Η αγορά των κατασκευών μετράει κερδισμένους και χαμένους μετά την ανακοίνωση της ρύθμισης για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ), η οποία, ωστόσο, αναμένεται να πυροδοτήσει νέες δικαστικές διαμάχες τόσο από εργοληπτικές επιχειρήσεις όσο και από δημοτικές αρχές.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, εξέφρασε στη Βουλή την ικανοποίησή του για τη ρύθμιση, την οποία χαρακτήρισε σημαντική προσπάθεια για την επανεκκίνηση της οικοδομικής δραστηριότητας που είχε σταματήσει. Τόνισε ότι το νέο πλαίσιο θέτει ξεκάθαρα όρια, αίροντας την αβεβαιότητα στην κτηματαγορά. Απαντώντας στην κριτική για έλλειψη διαβούλευσης, υπενθύμισε τη λειτουργία ειδικής πλατφόρμας από το ΥΠΕΝ για σχόλια και προτάσεις πολιτών, όπου κατατέθηκαν 700 σχόλια και 100 e-mail.
Ωστόσο, η «μηχανή» των προσφυγών έχει ήδη αρχίσει να «ζεσταίνεται». Οικοδομικές επιχειρήσεις αναμένεται να καταθέσουν προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο την προσεχή Δευτέρα, ζητώντας όχι αποζημιώσεις, αλλά επανάληψη της δίκης. Νομικές πηγές αναφέρουν ότι οι προσφεύγοντες θα ζητήσουν τροποποίηση της εφαρμογής της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για ισότιμη αντιμετώπιση όλων των οικοδομικών αδειών που είχαν εκδοθεί μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου 2024 (ημερομηνία ανακοίνωσης της περίληψης της απόφασης του ΣτΕ), ανεξάρτητα από την έναρξη εργασιών. Υποστηρίζουν ότι η τροπολογία του ΥΠΕΝ θωρακίζει μόνο όσους είχαν ξεκινήσει εργασίες μέχρι τότε, καθώς και στρατηγικές επενδύσεις και διατηρητέα. Επισημαίνουν ότι η νέα ρύθμιση είναι περιορισμένης εμβέλειας σε σχέση με τη ζημιά που προκαλείται από το «κούρεμα» των μπόνους, φέρνοντας ως παράδειγμα απώλειες εκατομμυρίων ευρώ για ιδιοκτήτες.
Σε επιφυλακή βρίσκονται και οι δημοτικές αρχές, όπως οι δήμοι Αλίμου και Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, οι οποίοι είχαν προσφύγει αρχικά στο ΣτΕ. Δηλώνουν έτοιμοι να καταθέσουν νέες προσφυγές αν παραβιαστεί η απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ. Εκφράζουν επιφυλάξεις για την πρόβλεψη παράβλεψης δικαστικών αποφάσεων που έχουν ακυρώσει άδειες, για το περιβαλλοντικό ισοδύναμο και για την επέκταση των κινήτρων του ΝΟΚ, προειδοποιώντας ότι δεν θα μείνουν με σταυρωμένα τα χέρια αν συνεχιστεί η υπερδόμηση.
Το «περιβαλλοντικό ισοδύναμο», η διάταξη που προβλέπει την καταβολή οικονομικού αντιτίμου από κατόχους αδειών που έχουν μπλοκαριστεί ή ακυρωθεί, ή έχουν ενταχθεί σε χρηματοδοτικά εργαλεία, αντιμετωπίζεται με μεγάλες επιφυλάξεις. Το αντίτιμο αυτό προορίζεται για περιβαλλοντικές δράσεις στην περιοχή ανέγερσης, αλλά νομικοί κύκλοι υπενθυμίζουν ότι ανάλογες προβλέψεις σε προηγούμενους νόμους αυθαιρέτων ουδέποτε εφαρμόστηκαν. Ο δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, τονίζει ότι τα χρήματα από πρόστιμα αυθαιρέτων που έφτασαν στους δήμους ήταν μόλις 3% και επισημαίνει τις δυσκολίες στις απαλλοτριώσεις λόγω της μεγάλης διαφοράς μεταξύ του απαιτούμενου κόστους και της χρηματοδότησης από το Πράσινο Ταμείο.
Αντίθετα, θετικό αποτύπωμα στη νομοθετική ρύθμιση βλέπει ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ), κ. Γιώργος Στασινός, αν και εκτιμά ότι για μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου θα έπρεπε να συμπεριληφθούν όλοι οι κάτοχοι αδειών έως τις 11 Δεκεμβρίου 2024. Εκφράζει επίσης επιφυλάξεις για τη διάταξη του περιβαλλοντικού ισοδύναμου.
