Δέκα παγίδες κρύβει η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων για τις οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία, η οποία δίνει τη δυνατότητα σε ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, εργοδότες και επιχειρήσεις να αποπληρώσουν παλαιά χρέη σε βάθος δεκαετίας, αλλά με συγκεκριμένους περιορισμούς και οικονομικές επιβαρύνσεις.
Η επέκταση της ρύθμισης από τις 72 στις 120 μηνιαίες δόσεις αναμένεται να μειώσει αισθητά τη μηνιαία επιβάρυνση χιλιάδων οφειλετών αλλά η δυνατότητα αυτή δεν παρέχεται ανεξαιρέτως για όλα τα χρέη, ούτε σημαίνει ότι κάθε οφειλέτης θα μπορεί να μεταφέρει ελεύθερα τις υφιστάμενες ρυθμίσεις του στο νέο σχήμα.
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, στη νέα ρύθμιση θα μπορούν να υπαχθούν οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, ενώ η προθεσμία υποβολής αιτήσεων επεκτείνεται έως τις 30 Ιουνίου 2027. Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ και το επιτόκιο στο 5,84%.
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα αναμένεται να ενεργοποιηθεί τον Νοέμβριο, μετά την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας. Μέχρι τότε, οι ασφαλισμένοι και οι επιχειρήσεις καλούνται να εξετάσουν προσεκτικά τις προϋποθέσεις, καθώς ορισμένες λεπτομέρειες μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικές για την ένταξη και τη διατήρηση της ρύθμισης.
Σε κάθε περίπτωση, οι ασφαλισμένοι πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα τα παρακάτω 10 σημεία – παγίδες:
1. Εκτός 120 δόσεων οι εισφορές 2025 και 2026
Η πρώτη και σημαντικότερη παγίδα αφορά τη χρονική περίοδο των χρεών. Η νέα ρύθμιση καλύπτει παλαιές οφειλές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 και όχι το σύνολο των χρεών που εμφανίζει ένας ασφαλισμένος στο ΚΕΑΟ.
Οι οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά δεν εντάσσονται στις 120 δόσεις. Για αυτές προβλέπεται η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων ή η εξόφλησή τους.
- Παράδειγμα: Έτσι, ένας επαγγελματίας με χρέη 12.000 ευρώ έως το τέλος του 2024 και επιπλέον 3.000 ευρώ από εισφορές του 2025 και του 2026 δεν θα μπορεί να εντάξει αυτομάτως ολόκληρο το ποσό των 15.000 ευρώ στη δεκαετή ρύθμιση.
2. Διπλή επιβάρυνση για παλαιά και νέα χρέη
Η δεύτερη παγίδα είναι η ανάγκη ταυτόχρονης εξυπηρέτησης διαφορετικών υποχρεώσεων.
Όσοι έχουν τόσο παλαιά όσο και νεότερα ασφαλιστικά χρέη ενδέχεται να χρειαστεί να πληρώνουν μία δόση για τις οφειλές έως το 2024 και μία δεύτερη για τις οφειλές από το 2025 και μετά, παράλληλα με τις τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές τους.
Αυτό σημαίνει ότι η χαμηλή δόση της δεκαετούς ρύθμισης δεν αποτυπώνει απαραίτητα τη συνολική μηνιαία υποχρέωση του οφειλέτη. Για έναν επαγγελματία με περιορισμένη ρευστότητα, η ταυτόχρονη εξυπηρέτηση τριών διαφορετικών πληρωμών μπορεί να αποτελέσει το μεγαλύτερο εμπόδιο.
3. Ο «κόφτης» της 30ής Σεπτεμβρίου 2026
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η ημερομηνία αναφοράς για τις ήδη ρυθμισμένες οφειλές.
Σύμφωνα με τις ανακοινωμένες προϋποθέσεις, στη νέα ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν οφειλές που δεν βρίσκονταν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Η συγκεκριμένη ημερομηνία λειτουργεί ως βασικό κριτήριο επιλεξιμότητας. Συνεπώς, οι οφειλέτες δεν πρέπει να θεωρήσουν ότι αρκεί να διακόψουν σήμερα μια υφιστάμενη ρύθμιση για να αποκτήσουν δικαίωμα υπαγωγής στις 120 δόσεις.
Αντιθέτως, μια τέτοια κίνηση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια των ευεργετημάτων της παλαιάς ρύθμισης, χωρίς να εξασφαλίζει ένταξη στη νέα.
4. Δεν μεταφέρονται αυτομάτως όλες οι παλαιές ρυθμίσεις
Η τέταρτη παγίδα αφορά τους ασφαλισμένους που ήδη καταβάλλουν δόσεις στο ΚΕΑΟ.
Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ρητά ότι όσοι έχουν υπαχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν, με αίτησή τους, να μεταφερθούν στο νέο σχήμα των 120 δόσεων.
Δεν έχει ανακοινωθεί, όμως, αντίστοιχο γενικό δικαίωμα μεταφοράς για όλες τις άλλες ενεργές ρυθμίσεις, όπως η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.
Επομένως, οι οφειλέτες που έχουν ήδη τακτοποιήσει τα χρέη τους δεν πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι θα επωφεληθούν όλοι από την επιμήκυνση της αποπληρωμής.
5. Το επιτόκιο 5,84% αυξάνει το συνολικό κόστος
Οι 120 δόσεις προσφέρουν μικρότερη μηνιαία καταβολή, όχι όμως άτοκη αποπληρωμή.
Το ανακοινωμένο επιτόκιο είναι 5,84%, όσο και εκείνο της πάγιας ρύθμισης. Αυτό σημαίνει ότι όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια αποπληρωμής τόσο περισσότεροι τόκοι συσσωρεύονται.
- Παράδειγμα: Ενδεικτικά, για κεφάλαιο 12.000 ευρώ, με σταθερό ετήσιο επιτόκιο 5,84% και ισόποσες μηνιαίες καταβολές, η δόση σε 120 μήνες διαμορφώνεται περίπου στα 132 ευρώ. Το συνολικό ποσό πληρωμών φτάνει περίπου τα 15.900 ευρώ.
- Με τις ίδιες υποθέσεις, σε 72 μήνες η μηνιαία δόση θα ήταν περίπου 198 ευρώ, αλλά το συνολικό ποσό πληρωμών θα περιοριζόταν περίπου στα 14.270 ευρώ.
- Συνεπώς, η επιμήκυνση μειώνει τη μηνιαία επιβάρυνση κατά περίπου 66 ευρώ, αλλά αυξάνει το συνολικό κόστος κατά περίπου 1.600 ευρώ.
6. Οι 120 δόσεις είναι ανώτατο όριο, όχι εγγυημένος αριθμός
Η νέα ρύθμιση προβλέπει ελάχιστη μηνιαία καταβολή 30 ευρώ.
Επομένως, δεν θα μπορούν όλοι οι οφειλέτες να αποπληρώνουν υποχρεωτικά το χρέος τους σε 120 μήνες. Για μικρότερα ποσά, ο αριθμός των δόσεων θα είναι αναγκαστικά περιορισμένος, προκειμένου να τηρείται το κατώτατο ποσό πληρωμής.
- Για παράδειγμα, οφειλή 1.200 ευρώ δεν μπορεί να κατανεμηθεί σε 120 ισόποσες δόσεις των 10 ευρώ, καθώς το ποσό αυτό υπολείπεται του ελάχιστου ορίου.
7. Οι τρέχουσες εισφορές δεν εξαφανίζονται
Η υπαγωγή στις 120 δόσεις δεν απαλλάσσει τον επαγγελματία ή την επιχείρηση από την υποχρέωση καταβολής των τρεχουσών ασφαλιστικών εισφορών.
Αντίθετα, η συνέπεια στις νέες υποχρεώσεις αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη διατήρηση μιας ρύθμισης.
Στο προϋφιστάμενο πλαίσιο των 72 δόσεων προβλέπονται συγκεκριμένοι όροι για την τακτοποίηση των λοιπών οφειλών και τη διατήρηση της ρύθμισης. Οι αντίστοιχοι κανόνες της νέας ρύθμισης θα πρέπει να επιβεβαιωθούν από το τελικό νομοθετικό κείμενο.
Για τους οφειλέτες, το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι δεν αρκεί να μπορούν να πληρώνουν μόνο τη μηνιαία δόση των παλαιών χρεών τους.
8. Κίνδυνος απώλειας της ρύθμισης από καθυστερήσεις
Η όγδοη παγίδα αφορά τη συνέπεια στις πληρωμές.
Το προϋφιστάμενο καθεστώς των 72 δόσεων περιλαμβάνει επιβαρύνσεις για την εκπρόθεσμη καταβολή δόσεων, καθώς και όρους απώλειας της ρύθμισης.
Η ακριβής αντιμετώπιση των καθυστερήσεων στη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων θα πρέπει να αποσαφηνιστεί με την ψήφιση της σχετικής διάταξης και τις εφαρμοστικές οδηγίες.
Γι’ αυτό και οι ενδιαφερόμενοι δεν πρέπει να θεωρούν ότι η δεκαετής διάρκεια συνεπάγεται μεγαλύτερη ανοχή σε απλήρωτες δόσεις. Η επιλογή του ποσού και της διάρκειας πρέπει να βασίζεται στην πραγματική δυνατότητα σταθερής μηνιαίας αποπληρωμής.
9. Η προθεσμία της 30ής Ιουνίου 2027 δεν σημαίνει άμεση ένταξη
Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων την 30ή Ιουνίου 2027.
Ωστόσο, η ηλεκτρονική εφαρμογή δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί. Σύμφωνα με τον έως τώρα προγραμματισμό, η πλατφόρμα αναμένεται να ανοίξει τον Νοέμβριο, μετά τη νομοθετική ολοκλήρωση της ρύθμισης.
Οι οφειλέτες θα πρέπει να περιμένουν την επίσημη έναρξη της διαδικασίας και να ελέγξουν ποια χρέη εμφανίζονται ως επιλέξιμα. Ειδικά για οφειλές που δεν έχουν ακόμη βεβαιωθεί ή εμφανίζουν εκκρεμότητες, απαιτείται προσοχή στην εικόνα του λογαριασμού τους.
10. Οι 120 δόσεις δεν είναι πάντα η οικονομικότερη λύση
Η τελευταία παγίδα είναι η επιλογή της μεγαλύτερης δυνατής διάρκειας χωρίς σύγκριση με τις εναλλακτικές.
Η δεκαετής ρύθμιση μπορεί να είναι αναγκαία για έναν οφειλέτη που αδυνατεί να εξυπηρετήσει υψηλότερη μηνιαία δόση. Για κάποιον όμως που διαθέτει μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα, η ταχύτερη αποπληρωμή μπορεί να περιορίσει σημαντικά το συνολικό ποσό των τόκων.
Παράλληλα, για ορισμένες κατηγορίες οφειλετών υπάρχει και η δυνατότητα προσφυγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος μπορεί να προβλέπει έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, ανάλογα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Επομένως, πριν από την υποβολή αίτησης, απαιτείται σύγκριση όχι μόνο της μηνιαίας δόσης αλλά και του συνολικού κόστους, της διάρκειας και των υποχρεώσεων που συνεπάγεται κάθε διαθέσιμη επιλογή.
