Ενώ ο Αλβανός πρωθυπουργός, Έντι Ράμα, προσπαθεί να κατευνάσει τις αντιδράσεις από το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, ως ακόμα και στο εσωτερικό του κόμματός του (θυμίζοντας την “εξέγερση” που είχε αντιμετωπίσει για παρόμοια υπόθεση ο Φάτος Νάνο, όταν ήταν πρωθυπουργός), οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές: Η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος της Αλβανίας (SPAK) παρενέβη, ξεκινώντας έρευνες σχετικά με την υπόθεση της Ζβέρνιτσα, θέτοντας στο επίκεντρο των ερευνών τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν για την αλλαγή του καθεστώτος της περιοχής και του οικοπέδου όπου προβλέπεται να αναπτυχθεί το έργο στην περιοχή μεγάλης περιβαλλοντικής σημασίας.
Κατά πληροφορίες, οι Αλβανοί «αδιάφθοροι» έχουν πραγματοποιήσει εφόδους σε γραφεία και σπίτια, κατάσχοντας έγγραφα και συλλέγοντας πληροφορίες για τον τρόπο που γίνεται η επένδυση, αλλά και για τις καταγγελίες -μεταξύ των οποίων και κάποιες για υφαρπαγή γης μελών της ελληνικής μειονότητας της περιοχής. Το… πρόβλημα είναι ότι στις διαμαρτυρίες των πολιτών, εδώ και αρκετό καιρό ζητούνται τα σχετικά έγγραφα, όμως η αλβανική κυβέρνηση αρνείται να παρέχει δημοσίως τόσο τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όσο και τις οικοδομικές άδειες για την ανέγερση του ξενοδοχείου και του οικιστικού συγκροτήματος που σχεδιάζεται στην περιοχή. Ο λόγος είναι ότι, καθώς φαίνεται, δεν υπάρχει…
Η επένδυση στη Σβέρνιτσα, εντάσσεται στον γενικότερο σχεδιασμό για την περιοχή, που περιλαμβάνουν παρόμοια σχέδια στη γειτονική λίμνη Νάρτα και το Δέλτα του ποταμού Βγιόσα -κάποια από τα τελευταία ανέγγιχτα παράκτια οικοσυστήματα της Μεσογείου, τεράστιας οικολογικής σημασίας. Για την υπόθεση έχουν παρέμβει «πυροσβεστικά» οι ευρωπαϊκές αρχές, επιχειρώντας να προστατεύσουν και τις περιουσίες της μειονότητας στην περιοχή, με την κήρυξη τους ως περιοχές Natura 2000.
Όμως, είναι δεκάδες οι φορές που η Κομισιόν, το Ευρωκοινοβούλιο και περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν εκφράσει τον προβληματισμό τους σχετικά με την διακυβέρνηση της Αλβανίας σε ό,τι αφορά περιβαλλοντικά ζητήματα και τις αλλαγές της νομοθεσίας για προστατευόμενες περιοχές. Έτσι έγινε στη Βγιόσα (Vjosa) που μετετράπη σε εθνικό πάρκο και προστατευόμενη περιοχή από την ΕΕ, έτσι και στο Πίσε Πόρο-Νάρτα (Pishe Poro-Narta), αφού η αλβανική κυβέρνηση έχει ψηφίσει νομοθεσία που επιτρέπει να χτίζονται υπερπολυτελείς κατασκευές μέσα σε περιοχές Natura 2000.
«Ποιοι Έλληνες»;
Για τη Σβέρνιτσα, ο Ράμα λέει ότι το κράτος δεν παραχώρησε καμία γη στους επενδυτές, αλλά ότι αυτή ανήκε σε ιδιώτες (υπονοώντας πως ακόμα και οι ομογενείς την πούλησαν) και πως το αλβανικό δημόσιο θα τοποθετηθεί στο νησάκι Σαζάν, απέναντι από τη Ζβέρνιτσα, μαζί με επενδυτή. Αυτό πάντως, όπως και οι παρακλήσεις του Ράμα να μην εκδιωχθούν οι επενδυτές δεν είναι αρκετό για να «φρενάρει τις εξελίξεις μετά από τα βίαια επεισόδια του περασμένου Σαββάτου και τον τραυματισμό του Έλληνα ομογενή -κατά κάποιες πηγές από πυροβολισμό στο λαιμό!.
Ο «νταής» μπράβος που χτύπησε τον ομογενή έχει συλληφθεί, ενώ έχει ασκηθεί δίωξη σε δύο ακόμα υπαλλήλους της ιδιωτικής εταιρείας σεκιούριτι που πρωταγωνίστησε στα επεισόδια, ενώ τέθηκε σε αργία ο αστυνομικός διευθυντής Αυλώνα, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη πειθαρχική έρευνα για τη στάση της αστυνομίας στη διάρκεια των βίαιων επεισοδίων, αφού οι αστυνομικοί έκαναν ότι… δεν βλέπουν όσα εκτυλίσσονταν μπροστά τους.
Ο Γενικός Διευθυντής της Κρατικής Αστυνομίας της Αλβανίας, Σκέντερ Χίτα, στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Περιφερειακή Διεύθυνση Αστυνομίας της Αυλώνας, όπου παρουσίασε τον νέο επικεφαλής της μονάδας, δήλωσε ότι το περιστατικό «αποτελεί μάθημα για την Κρατική Αστυνομία». Σύμφωνα με τον ίδιο, κατά τη διάρκεια της διαμαρτυρίας η αστυνομία «φάνηκε να κοιμάται και να συμπεριφέρεται αντιεπαγγελματικά».
Ο Χίτα πρόσθεσε ότι διέταξε τη σύσταση ειδικής ομάδας έρευνας για τα γεγονότα της 30ής Μαΐου, η οποία θα εξετάσει όλες τις ενέργειες που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης. Ζήτησε επίσης από τη Διεύθυνση Επαγγελματικών Προτύπων της Κρατικής Αστυνομίας να ξεκινήσει έρευνα για ολόκληρη την ιεραρχία της Περιφερειακής Διεύθυνσης Αστυνομίας της Αυλώνας. Η Γενική Διεύθυνση της Κρατικής Αστυνομίας ανακοίνωσε ότι έχουν ανακληθεί οι άδειες δύο ιδιωτικών εταιρειών ασφαλείας, της ShPSF «Myrto Security 1.3A» και της ShPSF «Major Security».
Επί του παρόντος, οι αρχές έχουν διατάξει την απομάκρυνση του περιμετρικού φράχτη, του στοιχείου που οδήγησε στην κλιμάκωση των γεγονότων του Σαββάτου. Κατά τη διάρκεια της διαμαρτυρίας, όταν πολίτες προσπάθησαν να περάσουν το φράχτη, ένας από αυτούς σύρθηκε από ιδιωτικούς φρουρούς, παρουσία της Κρατικής Αστυνομίας.
Ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα, στο μεταξύ, υποκρίνεται ότι δεν γνωρίζει κάτι για περιουσίες Ελλήνων ομογενών στην περιοχή (παρά το γεγονός ότι υπάρχει σε εξέλιξη δικαστική διαμάχη γι’ αυτές) και προσπαθεί να συμμαζέψει τ’ ασυμμάζευτα μετά τις διαμαρτυρίες και τη δημόσια κατακραυγή που προκάλεσε η βία των ιδιωτικών φρουρών εντός της περιφραγμένης ζώνης.
Αν και χαρακτήρισε «αηδιαστική» την πράξη των ιδιωτικών φρουρών που έσυραν διαδηλωτές και υπερασπίστηκε την απόλυση των τοπικών αρχηγών της αστυνομίας, το μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του δεν επικεντρώθηκε στα ζητήματα που έθεσαν οι πολίτες και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις.
«Πώς είναι δυνατόν οι ελληνικές εφημερίδες να είναι σύμμαχοί σας στην προστασία του περιβάλλοντος της Αλβανίας; Ρωτήστε τους εαυτούς σας, πώς συμβαίνει αυτό. Οι ελληνικές εφημερίδες που σήμερα είναι γεμάτες με τον αγώνα σας. Κάτι δεν πάει καλά εδώ, ή βρέθηκε ο προδότης, βρέθηκε αυτός που ξεπουλάει την πατρίδα, βρέθηκε ο διεφθαρμένος, και είναι ο πρωθυπουργός σας», είπε ο Ράμα.
Ανησυχία στην Ελλάδα
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας σε ανακοίνωσή του διαμαρτυρήθηκε στα Τίρανα ζητώντας διαλεύκανση της υπόθεσης και απόδοση ευθυνών, ωστόσο κατέγραψε «την πρώτη ανταπόκριση των αλβανικών Αρχών».
Η Αθήνα εξέφρασε ταυτόχρονα την έντονη ανησυχία της για τα επεισόδια και υπενθύμισε με νόημα ότι η συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, αποτελεί προϋπόθεση για την ενταξιακή διαδικασία της Αλβανίας.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών
«Το Υπουργείο Εξωτερικών εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τα επεισόδια που σημειώθηκαν χθες, 30 Μαΐου 2026, στο Zvërnec της Αλβανίας, κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για τα περιουσιακά τους δικαιώματα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ένας Έλληνας πολίτης που τραυματίστηκε. Η Πρεσβεία της Ελλάδος στα Τίρανα προέβη άμεσα σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να του παρασχεθεί κάθε αναγκαία προξενική και ιατρική συνδρομή.
Η Πρεσβεία της Ελλάδος στα Τίρανα προβαίνει παράλληλα στις αναγκαίες παραστάσεις προς την αλβανική πλευρά ζητώντας την πλήρη διαλεύκανση του επεισοδίου και την απόδοση ευθυνών. Καταγράφουμε στο πλαίσιο αυτό την πρώτη ανταπόκριση των αλβανικών Αρχών.
Υπογραμμίζουμε την ανάγκη πλήρους τήρησης του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δικαιωμάτων και των περιουσιών των μελών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, καθώς και τη σημασία αποτελεσματικής προστασίας προστατευόμενων περιβαλλοντικών περιοχών, στο πλαίσιο ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, η συμμόρφωση προς το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής διαδικασίας».
Οι επενδυτές
Η διαμαρτυρία στη Σβέρνιτσα της Αλβανίας αφορά την ανέγερση μεγάλου τουριστικού, αλλά και οικιστικού συγκροτήματος στην ευρύτερη προστατευόμενη περιοχή. Οι διαδηλωτές συγκρούστηκαν με άτομα που οι ίδιοι χαρακτήρισαν ως ιδιωτική ασφάλεια των εταιρειών που έχουν αναλάβει την κατασκευή του τουριστικού συγκροτήματος.
Οι διαδηλωτές επισημαίνουν την ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και αντιτίθενται στα σχέδια δόμησης σε μια από τις πιο ευαίσθητες οικολογικά ζώνες των αλβανικών ακτών καθώς απειλείται η βιοποικιλότητα του Pishë Poro–Narta και ζητούν την άμεση διακοπή των έργων αλλά και να επανεξεταστεί το έργο.
Η ανάπτυξη του έργου φέρεται να είναι ανατεθειμένη στην εταιρεία «Zvërnec South Adriatic Development», η οποία σχετίζεται με διεθνείς επενδυτικές δομές στις οποίες εμπλέκονται ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Ιβάνκα Τραμπ και επιχειρηματίες από το Κατάρ. Στα 4 δισεκατομμύρια ευρώ προσδιόρισε το ύψος της επένδυσης ο Έντι Ράμα.
