Ο αμερικανικός στρατός προετοιμάζεται τις επόμενες ημέρες να επιβιβαστεί σε πετρελαιοφόρα που συνδέονται με το Ιράν και να κατασχέσει εμπορικά πλοία σε διεθνή ύδατα, σύμφωνα με άρθρο της Wall Street Journal, επεκτείνοντας τη ναυτική πίεση πέρα από τη Μέση Ανατολή.
Το σχέδιο έρχεται ενώ οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις εντείνουν τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, επιτιθέμενες το Σάββατο σε αρκετά εμπορικά πλοία και δηλώνοντας ότι το πέρασμα βρίσκεται υπό «αυστηρό έλεγχο».
Οι εξελίξεις προκάλεσαν αναστάτωση στις ναυτιλιακές εταιρείες, μία ημέρα μετά τη δήλωση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών ότι τα Στενά είναι πλήρως ανοιχτά για την εμπορική ναυσιπλοΐα – κάτι που είχε χαιρετίσει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να εντείνει την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη αποσκοπεί στο να αναγκάσει το καθεστώς να ανοίξει ξανά τα Στενά και να προχωρήσει σε παραχωρήσεις σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα, το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι το Ιράν έχει ήδη συμφωνήσει να παραδώσει το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου στις ΗΠΑ, ισχυρισμό που η Τεχεράνη απορρίπτει. Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκεται επίσης το για πόσο διάστημα το Ιράν θα απέχει από τον εμπλουτισμό ουρανίου, καθώς και το ενδεχόμενο αποδέσμευσης δισεκατομμυρίων δολαρίων από δεσμευμένα κεφάλαια στο εξωτερικό.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη αποτρέψει 23 πλοία που επιχείρησαν να αποπλεύσουν από ιρανικά λιμάνια, στο πλαίσιο ναυτικού αποκλεισμού, σύμφωνα με τη United States Central Command (CENTCOM). Η διεύρυνση της επιχείρησης θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να ελέγχουν πλοία που συνδέονται με το Ιράν σε παγκόσμιο επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο εκτός Περσικού Κόλπου ή οπλισμό που θα μπορούσε να ενισχύσει το ιρανικό καθεστώς.
«Οι ΗΠΑ θα καταδιώκουν ενεργά κάθε πλοίο με ιρανική σημαία ή οποιοδήποτε πλοίο επιχειρεί να παρέχει υλική υποστήριξη στο Ιράν», δήλωσε ο ανώτατος αξιωματικός των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων, Dan Caine. «Αυτό περιλαμβάνει και τα πλοία της λεγόμενης “σκοτεινής αρμάδας” που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο, δηλαδή πλοία που παρακάμπτουν διεθνείς κανονισμούς, κυρώσεις ή ασφαλιστικές απαιτήσεις».
Η επιχείρηση αποτελεί νέα φάση της πίεσης προς την Τεχεράνη, στο πλαίσιο της στρατηγικής που η κυβέρνηση Τραμπ αποκαλεί «Economic Fury».
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ εκτιμά ότι ο ναυτικός αποκλεισμός, σε συνδυασμό με τα οικονομικά μέτρα, μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη συμφωνίας.
Η ενίσχυση της πίεσης έρχεται καθώς η προσωρινή εκεχειρία μεταξύ των δύο πλευρών λήγει την επόμενη εβδομάδα. Οι συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα στο Πακιστάν δεν κατέληξαν σε συμφωνία, ενώ νέος γύρος διαπραγματεύσεων δεν έχει ακόμη οριστεί.
Παρότι και οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για ενδεχόμενη επανέναρξη των εχθροπραξιών, καμία δεν φαίνεται να επιθυμεί άμεσα την επιστροφή στον πόλεμο. Το Ιράν διατηρεί χιλιάδες πυραύλους μέσου και μικρού βεληνεκούς, ενώ επαναφέρει εκτοξευτές από υπόγειες εγκαταστάσεις. Αμερικανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι η αμυντική βιομηχανία της χώρας έχει υποστεί σοβαρά πλήγματα, γεγονός που δυσχεραίνει την ταχεία παραγωγή νέων πυραύλων.
Ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα, αν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, η ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων δεν φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα, καθώς ενέχει υψηλό κόστος και πολιτικό ρίσκο.
Την ίδια στιγμή, ένα ενδεχόμενο πλήγμα σε ενεργειακές υποδομές του Ιράν θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνο, καθώς θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα σε εγκαταστάσεις πετρελαίου στη Σαουδική Αραβία και άλλες συμμαχικές χώρες.
Η οικονομική πίεση αποτελεί, έτσι, βασικό εργαλείο της Ουάσινγκτον στην προσπάθεια εξεύρεσης λύσης και αποκλιμάκωσης.
Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι επεκτείνει τη λίστα κυρώσεων σε πλοία, εταιρείες και πρόσωπα που εμπλέκονται στο παράνομο εμπόριο ιρανικού πετρελαίου.
Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, τα νέα μέτρα αφορούν δίκτυο που συνδέεται με τον εφοπλιστή Mohammad Hossein Shamkhani, γιο του Ali Shamkhani, στενού συνεργάτη του ανώτατου ηγέτη του Ιράν που σκοτώθηκε σε ισραηλινή επίθεση τον Φεβρουάριο.
Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης έχει δεσμευτεί να διώξει ποινικά όσους εμπλέκονται στην αγορά ή πώληση πετρελαίου υπό κυρώσεις.
Νομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η στρατηγική των ΗΠΑ κινείται σε τρεις άξονες: ναυτικός αποκλεισμός κοντά στο Ιράν, πιθανές κατασχέσεις πλοίων διεθνώς και εντατικοποίηση των ελέγχων για παράνομες μεταφορές, όπως εξαρτήματα πυραύλων.
«Πρόκειται για μια μάξιμαλιστική προσέγγιση. Αν θέλεις να πιέσεις πραγματικά το Ιράν, χρησιμοποιείς κάθε διαθέσιμο νομικό εργαλείο», σημείωσε ο καθηγητής νομικής Mark Nevitt.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
