Η αυτοκρατορία που έχει δημιουργήσει ο Αμάνθιο Ορτέγκα, γνωστός και ως «Mr Zara», κάποια στιγμή θα αποκτήσει διάδοχο. Πώς θα μοιραστούν όμως τα 127 δισ. δολ. του 90χρονου ιδρυτή των Zara, της μεγαλύτερης εταιρείας λιανικής πώλησης ειδών μόδας στον κόσμο;
Η λιγότερο γνωστή από τους απογόνους του «πατριάρχη» της εταιρείας Zara, η Σάντρα Ορτέγκα, είναι ήδη η πλουσιότερη γυναίκα της Ισπανίας και δεύτερη μεγαλύτερη μέτοχος της Inditex SA (της μητρικής εταιρείας της Zara). Ωστόσο, διατηρεί έναν λιτό τρόπο ζωής, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Πίσω από τα φώτα κρύβεται όμως και μια περιουσία που διαρκώς αυξάνεται και μπορεί να αυξηθεί ακόμα περισσότερο, αν καταλήξει σε αυτήν η αυτοκρατορία των Zara.
Η δισεκατομμυριούχος «άγνωστη» κόρη
Η Σάντρα Ορτέγκα, η πλουσιότερη γυναίκα της Ισπανίας, έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της στη μικρή πόλη Ολέιρος. Εκεί η πρωτότοκη κόρη του Αμάνθιο τηρεί αυστηρά την ιδιωτικότητά της και ζει την καθημερινότητά της χωρίς να προδίδει τον πλούτο της.
Ως η δεύτερη βασική μέτοχος της Inditex, μετά τον πατέρα της και ιδρυτή της εταιρείας, Αμάνθιο Ορτέγκα, η Σάντρα κατέχει ποσοστό 5,05%, η αξία του οποίου ανέρχεται σήμερα σε περίπου 8,5 δισ. ευρώ (9,5 δισ. δολάρια).
Η ετεροθαλής αδελφή της, Μάρτα, την οποία απέκτησε από το δεύτερο γάμο του, με την Φλόρα Πέρεζ, και η οποία κατέχει τη θέση της προέδρου της Inditex, είναι το πιο προβεβλημένο μέλος της επόμενης γενιάς της οικογένειας Ορτέγκα.
Ωστόσο, η Σάντρα, κόρη του Αμάνθιο από τον πρώτο γάμο του, έχει συγκεντρώσει τεράστιο πλούτο χωρίς να αναλάβει ποτέ ενεργό ρόλο στην επιχείρηση που ίδρυσαν οι γονείς της.
Τι λέει ο νόμος
Όταν ο 90χρονος Αμάνθιο, η καθαρή περιουσία του οποίου ανέρχεται σε περίπου 127 δισεκατομμύρια δολάρια, φύγει από τη ζωή, η περιουσία της πρωτότοκης κόρης του αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά. Σύμφωνα με την τοπική νομοθεσία, τουλάχιστον το ένα τέταρτο της αξίας της περιουσίας του θα περιέλθει στους απογόνους του.
Αυτό θα εξασφάλιζε στα τρία παιδιά του, τη Σάντρα και τον αδελφό της Μάρκος, ο οποίος γεννήθηκε με εγκεφαλική παράλυση, και την ετεροθαλή αδερφή τους, Μάρτα, ένα ποσό τουλάχιστον 10,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τον καθένα, με βάση την εκτίμηση του Bloomberg Billionaires Index για την περιουσία του.
Η κληρονομιά ενδέχεται να μην περιλαμβάνει απαραίτητα μετοχές της Inditex, ωστόσο το μερίδιο που έχει στην κατοχή της η Σάντρα τής προσδίδει ήδη σημαντική επιρροή.
Σε κόντρα οι κληρονόμοι
Το «αγκάθι» στο τι μέλλει γενέσθαι αποτελεί το γεγονός ότι οι απόγονοι του Αμάνθιο από τους δύο γάμους του δεν διατηρούν ουσιαστικά καμία σχέση εδώ και δεκαετίες. Πώς θα διαχειριστούν τη μεταξύ τους σχέση οι μέτοχοι-μέλη της οικογένειας της Inditex, όταν ο συνδετικός κρίκος Αμάνθιο δεν θα βρίσκεται στο προσκήνιο;
«Μια παθητική μέτοχος που κατέχει σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό, χωρίς θέση στο διοικητικό συμβούλιο και χωρίς ιστορικό σχετικά με τη στάση που θα τηρούσε σε κρίσιμες ψηφοφορίες, μετατρέπεται σε στρατηγική μεταβλητή για όλους όσοι συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών επενδυτών» λέει στο Bloomberg, φωτογραφίζοντας τη Σάντρα, o Μάρτιν Ρολ, ειδικός σε θέματα στρατηγικής οικογενειακών επιχειρήσεων σε παγκόσμιο επίπεδο και ανώτερος σύμβουλος της McKinsey & Co.
Βέβαια, υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο ο «πατριάρχης» Αμάνθιο Ορτέγκα να έχει ήδη θεσπίσει μια δομή ιδιοκτησίας για το ποσοστό της τάξεως του 60% στην Inditex που κατέχει η εταιρεία συμμετοχών του, η Pontegadea, με μια συμφωνία μετόχων και μια δομή οικογενειακής διακυβέρνησης που δεν έχουν μέχρι τώρα δημοσιοποιηθεί.
Η αυγή της αυτοκρατορίας Zara
Η έδρα της Inditex βρίσκεται στο Αρτέιξο, μια πόλη στην επαρχία Λα Κορούνια, όπου ο Αμάνθιο Ορτέγκα διαμένει σε ένα κτίριο του 19ου αιώνα. Σε κοντινή απόσταση, ένα κτίριο με παρόμοια πρόσοψη στεγάζει το οικογενειακό γραφείο διαχείρισης περιουσίας της Σάντρα.
Αν και τα δύο κτίρια απέχουν ελάχιστα μεταξύ τους, πατέρας και κόρη παρέμεναν για χρόνια αποξενωμένοι.
Η ιστορία της περιουσίας της 58χρονης Σάντρα, την οποία διαχειρίζεται πλέον μέσω του οικογενειακού της γραφείου διαχείρισης περιουσίας (family office) και ενός ιδρύματος, ανάγεται στην ίδρυση της Zara από τους γονείς της, στα μέσα της δεκαετίας του 1970.
Η μητέρα της Σάντρα, η Ροσαλία Μέρα, γεννήθηκε το 1944 στη Λα Κορούνια και μεγάλωσε μέσα στη φτώχεια. Εγκαταλείποντας το σχολείο σε ηλικία 11 ετών, η Μέρα άρχισε να εργάζεται ως μοδίστρα για να στηρίξει την οικογένειά της, καταλήγοντας να δουλεύει σε ένα κατάστημα ειδών ραπτικής και υφασμάτων, όπου και γνώρισε τον μελλοντικό της σύζυγο, Αμάνθιο Ορτέγκα. Η Μέρα και ο Αμάνθιο απέκτησαν δύο παιδιά: τη Σάντρα, το 1968, και τον Μάρκος, τρία χρόνια αργότερα.
Δημιούργησαν τη Zara το 1975, η οποία έχει εξελιχθεί σε ναυαρχίδα της εταιρείας Inditex, όπως είναι σήμερα γνωστός ο κορυφαίος όμιλος μόδας στον κόσμο. Καθώς η επιχείρηση επεκτεινόταν στα τέλη της δεκαετίας του 1970, η σχέση του ζευγαριού άρχισε να φθίνει. Το 1984 χώρισαν, αφού ο Αμάνθιο είχε δημιουργήσει νέα οικογένεια, με την υπάλληλο στην Inditex, Φλόρα Πέρεζ, και είχε αποκτήσει τη Μάρτα.
Μετά τον χωρισμό τους, η Μέρα παρέμεινε μία από τις βασικές μετόχους της Inditex, παρόλο που το ποσοστό ιδιοκτησίας της μειώθηκε με την πάροδο των ετών. Αν και απείχε σε μεγάλο βαθμό από την καθημερινή λειτουργία της εταιρείας, παρέμεινε αφοσιωμένο μέλος του διοικητικού συμβουλίου, ανέφερε ο Μπλάνκο, βιογράφος της Μέρα πριν φύγει από τη ζωή.
Η περιουσία της Σάντρα
Μέχρι την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο το 2001, η Inditex, μητρική εταιρεία των brands Zara, Massimo Dutti, Bershka και Pull & Bear, είχε γιγαντωθεί, με την αποτίμησή της να φτάνει στα 165 έως 188 δισ. δολ., σύμφωνα με το companiesmarketcap.com, καθιστώντας την μία από τις πολυτιμότερες εταιρείες ένδυσης στον κόσμο, αμέσως μετά τη γαλλική LVMH.
Η Μέρα πούλησε το μισό της μερίδιο, διατηρώντας το 7% και παραμένοντας η δεύτερη βασική μέτοχος μετά τον Αμάνθιο. Αποχώρησε από το διοικητικό συμβούλιο το 2004 και, όταν απεβίωσε το 2013, η Σάντρα κληρονόμησε το μερίδιό της.
Η 58χρονη μεγαλομέτοχος πλέον του ομίλου Σάντρα ακολούθησε σε μεγάλο βαθμό τα βήματα της μητέρας της, η οποία είχε στραφεί στη φιλανθρωπία καθώς ατονούσε ο δεσμός της με την Inditex. Παρά την περιουσία της, η Μέρα ακολουθούσε λιτή ζωή: κυκλοφορούσε στην πόλη με ένα μικρό αυτοκίνητο που έφερε το σήμα μίας εκ των οργανώσεών της και διαπραγματευόταν κάθε δεκάρα. Η στάση της απέναντι στον πλούτο επηρεάστηκε από τα παιδικά της χρόνια και παρέμεινε μακριά από επιδεικτικές εκδηλώσεις πλούτου σε όλη τη διάρκεια της ζωής της.
Το ίδιο κάνει και η Σάντρα, με τις μόνες φωτογραφίες της που υπάρχουν στο διαδίκτυο να προέρχονται από την κηδεία της μητέρας της, πριν από περισσότερο από μία δεκαετία. Σπούδασε ψυχολογία σε δημόσιο πανεπιστήμιο προτού ενταχθεί στο «Fundación Paideia Galiza», ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα που είχε ιδρύσει η μητέρα της.
Παρά ταύτα, το οικογενειακό επενδυτικό γραφείο της πιο πλούσιας Ισπανίδας, η Rosp, συνέχισε να προχωρά σε σημαντικές επενδύσεις παγκοσμίως. Τα κέρδη της εταιρείας αυξήθηκαν κατά 2%, φτάνοντας τα 307 εκατομμύρια ευρώ το 2025, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία, όπως αναφέρει το Bloomberg, ενώ η αξία των περιουσιακών της στοιχείων ξεπέρασε τα 11 δισεκατομμύρια ευρώ. Τα τρία παιδιά της εντάχθηκαν στο διοικητικό συμβούλιο του οικογενειακού γραφείου το 2024.
Η μεγαλύτερη συμμετοχή της Rosp είναι το μερίδιό της στην Inditex, το οποίο θα αποφέρει μερίσματα ύψους 275 εκατ. ευρώ φέτος, σύμφωνα με το Bloomberg. Κατέχει επίσης ποσοστό 5% στην PharmaMar, μια μικρή ισπανική εταιρεία που ειδικεύεται σε ογκολογικές θεραπείες, και επενδύει σε ένα ευρύ φάσμα κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών (venture capital) και ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων (private equity), τα οποία εδρεύουν κυρίως στην Ισπανία.
Ακίνητα και ξενοδοχεία σε όλο τον κόσμο
Με την πάροδο των ετών το οικογενειακό γραφείο της Σάντρα δημιούργησε ένα τεράστιο χαρτοφυλάκιο πολυτελών ξενοδοχείων και ακινήτων σε όλο τον κόσμο. Στα περιουσιακά στοιχεία της Rosp περιλαμβάνονται εμβληματικά ξενοδοχεία, όπως το «Waldorf Towers» στο Miami Beach και το «El Prado» στο Palo Alto, στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ.
Πριν από λίγους μήνες, η εταιρεία εξαγόρασε το «Radisson Blu» στην Leicester Square του Λονδίνου έναντι 142 εκατ. ευρώ. Στην Πορτογαλία, η Rosp στηρίζει εδώ και πάνω από μία δεκαετία την ανάπτυξη του «Na Praia», ενός πολυτελούς συγκροτήματος με βίλες και σουίτες ξενοδοχείου.
Αν και η Σάντρα διαθέτει μια μικρή ομάδα που διαχειρίζεται τις εργασίες του οικογενειακού της γραφείου, η ίδια εξακολουθεί να έχει λόγο στις αποφάσεις της Rosp. Αυτό αποδείχθηκε από την απόφασή της, το 2020, να απολύσει τον επικεφαλής επενδύσεων, ο οποίος είχε εργαστεί αρχικά για τη μητέρα της και στη συνέχεια για την ίδια.
«Δεν πρόκειται για μια γυναίκα που αδιαφορεί για τα χρήματα», λέει στο Bloomberg ο Ρολ, ανώτερος σύμβουλος της McKinsey & Co.
Πώς να γίνει αλλιώς, αφού την περιμένει άλλη μία κληρονομιά, που θα την κάνει ακόμα πιο πλούσια.
