Ευρεία συζήτηση πραγματοποιήθηκε χθες (6.4.2026) σε συνέδριο στην Αθήνα σχετικά με το ποια είναι η βέλτιστη αρχιτεκτονική για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα μας.
Κεντρικό ζητούμενο είναι να περάσει στον τελικό καταναλωτή το χαμηλό κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού που χαρακτηρίζει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ), με ταυτόχρονη αποφυγή του υψηλού κόστους του φυσικού αερίου. Πρόκειται για ένα θέμα που απασχολεί αυτή την περίοδο ευρύτερα την ΕΕ, καθώς η Κομισιόν έχει απευθύνει πρόσκληση στην αγορά για σχετικές προτάσεις.
Στο τραπέζι έπεσε η ιδέα του καθηγητή ΕΜΠ, Παντελή Κάπρου, για ένα σύστημα με βάση τις ΑΠΕ και την αποθήκευση μέσω συμβολαίων διαφορικής προσαύξησης, δηλαδή τα λεγόμενα CfD. Βάσει αυτής της λογικής, όλες οι μορφές ενίσχυσης των ΑΠΕ θα μεταφράζονται σε τέτοια συμβόλαια, τα οποία θέτουν μια ορισμένη τιμή αποζημίωσης. Αν η πραγματική τιμή χονδρικής την ξεπερνά, τότε οι παραγωγοί επιστρέφουν χρήματα, ενώ σε αντίθετη περίπτωση λαμβάνουν τη διαφορά.
Τα συμβόλαια CfD εφαρμόστηκαν ήδη στο παρελθόν στην περίπτωση των δημοπρασιών για αιολικά και φωτοβολταϊκά, όμως προτείνεται να διευρυνθούν και να αποτελέσουν το βασικό δομικό στοιχείο της νέας αγοράς.
Προκειμένου να γίνει πράξη, η ιδέα προϋποθέτει και την αξιοποίηση των διμερών συμβολαίων (ΡΡΑ) που συνάπτονται απευθείας ανάμεσα σε παραγωγούς και καταναλωτές, αυτή τη φορά με χρήση κρατικών εγγυήσεων. Κάτι που άλλωστε χαίρει και της αποδοχής της Κομισιόν, η οποία προωθεί τα συγκεκριμένα εργαλεία.
Να σημειώσουμε ότι ως έχουν τα πράγματα σήμερα στην Ελλάδα, εργαλεία όπως τα CfD, τα διμερή συμβόλαια και οι μακροχρόνιες συμβάσεις υπάρχουν, αλλά δεν αξιοποιούνται επαρκώς.
Το γεγονός αυτό αναγνώρισαν οι προμηθευτές ρεύματος, με το γενικό διευθυντή του συνδέσμου ΕΣΠΕΝ, Μίλτο Ασλάνογλου, να στέκεται στην απουσία μιας οργανωμένης αγοράς για τη μεταπώληση των σχετικών συμβολαίων. Καθώς οι ίδιες οι εταιρείες αδυνατούν να προστατευτούν μακροπρόθεσμα απέναντι σε κινδύνους και διακυμάνσεις, επόμενο είναι να μην μπορούν να προσφέρουν και χαμηλότερες τιμές στους καταναλωτές.
Πέραν των παραπάνω, η πρόταση του Παντελή Κάπρου περιλαμβάνει και μια ξεχωριστή πρόβλεψη ώστε να δημιουργηθεί ένα επιπλέον τμήμα της αγοράς ειδικά για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της χώρας μας, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν κρατικές ενισχύσεις και να είναι ανταγωνιστικές διεθνώς.
Να προσθέσουμε ότι η πρόταση έγινε δεκτή θετικά σε γενικές γραμμές από τον κλάδο των ΑΠΕ, αλλά και της βιομηχανίας.
Εκ μέρους της αιολικής ένωσης ΕΛΕΤΑΕΝ, ο πρόεδρος Παναγιώτης Λαδακάκος, εξέφρασε πάντως την άποψη ότι πέρα από το «λογισμικό», θα χρειαστεί και ένας πολύ καλύτερος σχεδιασμός στο «υλισμικό» της ενέργειας. Εν ολίγοις, πρέπει η χώρα μας να σταματήσει τη μονοκαλλιέργεια φωτοβολταϊκών και να υλοποιήσει περισσότερα αιολικά και αποθήκευση στο εξής για να φέρει τα πράγματα σε μια ισορροπία.
Από την πλευρά της βιομηχανίας, ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, Αντώνης Κοντολέων, τόνισε ότι δεν επαρκούν παρεμβάσεις μονάχα στην πλευρά της προημερήσιας αγοράς, αλλά χρειάζεται και εξορθολογισμός στην αγορά της εξισορρόπησης που ανεβάζει αρκετά το συνολικό κόστος του ρεύματος.
«Όταν ακούτε ότι η τιμή πέφτει κάποια ώρα της ημέρας στο μηδέν στην προημερήσια αγορά, στην πραγματικότητα πληρώνουμε γύρω στα 40 ευρώ τη μεγαβατώρα μαζί με την εξισορρόπηση», εξήγησε.
