Το ενδιαφέρον μεγάλων διεθνών ομίλων για τους ελληνικούς λιμένες έχει εκτοξευθεί, καθώς η χώρα θεωρείται πλέον στρατηγικός κόμβος.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας πάνω στον κρίσιμο άξονα Σουέζ-Ανατολική Μεσόγειος-Ευρώπη δημιουργεί δυναμικό περιβάλλον όπου εμπορικές ροές, ενέργεια και ναυτιλία συναντώνται.
Το σταδιακό άνοιγμα της Διώρυγας του Σουέζ σε μεγαλύτερα πλοία, με mega-containerships 18.000 TEU να επιστρέφουν στη διέλευση, αυξάνει περαιτέρω τα φορτία που κατευθύνονται προς τα ελληνικά λιμάνια, ενισχύοντας το ρόλο τους ως βασικών πυλών εισόδου στην ενιαία αγορά της ΕΕ.
Η Ελλάδα εμπορικός και γεωπολιτικός κόμβος της Ευρώπης – Ο ρόλος των λιμανιών
(AP Photo/Louisa Gouliamaki, Pool, File)
Ο Πειραιάς αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Υπό τη διαχείριση της COSCO έχει εξελιχθεί στο μεγαλύτερο εμπορευματικό λιμάνι της Μεσογείου, μια «ναυαρχίδα» του Νέου Δρόμου του Μεταξιού και σημείο αναφοράς για τη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Από την άλλη πλευρά η Θεσσαλονίκη ενισχύει τον ρόλο της ως κύρια πύλη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ενώ η Αλεξανδρούπολη καταγράφει εντυπωσιακή γεωστρατηγική άνοδο χάρη στον νέο τερματικό σταθμό LNG.
Την ίδια ώρα το αμερικανικό ενδιαφέρον επεκτείνεται στα ναυπηγεία της ONEX — στη Σύρο και κυρίως στην Ελευσίνα — όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν πλέον ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης που συνδυάζει ναυπηγική τεχνογνωσία, επισκευές, ενεργειακές υποδομές και επενδύσεις σε logistics.
Στα ναυπηγεία της Ελευσίνας, ειδικότερα, δρομολογείται για πρώτη φορά η ανάπτυξη λιμενικών δραστηριοτήτων που υπερβαίνουν τη ναυπηγική, γεγονός που μπορεί να μεταμορφώσει την περιοχή σε ενεργειακό λιμενικό “hub” της Ανατολικής Μεσογείου.
Παράλληλα και η κρουαζιέρα τοποθετεί τα ελληνικά λιμάνια στο επίκεντρο μιας άλλης δυναμικής: της τουριστικής ισχύος. Η πολυνησία και η μοναδική πολιτιστική κληρονομιά της χώρας καθιστούν την Ελλάδα ιδανικό προορισμό για μεγάλους παίκτες όπως η MSC Cruises, που έχει ήδη εκφράσει ενδιαφέρον για τους ελληνικούς λιμένες, καθώς ο όμιλος συμμετέχει στους διαγωνισμούς για Λαύριο, Πάτρα και Κατάκολο.
Ο συγκεκριμένος όμιλος θεωρεί τα ελληνικά λιμάνια κρίσιμα για την ανάπτυξη της κρουαζιέρας καθώς προσφέρουν ευελιξία δρομολογίων, εναλλακτικούς προορισμούς και μια εμπειρία που λίγες χώρες μπορούν να ανταγωνιστούν.
Η Ελλάδα εμπορικός και γεωπολιτικός κόμβος της Ευρώπης – Ο ρόλος των λιμανιών
(AP Photo/Bob Child)
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση από την πλευρά της ενισχύει την ελληνική λιμενική πολιτική με το Σχέδιο Βιώσιμων Μεταφορών (STIP), που κατευθύνει σημαντικά κονδύλια για “πράσινες” υποδομές, ηλεκτροδότηση πλοίων από ξηράς, αναβάθμιση εγκαταστάσεων και διασύνδεση με σιδηροδρομικά δίκτυα.
Με την πράσινη μετάβαση να αποτελεί προτεραιότητα, τα ελληνικά λιμάνια αναλαμβάνουν ρόλο-κλειδί στην Ευρώπη.
Η Ελλάδα στο επίκεντρο των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων
Τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας στον νέο χάρτη των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων υπογραμμίζει ο Γιώργος Ξηραδάκης, Πρόεδρος της Ένωσης Τραπεζικών & Χρηματοοικονομικών Στελεχών της Ελληνικής Ναυτιλίας, αντιπρόεδρος του Ελληνοκινεζικού Επιμελητηρίου και Ιδρυτής – Διευθύνων Σύμβουλος της XRTC Business Consultants.
Όπως σημειώνει η αναδιάταξη του διεθνούς εμπορίου, οι εμπορικές εντάσεις ΗΠΑ-Κίνας και η ανάγκη νέων ασφαλών διαύλων μεταφοράς στρέφουν το ενδιαφέρον των μεγάλων δυνάμεων προς την ελληνική ακτογραμμή.
«Βρισκόμαστε μπροστά σε μια εξέλιξη που διαμορφώνει νέες εφοδιαστικές αλυσίδες σε παγκόσμια κλίμακα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παρά τη συμφωνία των προέδρων των ΗΠΑ και Κίνας Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ αντίστοιχα, που ανέστειλαν για ένα έτος την κλιμάκωση του “πολέμου των τελών”, οι δύο υπερδυνάμεις συνεχίζουν – όπως είπε – να προετοιμάζουν τις μελλοντικές ροές φορτίων σε ολόκληρο τον πλανήτη.
«Το γεωοικονομικό πλεονέκτημα της Ελλάδας είναι ξεκάθαρο: αποτελεί τη συντομότερη οδό για την εξυπηρέτηση της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, τόσο στη διαμετακόμιση όσο και στις θαλάσσιες συνδέσεις», τόνισε.
Ο κ. Ξηραδάκης σημείωσε ότι, παρότι η Ελλάδα δεν αξιοποίησε έγκαιρα το πλεονέκτημα της μεγάλης ακτογραμμής της, οι διεθνείς εμπορικές δυνάμεις κινούνται πλέον δυναμικά προς τη χώρα – και αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλες πέρα από τις ΗΠΑ και την Κίνα.
«Λιμάνια που σήμερα φαίνονται υποδεέστερα, όπως ο Βόλος και η Καβάλα, θα αποτελέσουν χώρους μεγάλων επενδύσεων στο μέλλον», είπε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στην παρουσία της κινεζικής COSCO στο λιμάνι του Πειραιά, ο κ. Ξηραδάκης ήταν κατηγορηματικός: «Δεν υπάρχει καμία περίπτωση η Κίνα να διαπραγματευτεί πώληση του μετοχικού της πακέτου».
Όπως εξήγησε, το Πεκίνο έχει επενδύσει πολιτικά και οικονομικά τόσο στην ελληνοκινεζική και ευρωκινεζική σχέση όσο και στην αναβάθμιση του ίδιου του λιμένα. Επεσήμανε ότι τα σχέδια της COSCO για τον Πειραιά εκτείνονται πολύ πέρα από τα εμπορευματοκιβώτια, περιλαμβάνοντας την ανάπτυξη δραστηριοτήτων όπως τη μεταφορά αυτοκινήτων, την κρουαζιέρα με περαιτέρω αξιοποίηση του τουριστικού τομέα.
Την ίδια ώρα, σημειώνει ότι δεν ενδιαφέρεται να αναπτύξει μεγάλα έργα στο χύδην φορτίο – γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργεί «τεράστιες δυνατότητες» για την ανάπτυξη νέων εφοδιαστικών διαδρομών από δυτικές αλυσίδες, ιδιαίτερα προς την περιοχή της Ελευσίνας.
