Την επιτάχυνση του προγράμματος “Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση 2021-2027” συνολικού προϋπολογισμού 1,6 δισ. ευρώ διαπιστώνει το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΟΙΚ). Πρόκειται για το πρόγραμμα που έχει στόχο τη μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών της χώρας, σε ένα μέλλον όπου η τοπική οικονομία θα στηρίζεται σε άλλους αναπτυξιακούς μοχλούς και οικονομικές δραστηριότητες.
Σύμφωνα με έγγραφο του ΥΠΟΙΚ που κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή, το πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση 2021-2027» εγκρίθηκε τον Ιούνιο 2022 και ενεργοποιήθηκε στο δεύτερο εξάμηνο του ίδιου έτους, ενώ οι πρώτες προσκλήσεις εκδόθηκαν τον Δεκέμβριο 2022.
Σήμερα, οι εξειδικεύσεις ανέρχονται στο 117% των προγραμματικών πόρων, οι εκδοθείσες προσκλήσεις στο 93%, οι εντάξεις έργων στο 69% και οι νομικές δεσμεύσεις στο 43%. Συνολικά, έχουν εκδοθεί 62 προσκλήσεις και έχουν ενταχθεί 975 πράξεις.
Με βάση τα ανωτέρω, το ΥΠΟΙΚ σημειώνει ότι η πορεία του Προγράμματος ΔΑΜ παρουσιάζει πλέον σαφή δυναμική επιτάχυνσης, καθώς «ενισχύεται συνεχώς η ωρίμανση και η ενεργοποίηση έργων». Σύμφωνα με τον δημοσιευμένο προγραμματισμό, το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα αναμένεται η έκδοση εννέα προσκλήσεων συνολικού προϋπολογισμού 420 εκ. ευρώ.
Στα επιμέρους του προγράμματος, πρόταση έργου έχει υποβληθεί για την αποκατάσταση του ορυχείου Βεγόρας, ύψους 33,4 εκατ. ευρώ, η οποία βρίσκεται σήμερα σε στάδιο αξιολόγησης.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η πράξη για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας στη Δ. Μακεδονία, ύψους 12,1 εκατ. ευρώ, έχει συγκεντρώσει μέχρι τώρα νομικές δεσμεύσεις 431.000 ευρώ. Ως τα τέλη Μαΐου αναμένεται η έκδοση πρόσκλησης προς τους ωφελούμενους ιδιοκτήτες κατοικιών.
Σε ό,τι αφορά το σκέλος του προγράμματος για τις θέσεις εργασίας, την κατάρτιση και τους νέους, έως σήμερα έχουν δεσμευθεί συνολικά 280 εκ. ευρώ σε επίπεδο προγραμματικών πόρων. Έχουν εξειδικευτεί δράσεις 271 εκ. ευρώ (ήτοι 97% επί των διαθέσιμων προγραμματικών πόρων), έχουν εκδοθεί οκτώ προσκλήσεις ύψους 162 εκ. ευρώ (ήτοι 58% επί των διαθέσιμων των προγραμματικών πόρων) και έχουν ενταχθεί έργα ύψους 184 εκατ. ευρώ (ήτοι 66% επί των διαθέσιμων προγραμματικών πόρων).
Το υπουργείο υπογραμμίζει ότι τα μέτρα αυτά αποδίδουν ήδη απτά αποτελέσματα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Eurostat:
Ειδικότερα, «το ποσοστό ανεργίας στη Δυτική Μακεδονία μειώθηκε από 16,5% το 2023 σε 15,3% το 2025. Αντίστοιχα, στην Πελοπόννησο η ανεργία μειώθηκε από 9,6% το 2023 σε 8,3% το 2025, υποχωρώντας πλέον κάτω από τον εθνικό μέσο όρο».
Αναφορικά με την Προτεραιότητα 2 «Ενεργειακή Μετάβαση – Κλιματική Ουδετερότητα» που εστιάζει σε δράσεις βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, σε συστήματα και υποδομές οικονομικά προσιτής καθαρής ενέργειας, έχουν εκδοθεί εννέα προσκλήσεις που στοχεύουν στην «Ενεργειακή αποδοτικότητα» και την «Καθαρή ενέργεια», συνολικού προϋπολογισμού 270,4 εκ. ευρώ.
Τέλος, να σημειώσουμε ότι η επιτάχυνση του προγράμματος έχει ιδιαίτερη σημασία στην παρούσα χρονική περίοδο, όπου οι τελευταίες λιγνιτικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής φτάνουν στο τέλος της ζωής τους, μαζί με τα λιγνιτωρυχεία. Μόλις την περασμένη Παρασκευή έκλεισε ο μεγάλος σταθμός ΑΗΣ Αγ. Δημητρίου μετά από 42 χρόνια λειτουργίας. Θα ακολουθήσει μέχρι τα τέλη του έτους η Πτολεμαΐδα 5, με βάση τον προγραμματισμό της ΔΕΗ.
