Σε μια σημαντική συμφωνία για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή προχώρησαν το Ισραήλ, ο Λίβανος και οι ΗΠΑ με σημαντικές υποχωρήσεις από τις δυο αντιμαχόμενες πλευρές.
Το βράδυ της Παρασκευής (26/06/2026) οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και ο Λίβανος υπέγραψαν τριμερή συμφωνία-πλαίσιο, η οποία προβλέπει τη σταδιακή αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων από τμήματα του νοτίου Λιβάνου και την ανάπτυξη του λιβανέζικου στρατού στις περιοχές αυτές, με την υποστήριξη της Ουάσινγκτον.
Η συμφωνία αποτελεί το αποτέλεσμα του πέμπτου γύρου διαπραγματεύσεων που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσινγκτον, με αμερικανική μεσολάβηση.
Θεωρείται ένα πρώτο βήμα προς τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ασφαλείας στα σύνορα Ισραήλ–Λιβάνου.
Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και ο Λίβανος υπέγραψαν σήμερα στην Ουάσινγκτον μια τριμερή συμφωνία-πλαίσιο στην οποία κατέληξαν έπειτα από εντατικές συνομιλίες στην αμερικανική πρωτεύουσα.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας δεν αποκαλύφθηκε, όμως ο δεδηλωμένος στόχος είναι να ανοίξει ο δρόμος για «μια βιώσιμη ειρήνη και ασφάλεια», όπως είπε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο.
«Είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε μια συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ της κυρίαρχης κυβέρνησης του Λιβάνου και της κυβέρνησης του Ισραήλ, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ» είπε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας πριν από τις υπογραφές, προσθέτοντας ότι το κείμενο θέτει «ένα πλαίσιο για τη βιώσιμη ειρήνη και ασφάλεια».
«Σήμερα κάναμε το πρώτο βήμα σε αυτό που θα είναι αναμφίβολα μια δύσκολη διαδρομή, αλλά σημαντική, ουσιαστική και αναγκαία», πρόσθεσε.
Υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, ο Λίβανος και το Ισραήλ ξεκίνησαν στα μέσα Απριλίου απευθείας συνομιλίες στην Ουάσινγκτον, τις πρώτες έπειτα από πολλές δεκαετίες μεταξύ των δύο χωρών.
Τη συμφωνία υπέγραψαν οι πρέσβεις του Ισραήλ και του Λιβάνου, Γεχιέλ Λέιτερ και Νάντα Μοαουάντ. Η τελευταία είπε ότι η τριμερής συμφωνία-πλαίσιο είναι «ένα πρώτο βήμα στον δρόμο για την αποκατάσταση της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του λιβάνου, που διασφαλίζει τη μόνιμη και οριστική παύση των εχθροπραξιών, επιτρέπει στους ανθρώπους μας να επιστρέψουν στη γη τους και σε όλους τους Λιβανέζους να ζήσουν με ειρήνη, ασφάλεια και ευημερία.
Ο Λέιτερ επαίνεσε τη Μοαουάντ που διαπραγματεύτηκε «σαν λέαινα», όπως είπε. Τόνισε ότι «σε αυτήν την τριμερή συμφωνία-πλαίσιο, που βασίζεται στην εκπλήρωση στόχων, το Ιράν είναι εκτός, η Χεζμπολάχ είναι εκτός και ο δρόμος προς την ειρήνη μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου είναι εντός», είπε.
Οι δύο πρέσβεις δεν δέχτηκαν ερωτήσεις από τους δημοσιογράφους.
Στις συνομιλίες στην Ουάσινγκτον συζητήθηκε μεταξύ άλλων και μια πρόταση να παραδώσουν οι ισραηλινές δυνάμεις στον στρατό του Λιβάνου ορισμένα από τα εδάφη που έχουν καταλάβει στον νότιο Λίβανο.
Ένας αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είπε την Πέμπτη στο πρακτορείο Reuters ότι το Ισραήλ συμφώνησε να αποχωρήσει από κάποια εδάφη, κάτι που διέψευσαν Ισραηλινοί και Λιβανέζοι αξιωματούχοι.
Τα σχέδια για την αποκλιμάκωση
Σύμφωνα με το περιεχόμενο της συμφωνίας, θα εφαρμοστούν δύο πιλοτικά σχέδια, στο πλαίσιο των οποίων οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) θα αποχωρήσουν από μικρές ζώνες που βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους.
Τη θέση τους θα αναλάβει ο στρατός του Λιβάνου, ενώ Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματικοί θα συνεργαστούν με τις λιβανικές δυνάμεις για την εφαρμογή των σχεδίων και την επιβεβαίωση ότι στις συγκεκριμένες περιοχές δεν υπάρχει παρουσία της Χεζμπολάχ.
Σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους, η μία από τις περιοχές βρίσκεται βόρεια του ποταμού Λιτάνι και η δεύτερη νότια του ποταμού.
Παρότι η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων θα είναι περιορισμένη, αποτελεί την πρώτη κίνηση αυτού του είδους μετά την επέκταση του ελέγχου του Ισραήλ στον νότιο Λίβανο κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν.
Ο φόβος της Χεζμπολάχ
Παρά τη διπλωματική πρόοδο, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας, καθώς η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να διαθέτει οπλισμό και να διατηρεί ισχυρή επιρροή στο εσωτερικό του Λιβάνου.
Η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ συνεχίζεται, ωστόσο το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει επιθέσεις εναντίον στόχων που, όπως υποστηρίζει, αποτελούν απειλή από την πλευρά της οργάνωσης.
Η υπογραφή της συμφωνίας
Η συμφωνία υπεγράφη από τους πρέσβεις του Ισραήλ και του Λιβάνου στην Ουάσινγκτον, καθώς και από τον σύμβουλο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Νταν Χόλερ, εκ μέρους των ΗΠΑ.
Κατά την τελετή υπογραφής στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε την εξέλιξη «μια καλή ημέρα», σημειώνοντας όμως ότι η διαδικασία απαιτεί ακόμη σημαντική προσπάθεια.
Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, ο Ρούμπιο είχε την Πέμπτη τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, και τον πρόεδρο του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, προκειμένου να ξεπεραστούν οι τελευταίες διαφωνίες.
Το πρωί της Παρασκευής συμμετείχε προσωπικά στις συνομιλίες των αντιπροσωπειών των δύο χωρών στην Ουάσινγκτον, συμβάλλοντας στην τελική διαμόρφωση της συμφωνίας.
Νετανιάχου: Ο ισραηλινός στρατός παραμένει
Μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου επανέλαβε ότι ο στρατός θα παραμείνει στον νότιο Λίβανο μέχρι να καταθέσει η Χεζμπολάχ τα όπλα.
«Το σημαντικότερο, πάνω απ’ όλα, είναι ότι το Ισραήλ παραμένει στη ζώνη ασφαλείας του νοτίου Λιβάνου. Είναι σπουδαίο επίτευγμα και θα το διατηρήσουμε όσο δεν αφοπλίζεται η Χεζμπολάχ», είπε ο Νετανιάχου σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμα που στάλθηκε σε ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.
Διευκρίνισε ωστόσο ότι ο ισραηλινός στρατός θα επιτρέψει στις ένοπλες δυνάμεις του Λιβάνου να θέσουν υπό τον έλεγχό τους «δύο πιλοτικές ζώνες», μία στα νότια του ποταμού Λιτάνι και μία στα βόρεια. Ο ποταμός αυτός απέχει 30 χιλιόμετρα από τα σύνορα με το Ισραήλ.
Ο Νετανιάχου είπε επίσης ότι οι εκτοπισμένοι κάτοικοι της κατεχόμενης ζώνης δεν θα μπορούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους.
Η Χεζμπολάχ αντιτίθεται από την αρχή στις διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ. Ο ηγέτης της οργάνωσης Ναΐμ Κάσεμ ζήτησε σήμερα την «άνευ όρων» απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων από τον νότιο Λίβανο.
