Περισσότερο χρόνο για να βρουν σπίτι και να ολοκληρώσουν την αγορά του, δυνατότητα συμμετοχής έως την ηλικία των 55 ετών και υψηλότερα όρια στην αξία του ακινήτου και στο ποσό του δανείου προβλέπει ο σχεδιασμός για το «Σπίτι μου 3».
Το νέο στεγαστικό πρόγραμμα, συνολικού προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ, προετοιμάζεται για να καλύψει και μέρος της ζήτησης που έμεινε εκτός του προηγούμενου κύκλου, με βασικό ζητούμενο οι ενδιαφερόμενοι να προλαβαίνουν να εντοπίσουν κατάλληλη κατοικία και να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες χρηματοδότησης και μεταβίβασης.
Η μεγαλύτερη χρονική ευελιξία αποτελεί βασικό στοιχείο του νέου προγράμματος, όπως προανήγγειλε στην Prodexpo η διευθύνουσα σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Ισμήνη Παπακυρίλλου. Το πρόσθετο περιθώριο αφορά την αναζήτηση και την αγορά του ακινήτου, χωρίς στο υλικό που παρουσιάστηκε να προσδιορίζεται η ακριβής διάρκειά του. Η αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια αγορά όπου η εξεύρεση κατοικίας που συνδυάζει προσιτή τιμή, επιλεξιμότητα και δυνατότητα άμεσης μεταβίβασης παραμένει δύσκολη.
Παράλληλα, διευρύνονται τα περιθώρια συμμετοχής και χρηματοδότησης. Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, το ανώτατο ηλικιακό όριο αυξάνεται στα 55 έτη, η μέγιστη αξία του επιλέξιμου ακινήτου διαμορφώνεται στις 300.000 ευρώ και το ανώτατο ποσό του στεγαστικού δανείου στις 230.000 ευρώ. Η χρηματοδότηση του προγράμματος θα προέρχεται από δημόσιους πόρους και από τα συνεργαζόμενα πιστωτικά ιδρύματα.
Στον σχεδιασμό διατηρείται το ιδιαίτερα ευνοϊκό καθεστώς για τις πολύτεκνες οικογένειες και τις ακριτικές περιοχές, ενώ δεν προβλέπονται ουσιαστικές αλλαγές στα κριτήρια παλαιότητας των επιλέξιμων ακινήτων. Υπάρχει ήδη μεγάλη «ουρά» ενδιαφερομένων από το προηγούμενο πρόγραμμα, η οποία, σύμφωνα με τη διοίκηση της Αναπτυξιακής Τράπεζας, αναμένεται να καλυφθεί εν μέρει από τον νέο κύκλο.
Αγορά και ανακαίνιση μαζί
Στην ίδια συζήτηση για την επόμενη ημέρα της στεγαστικής χρηματοδότησης εντάσσεται και η πρόταση εκπροσώπων της αγοράς να συνδεθεί το δάνειο αγοράς κατοικίας με πράσινο δάνειο για την αναβάθμισή της. Πρόκειται για πρόταση προς εξέταση και όχι για ανακοινωμένο όρο του «Σπίτι μου ΙΙΙ».
Το πρακτικό ζήτημα είναι ότι η πρόσβαση σε χρηματοδότηση για την αγορά δεν καλύπτει αυτομάτως και τις εργασίες που ενδέχεται να χρειάζεται ένα παλαιό ακίνητο. Η σύνδεση των δύο χρηματοδοτήσεων θα μπορούσε να διευκολύνει την απόκτηση και ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών που απαιτούν πρόσθετες παρεμβάσεις.
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν για τις αγορές μέσω του προηγούμενου προγράμματος δείχνουν τη σημασία αυτού του ζητήματος. Περίπου το 40% των αγορών πραγματοποιήθηκε στην Αττική, όπου τα ακίνητα που αποκτήθηκαν ήταν κατά κανόνα μικρότερα και παλαιότερα.
Κατοικίες υπάρχουν, αλλά καθυστερούν να βγουν στην αγορά
Το δεύτερο σκέλος αφορά την αύξηση της προσφοράς. Στην Prodexpo παρουσιάστηκαν εκτιμήσεις για απόθεμα περίπου 15.000 ακινήτων υπό τη διαχείριση servicers ή στην ιδιοκτησία τραπεζών. Το απόθεμα αυτό δεν αφορά αποκλειστικά κατοικίες ούτε είναι στο σύνολό του άμεσα διαθέσιμο για πώληση ή επιλέξιμο για το στεγαστικό πρόγραμμα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Αλεξάνδρα Φατσέα της Intrum, από περίπου 8.000 οικονομικές ενότητες υπό διαχείριση, οι 6.400 αφορούν οικιστικά ακίνητα. Ως οικονομική ενότητα υπολογίζεται, για παράδειγμα, ένα διαμέρισμα μαζί με την αποθήκη και τη θέση στάθμευσης.
Ωστόσο, από τον πλειστηριασμό μέχρι να καταστεί ένα ακίνητο έτοιμο προς πώληση απαιτούνται περίπου δύο χρόνια, κυρίως λόγω πολεοδομικών εκκρεμοτήτων και αυθαιρεσιών. Αντίστοιχα, σύμφωνα με τη Λίλα Πατεράκη της doValue Greece Real Estate Services, ποσοστό 15% έως 30% των ακινήτων εκτιμάται ότι αντιμετωπίζει σοβαρά πολεοδομικά προβλήματα που συνδέονται με αυθαίρετα κατηγορίας 5.
Η προετοιμασία ενός ακινήτου για πώληση στην Ελλάδα μπορεί να ξεπερνά τα δύο χρόνια, όταν σε άλλες χώρες απαιτούνται έξι έως δώδεκα μήνες. Όταν ολοκληρωθούν οι εκκρεμότητες και το ακίνητο διατεθεί στην αγορά, ο χρόνος εύρεσης αγοραστή μπορεί να είναι μικρότερος των τριών μηνών.
