Η επιθυμία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν δοκιμάζεται, μετά την επίθεση της Τεχεράνης σε αμερικανικά πολεμικά πλοία τη Δευτέρα (04.05.2026) και την αιματηρή διατάραξη της προσπάθειας των ΗΠΑ να αποκαταστήσουν τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν στην Wall Street Journal ότι ο Τραμπ τις τελευταίες ημέρες ταλαντεύεται ανάμεσα σε δύο επιλογές: αφενός την επιβολή σκληρής τιμωρίας στο Ιράν για τη συνέχιση του πυρηνικού του προγράμματος και αφετέρου την αποφυγή μιας ευρείας κλιμάκωσης που θα μπορούσε να εμπλέξει ακόμη βαθύτερα τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να αποφύγει νέα εκστρατεία βομβαρδισμών, προτιμώντας μια διαπραγματευτική λύση τόσο για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης όσο και για τον πόλεμο που διαρκεί εβδομάδες και έχει αυξήσει τις τιμές των καυσίμων και επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία.
Πλέον, ο Τραμπ βρίσκεται ενώπιον μιας κρίσιμης απόφασης: είτε να δώσει εντολή για ένα νέο κύμα αεροπορικών πληγμάτων κατά του Ιράν είτε να αγνοήσει τις προκλήσεις της Τεχεράνης και να συνεχίσει τη διπλωματική του πρωτοβουλία.
Μιλώντας στον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα, άφησε να εννοηθεί ότι θα διατηρήσει προς το παρόν την υπάρχουσα κατάσταση. «Το αποκαλώ μικρό πόλεμο», δήλωσε, προσθέτοντας ότι πρόκειται για «μια μικρή παρένθεση που λειτουργεί αρκετά καλά».
Την ίδια ώρα, ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι ο πρόεδρος διατηρεί όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, ενώ συνεχίζει τις προσπάθειες για μια τελική συμφωνία που θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Εκατέρωθεν πυρά τη Δευτέρα στα Στενά
Η εύθραυστη εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν δοκιμάστηκε επικίνδυνα τη Δευτέρα (04.05.2026), καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις χρειάστηκε να αποκρούσουν επιθέσεις στο στενό. Μετά την εκτόξευση πυραύλων κρουζ και άλλων βλημάτων κατά αμερικανικών και εμπορικών πλοίων, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι ελικόπτερα Apache βύθισαν ιρανικά ταχύπλοα που παρενοχλούσαν τη ναυσιπλοΐα.
Παρά την κλιμάκωση, ο Τραμπ απέφυγε να δηλώσει ότι το Ιράν παραβίασε την εκεχειρία, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να αγνοήσει τις ενέργειες της Δευτέρας. Παράλληλα, κάλεσε τη Νότια Κορέα να εμπλακεί στην επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, μετά από περιστατικό φωτιάς σε πλοίο της.
Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος προανήγγειλε επίσης συνέντευξη Τύπου από αξιωματούχους του Πενταγώνου την Τρίτη, αναθέτοντας στον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και στον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγό Νταν Κέιν, να παρουσιάσουν τα επόμενα βήματα.
Σε δηλώσεις του, υποστήριξε ότι βρίσκεται σε ισχυρή θέση είτε επιλέξει στρατιωτική δράση είτε συνέχιση των διαπραγματεύσεων: «Είτε έτσι είτε αλλιώς, κερδίζουμε. Είτε πετυχαίνουμε μια σωστή συμφωνία είτε επικρατούμε εύκολα στρατιωτικά».
Την ίδια ώρα, αυξάνονται οι πιέσεις από πολιτικούς συμμάχους του για άμεση στρατιωτική απάντηση. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ υποστήριξε ότι το Ιράν παραβίασε την εκεχειρία και κάλεσε τον Τραμπ να προχωρήσει σε «ισχυρό, αποφασιστικό και σύντομο» πλήγμα.
Παρά τη σκληρή ρητορική, αξιωματούχοι σημειώνουν ότι ο Τραμπ δεν επιθυμεί επιστροφή σε ευρείας κλίμακας στρατιωτική δράση, αν και εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια για την αδιαλλαξία της Τεχεράνης στο πυρηνικό ζήτημα.
Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Τραμπ ενδέχεται να εγκρίνει στρατιωτική απάντηση τις επόμενες ημέρες, αν και αναλυτές σημειώνουν τον προβληματισμό του για νέες επιθέσεις.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι δήλωσε ότι όλες οι επιλογές παραμένουν ανοιχτές, ενώ συνεχίζονται οι προσπάθειες για συμφωνία που θα αποτρέψει το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Η στρατηγική της Ουάσινγκτον συνδυάζει παράλληλα διπλωματία και αυξανόμενη πίεση. Μετά την εκεχειρία της 7ης Απριλίου, ξεκίνησαν συνομιλίες για την αποδόμηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, ενώ στις 13 Απριλίου επιβλήθηκε ναυτικός αποκλεισμός.
Παρά τις προσπάθειες, συμφωνία δεν επιτεύχθηκε, ενώ οι ΗΠΑ προχωρούν σε νέα μέτρα, όπως σχέδιο ψηφίσματος στον ΟΗΕ για την καταδίκη της Τεχεράνης.
Παράλληλα, η κρίση στα Στενά του Ορμούζ απειλεί να επηρεάσει και τις διεθνείς σχέσεις των ΗΠΑ, ενόψει συνάντησης του Τραμπ με τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ, στις 14-15 Μαΐου. Αμερικανοί αξιωματούχοι καλούν το Πεκίνο να ασκήσει πίεση στο Ιράν, ωστόσο η Κίνα εμφανίζεται απρόθυμη να ευθυγραμμιστεί με την Ουάσινγκτον.
Ο γερουσιαστής Γκράχαμ κάλεσε τον Τραμπ να επιλύσει την κρίση πριν από την επίσκεψη στην Κίνα, υπογραμμίζοντας ότι, παρά την επιθυμία για σταθερές σχέσεις, οι ΗΠΑ «δεν θα ανεχθούν προκλήσεις».
