Στα «χαρακώματα» βρίσκονται κυβέρνηση και ιδιοκτήτες ακινήτων, μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσαν οι διατάξεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης για το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης και το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης, με την ΠΟΜΙΔΑ να μιλά για νέο «αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ» και το υπουργείο Εσωτερικών (ΥΠΕΣ) να απορρίπτει ότι έρχεται νέα επιβάρυνση.
Η αντιπαράθεση πυροδοτήθηκε επειδή το νέο πλαίσιο αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο θα υπολογίζονται και θα εισπράττονται τα τοπικά βάρη πάνω στα ακίνητα, με το ΥΠΕΣ να υποστηρίζει ότι δεν πρόκειται για «νέο ΕΝΦΙΑ», αλλά για ενοποίηση δύο παλαιών επιβαρύνσεων, του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας και του Φόρου Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων.
Σύμφωνα με το σχέδιο που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, από την 1.1.2027 θεσπίζεται το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης υπέρ των δήμων. Το τέλος θα επιβάλλεται επί της αξίας της ακίνητης περιουσίας που βρίσκεται στα όρια κάθε δήμου και θα αφορά ακίνητα εντός σχεδίου, εντός οικισμών, αλλά και κτίσματα εκτός σχεδίου, με ειδικό τρόπο υπολογισμού για την αξία που λαμβάνεται υπόψη.
Ο συντελεστής του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης θα καθορίζεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και θα κινείται από 0,30‰ έως 0,70‰. Για τον υπολογισμό της αξίας θα λαμβάνονται υπόψη τα τετραγωνικά μέτρα, η τιμή ζώνης και η παλαιότητα του ακινήτου. Αυτό είναι και το βασικό επιχείρημα του ΥΠΕΣ, ότι δηλαδή το νέο σύστημα δεν θα είναι οριζόντιο, αλλά θα συνδέεται περισσότερο με τα πραγματικά χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου.
Το τέλος θα βεβαιώνεται και θα εισπράττεται μέσω των λογαριασμών ρεύματος για τα ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα. Αν ο λογαριασμός είναι στο όνομα του ενοικιαστή, το ποσό θα καταβάλλεται από αυτόν μαζί με τον λογαριασμό και θα αφαιρείται από το μίσθωμα που πληρώνει στον ιδιοκτήτη. Αυτή η πρόβλεψη είναι ένα από τα σημεία στα οποία στέκεται ιδιαίτερα η ΠΟΜΙΔΑ, καθώς θεωρεί ότι μπορεί να δημιουργήσει νέα προβλήματα στις σχέσεις ιδιοκτητών και ενοικιαστών.
Ο Θεόδωρος Λιβάνιος επιχείρησε να κλείσει τη συζήτηση περί «νέου ΕΝΦΙΑ», λέγοντας ότι ενοποιούνται δύο φόροι που υπάρχουν εδώ και 35 έως 40 χρόνια. Όπως υποστήριξε, ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων είναι σήμερα σταθερός και δεν λαμβάνει υπόψη τη διαφορά ανάμεσα σε ακίνητα διαφορετικής αξίας, ενώ το νέο σχήμα θα συνυπολογίζει την αντικειμενική αξία και την παλαιότητα.
Κατά τον υπουργό Εσωτερικών, στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων η ενοποίηση θα οδηγήσει σε μείωση της ετήσιας επιβάρυνσης και όχι σε αύξηση. Ο ίδιος ανέφερε ως παράδειγμα ακίνητο 100 τετραγωνικών στην Κυψέλη, για το οποίο η μείωση μπορεί να φτάσει σε ετήσια βάση τα 10 έως 15 ευρώ, ενώ υποστήριξε ότι οι περιπτώσεις μεγαλύτερης επιβάρυνσης θα είναι ελάχιστες ή μηδαμινές.
Ξεχωριστό μέτωπο ανοίγει και με το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης. Το σχέδιο προβλέπει ότι οι περιφέρειες θα μπορούν, με απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου, να επιβάλλουν δυνητικά πρόσθετο τέλος με συντελεστή από 0,15‰ έως 0,35‰. Τα έσοδα, σύμφωνα με τη διάταξη, θα κατευθύνονται αποκλειστικά σε έργα αρμοδιότητας της περιφέρειας.
Για το σημείο αυτό ο κ. Λιβάνιος τόνισε ότι το τέλος υπέρ των περιφερειών δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά δυνητικό, δηλαδή θα επιβάλλεται μόνο εφόσον το αποφασίσει η κάθε περιφέρεια. Υποστήριξε επίσης ότι θα είναι μικρής κλίμακας και ότι ακόμη και στην περίπτωση εφαρμογής του, το συνολικό άθροισμα των επιβαρύνσεων θα κινείται περίπου στα σημερινά επίπεδα.
Οι ενστάσεις των ιδιοκτητών
Σύμφωνα όσα είπαν πηγές της αγοράς ακινήτων στο newsit.gr, ότι το νέο πλαίσιο διπλασιάζει το ανώτατο όριο του σημερινού ΤΑΠ, καθώς το υφιστάμενο εύρος 0,25‰ έως 0,35‰ γίνεται 0,30‰ έως 0,70‰. Αν προστεθεί και το δυνητικό περιφερειακό τέλος έως 0,35‰, η συνολική επιβάρυνση μπορεί, σύμφωνα με την ομοσπονδία, να φτάσει έως 1,05‰.
Η ίδια η ΠΟΜΙΔΑ ως ομοσπονδία των ιδιοκτητών κάνει λόγο για «νέο διπλό και τριπλάσιο αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ», υποστηρίζοντας ότι η κατάργηση του Φόρου Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων δεν αποτελεί πραγματικό αντιστάθμισμα. Το επιχείρημά της είναι ότι ο φόρος αυτός επιβάρυνε κυρίως τον χρήστη του ακινήτου, δηλαδή σε πολλές περιπτώσεις τον ενοικιαστή, ενώ το νέο τέλος βαρύνει τον ιδιοκτήτη ή τον επικαρπωτή κατά την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους.
Ο επικεφαλής της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, έχει θέσει το ζήτημα ως νέα φορολογική πίεση πάνω στην ιδιοκτησία, λέγοντας ότι η ακίνητη περιουσία δεν αντέχει έναν δεύτερο ΕΝΦΙΑ. Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά να αποσυρθούν οι επίμαχες διατάξεις ή να περιοριστεί το νέο πλαίσιο, ώστε να μη δημιουργηθεί πρόσθετο βάρος για τους ιδιοκτήτες, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία η φορολογία εισοδήματος από ενοίκια, οι υποχρεώσεις συντήρησης και οι αυξημένες αντικειμενικές αξίες έχουν ήδη ανεβάσει το κόστος κατοχής ακινήτων.
Πέρα από το ύψος των συντελεστών, η ΠΟΜΙΔΑ προειδοποιεί και για πρακτικές παρενέργειες. Εφόσον ο ενοικιαστής πληρώνει το τέλος μέσω του λογαριασμού ρεύματος και το αφαιρεί από το ενοίκιο, η ομοσπονδία φοβάται ότι μπορεί να εμφανίζονται χαμηλότερες τραπεζικές καταβολές μισθωμάτων. Αυτό, κατά την ΠΟΜΙΔΑ, μπορεί να ανοίξει ζητήματα με την ΑΑΔΕ, το αφορολόγητο ποσοστό 5% επί των ενοικίων, την επιστροφή ενοικίου και το επίδομα στέγασης.
Το κρίσιμο σημείο πλέον είναι τι θα μείνει τελικά στο νομοσχέδιο μετά τη δημόσια διαβούλευση. Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης προβλέπεται να εφαρμοστεί από την 1.1.2027, ενώ οι αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων για τους συντελεστές θα πρέπει να εκδοθούν μέσα στο 2026. Μέχρι τις 31.12.2026 θα συνεχίσουν να ισχύουν ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων και το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας, με το βάρος της συζήτησης να μεταφέρεται τώρα στους τελικούς συντελεστές που θα μπορούν να επιλέξουν δήμοι και περιφέρειες.
