Με μία κίνηση, η νέα διάταξη εναρμονίζεται με την Απόφαση 6/2026 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία ερμήνευσε «το πνεύμα» του ν.3869/2010 (16 χρόνια μετά την ψήφισή του) και όχι «το γράμμα του νόμου» , καθώς ο νόμος περί προστασίας υπερχρεωμένων νοικοκυριών δεν όριζε πουθενά ότι τόκος επιβάλλεται μόνο στη μηνιαία δόση και όχι στο άληκτο κεφάλαιο οφειλής.
Πρακτικά η νέα ρύθμιση για τις δικαστικές ρυθμίσεις του ν. 3869/2010, οδηγεί σε ουσιαστική διαγραφή σχεδόν του συνόλου των τόκων που επιβλήθηκαν με τον παλαιό τρόπο υπολογισμού.
Συγκεκριμένα η τροπολογία επιγράφεται «ρύθμιση του τρόπου τοκοφορίας των καταβολών του ν. 3869/2010» (του πρώην «νόμου Κατσέλη» δηλαδή) και προβλέπει:
– επιβολή τόκου στη μηνιαία δόση αντί στο συνολικό κεφάλαιο, στις δικαστικές ρυθμίσεις του ν.3869
– καθολική εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου για όλους όσους έχουν ενεργές δικαστικές ρυθμίσεις ,
– αναδρομική εφαρμογή ελάφρυνση για πάνω από 100.000 κόκκινους δανειολήπτες, μικρότερες δόσεις με μικρότερη τελική οφειλή και ταχύτερη αποπληρωμή.
ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ
Πώς σβήνουν τα χρέη
Το σημαντικότερο πρακτικό αποτέλεσμα της νέας ρύθμισης είναι ότι ο τόκος δεν υπολογίζεται πλέον επί ολόκληρου του υπολοίπου της οφειλής. Αντίθετα, υπολογίζεται μόνο επί της μηνιαίας δόσης που έχει καθορίσει το δικαστήριο και μόνο για το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών πληρωμών, όχι σε πχ 30 χρόνια.
Αυτό σημαίνει ότι διαγραφή τόκων έως σχεδόν 98%. Για παράδειγμα, ένας δανειολήπτης έχει οφειλή 144.500 ευρώ και δικαστική ρύθμιση αποπληρωμής σε 300 μήνες. Με τον παλιό τρόπο υπολογισμού, ο τόκος επιβαρύνει κάθε μήνα όλο το ανεξόφλητο κεφάλαιο. Έτσι η μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 731 ευρώ, από τα οποία περίπου 434 ευρώ είναι τόκος και μόνο 297 ευρώ μειώνουν το χρέος.
Σε βάθος 25 ετών ο δανειολήπτης θα κατέβαλλε περίπου 74.852 ευρώ μόνο σε τόκους.
Με τη νέα ρύθμιση, το δικαστήριο θεωρεί ότι ο οφειλέτης πρέπει να επιστρέφει κάθε μήνα 482 ευρώ κεφάλαιο (144.500 ευρώ ÷ 300 μήνες). Ο τόκος υπολογίζεται πλέον μόνο πάνω σε αυτή τη μηνιαία δόση και μόνο για έναν μήνα, με αποτέλεσμα να ανέρχεται περίπου σε 1 ευρώ. Έτσι η νέα δόση γίνεται 483 ευρώ (482 ευρώ χρεολύσιο και …τόκος μόλις 1 ευρώ)!
Τι σημαίνει η απόφαση για τους servicers
Οι servicers θεωρούν ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο αποτελεί πλαίσιο διαφάνειας, κάτι το οποίο επιθυμούσαν από την αρχή, καθώς θεωρούσαν ότι δεν μπορούσαν, χωρίς διευκρινίσεις, να γίνει διαχείριση της απόφασης του Αρείου Πάγου.
Κλείσιμο
Πλέον, οι servicers θεωρούν ότι ναι μεν θα έχουν απώλειες εσόδων λόγω χαμηλότερων ανακτήσεων, αλλά το τοπίο είναι ξεκάθαρο, χωρίς να υπάρχουν δεύτερες σκέψεις για τον τρόπο με τον οποίο προσμετρώνται οι τόκοι των συγκεκριμένων δανείων.
Βεβαίως, το Δημόσιο θα προχωρήσει στην αναθεώρηση όλων των payment plans προς τους επενδυτές, μια διαδικασία ιδιαίτερα απαιτητική και εξαιρετικά δύσκολη. Παράλληλα, κανένας δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα κατά πόσο οι απώλειες των funds θα δημιουργήσουν ένα περιβάλλον μεγάλης δυσκολίας στις περαιτέρω τιτλοποιήσεις.
Σε ό,τι αφορά τις τράπεζες, η απόφαση προβλέπει τα εξής:
• Τα πιστωτικά ιδρύματα υποχρεούνται να εφαρμόσουν τον νέο τρόπο υπολογισμού των δόσεων
◦ Ο τόκος δεν θα υπολογίζεται πλέον επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου, αλλά μόνο επί της μηνιαίας δόσης που όρισε το δικαστήριο.
◦ Αυτό μειώνει σημαντικά τις μελλοντικές εισπράξεις τόκων.
• Αναλαμβάνουν το κόστος των υπερβολικών εισπράξεων που έκαναν οι ίδιες
◦ Αν ο δανειολήπτης κατέβαλε στο παρελθόν ποσά που σήμερα θεωρούνται μεγαλύτερα από όσα έπρεπε να πληρώνει, και τα ποσά αυτά εισπράχθηκαν όταν το δάνειο βρισκόταν ακόμη στην τράπεζα, τότε το σχετικό οικονομικό βάρος βαρύνει την τράπεζα.
• Δεν επιστρέφονται μετρητά στους δανειολήπτες
◦ Οι διαφορές από τον επανυπολογισμό δεν καταβάλλονται ως επιστροφή χρημάτων.
◦ Αναγνωρίζονται ως ήδη εξοφλημένο κεφάλαιο και μειώνουν τις μελλοντικές δόσεις ή τη διάρκεια του δανείου.
• Το κόστος δεν επιβαρύνει αποκλειστικά τις τράπεζες
◦ Για δάνεια που έχουν τιτλοποιηθεί μέσω του προγράμματος «ΗΡΑΚΛΗΣ», μέρος της επίπτωσης επιμερίζεται στο σχετικό σχήμα εγγυήσεων.
◦ Η διάταξη αναφέρει ότι γίνεται κατανομή του βάρους ανάλογα με το ποιος εισέπραξε τα επίμαχα ποσά και πότε.
Tα κύρια σημεία της ρύθμισης
Η νομοθετική ρύθμιση προβλέπει ότι ο τόκος στις ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη θα υπολογίζεται πλέον μόνο επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου υπολοίπου του δανείου. Η εφαρμογή της θα είναι αυτόματη και ενιαία για όλους τους δικαιούχους, χωρίς να απαιτείται νέα δικαστική προσφυγή ή αίτηση από τους δανειολήπτες.
Παράλληλα, τα ποσά που καταβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια λόγω του παλαιού τρόπου υπολογισμού των τόκων δεν θα επιστραφούν σε μετρητά, αλλά θα αναγνωριστούν ως ήδη αποπληρωμένο κεφάλαιο, μειώνοντας αντίστοιχα το υπόλοιπο της οφειλής. Ως αποτέλεσμα, οι δανειολήπτες αναμένεται να επωφεληθούν είτε από χαμηλότερη μηνιαία δόση είτε από μικρότερη διάρκεια αποπληρωμής του δανείου, είτε και από τα δύο ταυτόχρονα.
Η αναδρομική αναγνώριση των επιπλέον καταβολών θα αφορά μόνο ενεργές και ενήμερες ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη. Αντίθετα, δεν θα επανεξεταστούν υποθέσεις που έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή στις οποίες ο οφειλέτης έχει εκπέσει από τη ρύθμιση λόγω μη τήρησης των όρων της.
Τέλος, το οικονομικό κόστος που προκύπτει από τον επανυπολογισμό των τόκων και την αναγνώριση των επιπλέον καταβολών θα επιμεριστεί μεταξύ των τραπεζών και του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ», ανάλογα με το ποιος είχε εισπράξει τα σχετικά ποσά που επανυπολογίζονται.
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ
Τόκος υπολογίζεται μόνο στη μηνιαία δόση
Όχι στο συνολικό υπόλοιπο δανείου
Αυτόματη εφαρμογή για όλους
Χωρίς νέα δικαστήρια ή αιτήσεις
Αναδρομικά ποσά → όχι επιστροφή χρημάτων
Μείωση υπολοίπου κεφαλαίου
Αφορά ενεργές & ενήμερες ρυθμίσεις
Δεν ανοίγουν κλεισμένες υποθέσεις
Κόστος: Τράπεζες + ΗΡΑΚΛΗΣ
ΕΠΙΜΕΡΙΣΜΟΣ ΚΟΣΤΟΥΣ
Τράπεζες:
– Καλύπτουν τις υπερβολικές εισπράξεις που έκαναν οι ίδιες
– Υφίστανται απώλεια εσόδων από μειωμένους τόκους
ΗΡΑΚΛΗΣ (SPV/τιτλοποιήσεις):
– Επιβαρύνεται για δάνεια που έχουν τιτλοποιηθεί
– Αναλαμβάνει μέρος της αναδρομικής διόρθωσης
Δημόσιο:
– Μέσω εγγυήσεων στις senior ομολογίες
– Εμπλέκεται έμμεσα στη σταθερότητα του σχήματος
Επενδυτές:
– Mezzanine & junior ομολογίες απορροφούν μέρος του ρίσκου
