Σε σημαντική αυστηροποίηση των ελέγχων για τις επιστροφές ΦΠΑ προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, αναθεωρώντας το επιχειρησιακό της σχέδιο για το 2025 και αυξάνοντας θεαματικά τις διασταυρώσεις σε μια κρίσιμη χρονική περίοδο, λίγο πριν από την εκπνοή του έτους. Στόχος είναι να μπει φρένο σε ύποπτες επιστροφές φόρου, καθώς τα κυκλώματα απάτης προκαλούν σοβαρές απώλειες στα δημόσια έσοδα.
Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, οι υποθέσεις επιστροφών ΦΠΑ που θα τεθούν υπό έλεγχο αυξάνονται κατά περισσότερο από 55%. Ειδικότερα, οι έλεγχοι αφορούν πλέον περίπου 6.600 υποθέσεις, έναντι 4.200 που προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός. Η απόφαση αυτή ελήφθη έπειτα από ανάλυση κινδύνου και αξιολόγηση των στοιχείων που έχουν προκύψει από τις μέχρι τώρα ελεγκτικές παρεμβάσεις, οι οποίες δείχνουν εκτεταμένη παραβατικότητα.
Στο επίκεντρο της ανησυχίας των φορολογικών αρχών βρίσκεται η λεγόμενη απάτη τύπου «Καρουζέλ», μία από τις πιο σύνθετες και επιζήμιες μορφές φοροδιαφυγής στον ΦΠΑ. Η συγκεκριμένη πρακτική βασίζεται σε κυκλικές ενδοκοινοτικές συναλλαγές, κυρίως στον τομέα των ηλεκτρονικών προϊόντων, όπου τα αγαθά διακινούνται εικονικά ή πραγματικά μεταξύ πολλών επιχειρήσεων σε διαφορετικά κράτη-μέλη.
Κρίσιμος κρίκος στην αλυσίδα είναι ο λεγόμενος «εξαφανισμένος έμπορος». Πρόκειται για επιχείρηση που εμφανίζεται να πραγματοποιεί αγορές και πωλήσεις, εισπράττοντας σημαντικά ποσά ΦΠΑ μέσω εικονικών ή υπερτιμολογημένων συναλλαγών, χωρίς ποτέ να αποδώσει τον φόρο στο Δημόσιο. Αφού ολοκληρωθεί ο κύκλος, η επιχείρηση παύει να υφίσταται, αφήνοντας πίσω της μεγάλα φορολογικά κενά, τα οποία επιχειρεί να καλύψει το Δημόσιο μέσω επιστροφών ΦΠΑ σε άλλους εμπλεκόμενους της αλυσίδας.
Τα τελευταία στοιχεία από τις Υπηρεσίες Ελέγχου και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων δείχνουν έντονη αύξηση των καταγγελιών που αφορούν τέτοιου είδους κυκλώματα. Ακόμη πιο ανησυχητικό θεωρείται το γεγονός ότι, από τις υποθέσεις που έχουν ήδη ελεγχθεί, τα ποσοστά παραβατικότητας προσεγγίζουν το 80%, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για φαινόμενο μεγάλης έκτασης.
Η εικόνα αυτή οδήγησε την ΑΑΔΕ στην απόφαση να ενισχύσει άμεσα τους στοχευμένους ελέγχους, αξιοποιώντας διασταυρώσεις στοιχείων, ψηφιακά εργαλεία και πληροφορίες από ενδοκοινοτικά συστήματα. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στον έλεγχο επιχειρήσεων με ασυνήθιστα υψηλές απαιτήσεις επιστροφής ΦΠΑ ή με περιορισμένο ιστορικό δραστηριότητας.
Με τη συγκεκριμένη παρέμβαση, η φορολογική διοίκηση επιδιώκει αφενός να προστατεύσει τα δημόσια έσοδα και αφετέρου να αποκαταστήσει συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι οι επιστροφές ΦΠΑ θα περνούν πλέον από αυστηρό φίλτρο ελέγχου.
