Τρεις διαφορετικούς δρόμους προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας την περίοδο 2026–2027, με φόντο τη συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή και τις γεωπολιτικές πιέσεις. Σε επιστολή της προς τους ηγέτες των κρατών-μελών της ΕΕ, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προτείνει:
-
Επιχορηγήσεις από κράτη-μέλη, χωρίς κοινή εγγύηση.
-
Δανεισμό με κοινή έκδοση χρέους, με την Ουκρανία να αποπληρώνει όταν λάβει αποζημιώσεις από τη Ρωσία.
-
Χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για δανεισμό έως 140 δισ. ευρώ, με εγγυήσεις από τα κράτη-μέλη.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι τρεις επιλογές δεν αλληλοαναιρούνται, αλλά μπορούν να συνδυαστούν ή να λειτουργήσουν διαδοχικά, με στόχο οι πρώτες εκταμιεύσεις να ξεκινήσουν εντός του β’ τριμήνου του 2026.
Σύμφωνα με την πρόταση, η επιλογή των επιχορηγήσεων προβλέπει ετήσιο στόχο 45 δισ. ευρώ, με βάση το ΑΕΠ κάθε χώρας. Αντίστοιχα, η επιλογή του κοινού δανεισμού περιλαμβάνει επιμερισμό των τόκων, με στόχο την αποφυγή επιβάρυνσης του χρέους της Ουκρανίας.
Η πιο επίμαχη πρόταση αφορά τη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, κυρίως από την Euroclear στο Βέλγιο, για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Η πρόταση αυτή συναντά έντονες αντιδράσεις από το Βέλγιο, το οποίο επικαλείται νομικούς και οικονομικούς κινδύνους, αλλά και τα 1,2 δισ. ευρώ ετήσια έσοδα από τη φορολόγηση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων.
Η φον ντερ Λάιεν καλεί τα κράτη-μέλη να καταλήξουν σε απόφαση έως τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου, επισημαίνοντας πως η ταχεία χρηματοδότηση είναι ζωτικής σημασίας όχι μόνο για την Ουκρανία, αλλά και για τη σταθερότητα της ίδιας της Ευρώπης.
