περιγράφονται στη δικογραφία. Στην ίδια υπόθεση συναντά κανείς και τον Ερρίκο Πετιλόν.
Ο πρώην παρουσιαστής και μοντέλο φέρεται να εμφανίστηκε ως διαχειριστής σε οκτώ εταιρείες από τον Μάρτιο του 2023, οι οποίες συσσώρευσαν οφειλές σχεδόν 596.000 ευρώ. Ο ίδιος φέρεται να λάμβανε ως αντάλλαγμα από 200 έως 700 ευρώ τον μήνα, ενώ ο δικηγόρος του αμφισβητεί τον χαρακτηρισμό του αχυρανθρώπου, υποστηρίζοντας ότι είχε ενεργό συμμετοχή στη διαχείριση των καταστημάτων.
Η δομή που περιγράφεται με όρους μαφίας
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη δικογραφία σε επιχειρηματικό σχήμα που δραστηριοποιούνταν σε γνωστό κατάστημα της παραλιακής ζώνης της Καλαμαριάς.
Οι ελεγκτές περιγράφουν μια δομή με σαφή ιεραρχία και καταμερισμό αρμοδιοτήτων, στην οποία φέρεται να υπήρχε ένας κεντρικός επικεφαλής, ένας οικονομικός σχεδιαστής, δικηγόρος που αναλάμβανε τις εταιρικές μεταβολές και την εναλλαγή των εικονικών διαχειριστών, καθώς και περιφερειακά στελέχη που είχαν την ευθύνη της καθημερινής λειτουργίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των ψηφιακών κατασχέσεων και τις καταθέσεις που επικαλούνται οι Αρχές, ο κεντρικός επιχειρηματίας είχε τον τελευταίο λόγο στις αποφάσεις, ενώ οι υπόλοιποι αναλάμβαναν τη διαχείριση του προσωπικού, των ταμείων και της διακίνησης των χρημάτων.
Η συγκεκριμένη οργάνωση περιγράφεται ως ένας ενιαίος οικονομικός μηχανισμός, με τον καταμερισμό των ρόλων να εξυπηρετεί τη διατήρηση του ελέγχου και την απομάκρυνση των πραγματικών πρωταγωνιστών από τις επίσημες εταιρικές ευθύνες.
Τα μετρητά σε σακούλες και οι «εισπράκτορες»
Σημαντικό μέρος της έρευνας αφορά και τον τρόπο με τον οποίο γινόταν η διαχείριση των εισπράξεων στα καταστήματα.
Σύμφωνα με τη δικογραφία, πρόσωπα που φέρονται να είχαν ηγετικό ρόλο εμφανίζονταν επίσημα ως υπάλληλοι υποδοχής, πορτιέρηδες ή υπάλληλοι γραφείου στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Η ιδιότητα αυτή τούς επέτρεπε να βρίσκονται καθημερινά στους χώρους εργασίας, να ελέγχουν τη λειτουργία των καταστημάτων και να διαχειρίζονται τις εισπράξεις χωρίς να εμφανίζονται ως διοικητικά στελέχη των εταιρειών.
Οι ελεγκτές αναφέρονται χαρακτηριστικά σε μετρητά που συγκεντρώνονταν «στη μάρκα» ή σε σακούλες, ενώ καταγράφουν και πρόσωπα με αποκλειστικό ρόλο την παραλαβή χρημάτων από τα ταμεία.
Για έναν από τους εμπλεκομένους αναφέρεται ότι επισκεπτόταν το κατάστημα δύο φορές την εβδομάδα, αποκλειστικά για να εισπράξει τα μετρητά.
Η παλιά εταιρεία φορτωνόταν τα χρέη, η νέα κρατούσε τα κέρδη
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό μοτίβο που εντόπισε η ΑΑΔΕ αφορά στη μεταφορά της επιχειρηματικής δραστηριότητας από παλιές εταιρείες με μεγάλα χρέη σε καινούρια εταιρικά σχήματα.
Σύμφωνα με την έρευνα, επιχειρήσεις με πολυετή παρουσία στον χώρο της εστίασης φέρονται να άφηναν πίσω τους εταιρείες με υπέρογκες οφειλές και να μετέφεραν τον εξοπλισμό και την οικονομική δραστηριότητά τους σε νέες εταιρείες, οι οποίες συνέχιζαν τη λειτουργία των καταστημάτων.
Σε μία από τις περιπτώσεις που περιγράφονται, παλαιότερες εταιρείες είχαν συσσωρεύσει χρέη 1.900.337,96 ευρώ. Τα χρήματα που, σύμφωνα με τους ελεγκτές, εξοικονομήθηκαν από τη μη καταβολή φόρων και ασφαλιστικών εισφορών φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν ως κεφάλαιο για τη δημιουργία νέας επιχείρησης.
Με αυτόν τον τρόπο η δραστηριότητα συνεχιζόταν, ενώ οι παλιές εταιρείες έμεναν φορτωμένες με τις οφειλές.
