Την αναταραχή που αντιμετωπίζει η Σαουδική Αραβία, η μεγαλύτερη οικονομία του αραβικού κόσμου καταδεικνύει η συρρίκνωση του ΑΕΠ της το γ΄ τρίμηνο του 2026.
Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Σαουδικής Αραβίας συρρικνώθηκε κατά 3,8% σε ετήσια βάση το γ΄ τρίμηνο, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Γενικής Στατιστικής Αρχής (GASTAT) που ανακοινώθηκαν σήμερα (01.11.2026).
Σημειώνεται ότι πρόκειται για βελτίωση σε σχέση με τη συρρίκνωση του 4,7% που καταγράφηκε το β΄ τρίμηνο, ωστόσο είναι η πρώτη φορά από το 2023 που η οικονομία παρουσιάζει συρρίκνωση για δύο συνεχόμενες περιόδους.
Τα στοιχεία αντικατοπτρίζουν ανάπτυξη 1,9% στον μη πετρελαϊκό τομέα, ο οποίος, όπως δηλώνουν εδώ και καιρό οι αρχές, αποτελεί τη βασική τους προτεραιότητα στο πλαίσιο των προσπαθειών για τον μετασχηματισμό της οικονομίας, το μέγεθος της οποίας ανέρχεται σε περίπου 1,4 τρισ. δολάρια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δραστηριότητες που σχετίζονται με το πετρέλαιο μειώθηκαν με πιο αργούς ρυθμούς κατά 20,4%, έναντι πτώσης 24,8% το β΄ τρίμηνο.
Το ΑΕΠ της Σαουδικής Αραβίας συρρικνώθηκε με βραδύτερο ρυθμό το γ΄ τρίμηνο, καθώς η σύγκρουση με τους Χούθι συνεχίζει να πλήττει τις κρίσιμες εξαγωγές πετρελαίου.
Η κλιμάκωση της έντασης
Τα στοιχεία υπογραμμίζουν την πρωτοφανή αναταραχή που αντιμετωπίζει η μεγαλύτερη οικονομία του αραβικού κόσμου, καθώς παλεύει με τις επιπτώσεις του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο οποίος ξεκίνησε πριν από οκτώ μήνες, αλλά και με τη σύγκρουση της ίδιας της Σαουδικής Αραβίας με τους Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι υποστηρίζονται από την Τεχεράνη.
Τα πλήγματα σε σαουδαραβικές ενεργειακές εγκαταστάσεις προκάλεσαν προβλήματα στην άντληση και στις εξαγωγές. Παράλληλα, παρεμποδίστηκε η διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ, αν και ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού πετρελαίου παγκοσμίως κατάφερε να αντισταθμίσει αυτές τις απώλειες, ανακατευθύνοντας τις ροές μέσω αγωγού προς λιμάνι στην Ερυθρά Θάλασσα.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν την προσωρινή διακοπή λειτουργίας του συγκεκριμένου αγωγού τον Σεπτέμβριο, έπειτα από ένα κύμα επιθέσεων, και προηγούνται της πιο πρόσφατης επανόδου των σαουδαραβικών εξαγωγών πετρελαίου σε επίπεδα που παραπέμπουν σε συνθήκες πολέμου.
Η εικόνα αυτή της οικονομικής κατάστασης προηγείται επίσης της πρόσφατης κλιμάκωσης των εντάσεων μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι, με τη σειρά των φονικών αεροπορικών επιθέσεων από τους αντάρτες της Υεμένης τον Οκτώβριο.
Οι επιθέσεις αυτές περιόρισαν τις αεροπορικές μετακινήσεις από και προς την πρωτεύουσα Ριάντ, προκάλεσαν καθυστερήσεις σε σημαντικές εκδηλώσεις και οδήγησαν, ουσιαστικά, στο κλείσιμο της κύριας οικονομικής διόδου του Ριάντ.
Τα δημοσιονομικά αποθέματα
Ενώ οι οικονομολόγοι και οι επενδυτές θεωρούν ότι η σαουδαραβική πετρελαϊκή βιομηχανία εξακολουθεί να επιδεικνύει ανθεκτικότητα – με το Brent να διαπραγματεύεται πάνω από τα 112 δολάρια το βαρέλι -, η ανησυχία έχει μετατοπιστεί στον υπόλοιπο τομέα της οικονομίας.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τα δημοσιονομικά αποθέματα ασφαλείας της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και οι εφεδρικές υποδομές για τις εξαγωγές πετρελαίου, συμβάλλουν στον περιορισμό της ζημίας που υφίσταται η οικονομία της χώρας εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν.
Το ΔΝΤ εκτιμά ότι το βασίλειο βρίσκεται σε καλύτερη θέση από ό,τι οι γειτονικές χώρες του Κόλπου για να αντέξει την αναταραχή, ακόμη και μετά την κλιμάκωση των συγκρούσεων με τους Χούθι.
Η σύγκρουση με τους υποστηριζόμενους από το Ιράν αντάρτες εντάθηκε σημαντικά στις αρχές Οκτωβρίου, όταν δυνάμεις υπό τη σαουδαραβική ηγεσία εξαπέλυσαν ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση με στόχο την ανακατάληψη περιοχών στην Υεμένη που βρίσκονται υπό τον έλεγχο των Χούθι.
Πριν από αυτή την κλιμάκωση, η σαουδαραβική κυβέρνηση είχε αναθεωρήσει προς τα πάνω την πρόβλεψή της για το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2026, θέτοντάς το στο 4,9% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, ενώ εκτίμησε ότι η οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 3,6% – ποσοστό αντίστοιχο με εκείνο που καταγράφηκε κατά την κορύφωση της πανδημίας Covid-19 το 2020.
