Ελπίδα σε καρκινικούς ασθενείς έρχεται να δώσει μια νέα θεραπεία η οποία προκάλεσε άνευ προηγουμένου «ισχυρές αποκρίσεις» σε περιπτώσεις των οποίων η νόσος είχε καταστεί ανθεκτική τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία.
Οι γιατροί χαρακτηρίσουν «πρωτοφανή» τα αποτελέσματα της νέας κλινικής δοκιμής, σύμφωνα με τα οποία μια αντικαρκινική ένεση τριπλής δράσης μπορεί να εξαλείψει πλήρως όγκους σε ορισμένους ασθενείς.
Στη διεθνή μελέτη, που πραγματοποιήθηκε σε 11 χώρες, η θεραπεία χορηγήθηκε σε ασθενείς των οποίων ο καρκίνος είχε εξαπλωθεί ή επανεμφανιστεί και δεν ανταποκρινόταν πλέον στις διαθέσιμες θεραπείες.
Η ένεση, που ονομάζεται amivantamab, οδήγησε σε συρρίκνωση των όγκων σε περισσότερους από έναν στους τρεις ασθενείς, με εντυπωσιακά αποτελέσματα να καταγράφονται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Σε 15 περιπτώσεις, οι γιατροί διαπίστωσαν ότι οι όγκοι εξαφανίστηκαν εντελώς.
Ο Κέβιν Χάρινγκτον, καθηγητής Βιολογικών Θεραπειών Καρκίνου στο Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο (ICR) του Λονδίνου, δήλωσε: «Πρόκειται για πρωτοφανώς ισχυρές αποκρίσεις σε ασθενείς των οποίων η νόσος έχει καταστεί ανθεκτική τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία. Αυτή είναι μια ομάδα ασθενών με εξαιρετικά περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές, επομένως το επίπεδο του οφέλους που παρατηρούμε είναι πραγματικά εντυπωσιακό».
Ο Χάρινγκτον, ο οποίος είναι επίσης σύμβουλος ογκολόγος στο νοσοκομείο Royal Marsden NHS Foundation Trust, πρόσθεσε: «Η θεραπεία αυτή έχει τη δυνατότητα να ωφελήσει πολλές χιλιάδες ασθενείς κάθε χρόνο».
Στη δοκιμή συμμετείχαν 102 ασθενείς με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, τον έκτο συχνότερο τύπο καρκίνου παγκοσμίως. Οι όγκοι συρρικνώθηκαν ή εξαφανίστηκαν πλήρως σε 43 ασθενείς. Από αυτούς, οι 28 παρουσίασαν σημαντική συρρίκνωση των όγκων τους, ενώ σε 15 οι όγκοι εξαλείφθηκαν ολοκληρωτικά.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι παρόμοια αποτελέσματα παρατηρήθηκαν και σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα. Το amivantamab, που αναπτύχθηκε από τη Johnson & Johnson, αξιολογείται σήμερα σε περίπου 60 κλινικές δοκιμές, κυρίως για τον καρκίνο του πνεύμονα, αλλά και για καρκίνους του παχέος εντέρου, του εγκεφάλου και του στομάχου.
Πώς λειτουργεί η νέα θεραπεία
Η «έξυπνη» ένεση στοχεύει τον καρκίνο με τρεις διαφορετικούς μηχανισμούς. Αφενός μπλοκάρει τον υποδοχέα επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (EGFR), μια πρωτεΐνη που συμβάλλει στην ανάπτυξη των όγκων, και αφετέρου αναστέλλει τη βιολογική οδό MET, την οποία χρησιμοποιούν συχνά τα καρκινικά κύτταρα για να διαφεύγουν των θεραπειών. Παράλληλα, ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να επιτεθεί στον όγκο.
«Μπόρεσα να επιστρέψω σε μια φυσιολογική ζωή»
Ένας από τους πρώτους ασθενείς που ωφελήθηκαν από τη θεραπεία είναι ο 56χρονος Καρλ Γουόλς, ο οποίος διαγνώστηκε με καρκίνο της γλώσσας τον Μάιο του 2024 και εντάχθηκε στη μελέτη OrigAMI-4 στο Royal Marsden τον Ιούλιο του 2025.
«Αρχικά υποβλήθηκα σε χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία, οι οποίες δυστυχώς δεν είχαν αποτέλεσμα», δήλωσε. «Τότε μου προτάθηκε να συμμετάσχω στη δοκιμή OrigAMI-4. Βρίσκομαι πλέον στον 17ο κύκλο θεραπείας και είμαι πολύ ικανοποιημένος από την πρόοδο μέχρι στιγμής».
Ο τρόπος χορήγησης και οι παρνέργειες
Σε αντίθεση με πολλές αντικαρκινικές θεραπείες, το amivantamab χορηγείται με υποδόρια ένεση και όχι μέσω ενδοφλέβιας έγχυσης, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία ταχύτερη και πιο εύκολη τόσο για τους ασθενείς όσο και για τα εξωτερικά ιατρεία.
Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν ήπιες έως μέτριες, ενώ λιγότεροι από ένας στους δέκα ασθενείς αναγκάστηκαν να διακόψουν τη θεραπεία.
Ο Γουόλς, κάτοικος του Μπέρμιγχαμ, περιέγραψε τη θεαματική βελτίωση της κατάστασής του: «Πλέον νιώθω ότι μπορώ να ζήσω μια φυσιολογική ζωή. Πριν ξεκινήσω τη θεραπεία δυσκολευόμουν να μιλήσω και να φάω εξαιτίας του πρηξίματος και του πόνου. Από τότε που άρχισα τη θεραπεία, το πρήξιμο έχει μειωθεί σημαντικά και ο πόνος έχει υποχωρήσει αισθητά. Επιπλέον, δεν αντιμετωπίζω πλέον τις σοβαρές παρενέργειες που είχα κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας».
Όπως ανέφερε, όταν η κατάστασή του ήταν στο χειρότερο σημείο, μπορούσε να καταναλώσει μόνο σούπες, ρυζόγαλο, κονσέρβες με ραβιόλια ή σπαγγέτι και πολλές ομελέτες, ενώ συμπλήρωνε τη διατροφή του με τρία ειδικά διατροφικά ροφήματα την ημέρα.
«Έχασα αρκετό βάρος. Ωστόσο, μετά από μόλις δύο κύκλους θεραπείας η διατροφή μου άρχισε να επανέρχεται στο φυσιολογικό και ύστερα από έξι μήνες μπορούσα να τρώω κανονικά. Το πρώτο μεγάλο μοσχαρίσιο φιλέτο που έφαγα ήταν η μεγαλύτερη απόλαυση. Η ομιλία μου έχει επανέλθει πλήρως και μπορώ να μιλάω κανονικά στη δουλειά χωρίς κανένα πρόβλημα».
Η πρόοδος για δύσκολες περιπτώσεις καρκίνου
Οι ερευνητές υπογράμμισαν επίσης ότι η μελέτη επικεντρώθηκε σε καρκίνους κεφαλής και τραχήλου που δεν σχετίζονται με τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV). Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, όπως ανέφεραν, καθώς οι καρκίνοι του κεφαλιού και του τραχήλου που δεν προκαλούνται από τον HPV είναι συνήθως πιο δύσκολο να θεραπευτούν, γεγονός που καθιστά την πρόοδο σε αυτή την ομάδα εξαιρετικά σημαντική.
Οι ασθενείς που έλαβαν amivantamab έζησαν κατά μέσο όρο 12,5 μήνες μετά την έναρξη της θεραπείας, παρά το γεγονός ότι έπασχαν από μια μορφή καρκίνου με πολύ κακή πρόγνωση, όταν οι συνήθεις θεραπείες παύουν να είναι αποτελεσματικές.
Ο διευθύνων σύμβουλος του ICR, καθηγητής Κρίστιαν Χέλιν, δήλωσε: «Η μελέτη αυτή δείχνει πώς η ανάπτυξη νέων θεραπειών μέσω αυστηρής επιστημονικής έρευνας μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικές προόδους ακόμη και για ασθενείς με ελάχιστες θεραπευτικές επιλογές. Η επίτευξη αυτού του επιπέδου ανταπόκρισης των όγκων και τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα στην επιβίωση σε μια τόσο δύσκολα αντιμετωπίσιμη ομάδα ασθενών αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός».
