Οι στενοί συνεργάτες του Κιρ Στάρμερ εκτιμούν ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός θα ανακοινώσει άμεσα το χρονοδιάγραμμα της αποχώρησής του από την ηγεσία της κυβέρνησης, ανοίγοντας τον δρόμο ώστε το Ηνωμένο Βασίλειο να αποκτήσει τον έβδομο πρωθυπουργό του μέσα σε μία δεκαετία και διευκολύνοντας την ανάδειξη του Άντι Μπέρναμ ως διαδόχου του.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές διεργασίες, δήλωση του Στάρμερ με την οποία θα παραχωρεί την εξουσία ενδέχεται να γίνει ακόμη και σήμερα, Δευτέρα, αν και τονίζουν ότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση. Ο πρωθυπουργός πέρασε τις τελευταίες τρεις ημέρες αξιολογώντας τη θέση του και εξετάζοντας αν θα συνεχίσει να αντιστέκεται στις κινήσεις του Μπέρναμ, ο οποίος εξελέγη βουλευτής την περασμένη εβδομάδα και απέκτησε δικαίωμα να αμφισβητήσει την ηγεσία του κόμματος.
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, έγραψε την Κυριακή στην πλατφόρμα Truth Social ότι ο Στάρμερ «θα παραιτηθεί» από πρωθυπουργός. Βρετανός αξιωματούχος, ωστόσο, δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεν είχε μεταφέρει καμία τέτοια πληροφορία στον Τραμπ και ότι δεν υπήρξε επικοινωνία μεταξύ των δύο ηγετών.
Η εφημερίδα Guardian μετέδωσε το βράδυ της Κυριακής ότι ο Στάρμερ θα παρουσιάσει τις προθέσεις του με δήλωση έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ το πρωί της Δευτέρας, επικαλούμενη μέλη του υπουργικού συμβουλίου.
Ερωτηθείσα σχετικά με το δημοσίευμα, η Ντάουνινγκ Στριτ παρέπεμψε στις δηλώσεις του Στάρμερ την Παρασκευή, όταν είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν σκόπευε να εγκαταλείψει τη θέση του. Παρ’ όλα αυτά, η πρωθυπουργική κατοικία υπενθύμισε και τις τοποθετήσεις του υπουργού Επιχειρήσεων Πίτερ Κάιλ, ο οποίος ανέφερε την Κυριακή ότι ο Στάρμερ εξετάζει τις «πολιτικές πραγματικότητες».
«Είχε συζητήσεις με ένα πολύ ευρύ φάσμα ανθρώπων, μεταξύ αυτών και με εμένα», δήλωσε ο Κάιλ στο Sky News. «Παράλληλα εργάστηκε εντατικά όλο το Σαββατοκύριακο. Νομίζω ότι αφιερώνει χρόνο για να αξιολογήσει τις πολιτικές πραγματικότητες, τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που αντιμετωπίζει».
Η πιθανότητα αποχώρησης του Στάρμερ συνιστά εντυπωσιακή ανατροπή σε σχέση με τη σαρωτική εκλογική νίκη του 2024, η οποία επανέφερε το Εργατικό Κόμμα στην εξουσία έπειτα από 14 χρόνια. Η πρωθυπουργική του θητεία σημαδεύτηκε από πολιτικά λάθη και ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά δημοτικότητας, ενώ η βαριά ήττα των Εργατικών στις τοπικές εκλογές του Μαΐου ώθησε σχεδόν το ένα τέταρτο των βουλευτών του κόμματος να ζητήσουν την αποχώρησή του.
Η αναμενόμενη απόφαση του Στάρμερ έρχεται λίγες ημέρες μετά την εκλογή του Μπέρναμ στη Βουλή των Κοινοτήτων, εξέλιξη που του επέτρεψε να διεκδικήσει επισήμως την ηγεσία των Εργατικών. Το αποτέλεσμα αυτό πυροδότησε διαδοχικές συζητήσεις μεταξύ του Στάρμερ και των συμμάχων του σχετικά με το αν μπορούσε να αντέξει μια εσωκομματική αναμέτρηση.
Η νίκη του Μπέρναμ στην επαναληπτική εκλογή της περιφέρειας Μέικερφιλντ, όπου επικράτησε με μεγάλη διαφορά του Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, αύξησε περαιτέρω την πίεση προς τον Στάρμερ. Πολλοί βουλευτές των Εργατικών θεωρούν πλέον ότι ο Μπέρναμ αποτελεί τη μοναδική τους ευκαιρία να αναχαιτίσουν τον Φάρατζ στις επόμενες γενικές εκλογές, οι οποίες πρέπει να διεξαχθούν έως το 2029.
Εάν ο Στάρμερ ανακοινώσει σχέδιο αποχώρησης, η Βρετανία θα εισέλθει σε μία ακόμη περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας. Η εξέλιξη αυτή θα οδηγήσει στη διαδοχή του από τον έβδομο πρωθυπουργό μέσα σε δέκα χρόνια, ένα σενάριο που φαινόταν αδιανόητο όταν οι Εργατικοί εξασφάλισαν άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία το 2024.
Μετά την πολιτική αναταραχή της μετα-Brexit περιόδου, κατά την οποία οι Συντηρητικοί άλλαξαν διαδοχικά ηγέτες – από τον Ντέιβιντ Κάμερον και την Τερέζα Μέι έως τον Μπόρις Τζόνσον, τη Λιζ Τρας και τον Ρίσι Σούνακ – ο Στάρμερ είχε υποσχεθεί μια νέα εποχή σταθερότητας. Αντ’ αυτού, οι επενδυτές αναρωτιούνται πλέον ποια θα είναι η επόμενη κατεύθυνση της βρετανικής κυβέρνησης και ποιος θα μπορούσε να διαδεχθεί τη Ρέιτσελ Ριβς στο υπουργείο Οικονομικών σε μια πιθανή κυβέρνηση Μπέρναμ.
Παράλληλα παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν ο Μπέρναμ θα αναδειχθεί πρωθυπουργός χωρίς αντίπαλο ή αν θα βρεθεί αντιμέτωπος με εσωκομματική πρόκληση. Στη δεύτερη περίπτωση, θα χρειαστεί να περάσει εβδομάδες υπερασπιζόμενος το κυβερνητικό του σχέδιο και εξασφαλίζοντας τη στήριξη των μελών του κόμματος, τα οποία έχουν τον τελικό λόγο στην εκλογή του ηγέτη.
Μέχρι το τέλος της Παρασκευής, αρκετοί υπουργοί που παρέμεναν πιστοί στον Στάρμερ τού είχαν μεταφέρει ότι, αν και δεν επιθυμούσαν την αποχώρησή του, θεωρούσαν αναπόφευκτη την αντικατάστασή του. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στον περιορισμό των αναταράξεων για τη χώρα και στην αποφυγή βαθύτερων εσωκομματικών συγκρούσεων και όχι στην άσκηση πιέσεων ή στην απειλή παραιτήσεων.
Μέχρι το πρωί του Σαββάτου, μόνο ένας στενός πυρήνας απολύτως πιστών υπουργών συνέχιζε να τον παροτρύνει να παραμείνει και να δώσει μάχη για την πολιτική του επιβίωση.
Την ίδια στιγμή, αρκετοί υπουργοί αποκόμισαν από τις συνομιλίες τους με τον Στάρμερ την εντύπωση ότι είχε αποδεχθεί την ανάγκη να καθορίσει χρονοδιάγραμμα αποχώρησης. Παράλληλα πίστευαν ότι δεν θα συμμετείχε σε ενδεχόμενη εσωκομματική εκλογική αναμέτρηση για την ηγεσία, αποφεύγοντας έτσι ακόμη πιο δύσκολες συζητήσεις.
Από το μεσημέρι του Σαββάτου και μετά, οι συνεργάτες του επικεντρώθηκαν στους όρους της αποχώρησής του. Ορισμένοι υποστήριξαν ότι θα έπρεπε να παραμείνει μέχρι τον Σεπτέμβριο, θεωρώντας πως αυτό εξυπηρετεί καλύτερα το εθνικό συμφέρον, καθώς ο Μπέρναμ δεν έχει ακόμη παρουσιάσει ένα πλήρως διαμορφωμένο σχέδιο διακυβέρνησης.
Κατά την άποψή τους, εναπόκειται στους βουλευτές των Εργατικών να αποφασίσουν αν ο Μπέρναμ θα αναλάβει την εξουσία χωρίς αντίπαλο ή αν θα προηγηθεί εσωκομματική αναμέτρηση, ενώ προειδοποιούν για τους κινδύνους μιας ανάληψης της εξουσίας χωρίς επαρκή δοκιμασία.
Ορισμένοι βουλευτές της δεξιάς πτέρυγας των Εργατικών ανησυχούν ότι ακόμη και αν ο πρώην υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ συγκεντρώσει την απαραίτητη υποστήριξη για να προκαλέσει εκλογική διαδικασία, ενδέχεται στη συνέχεια να καταλήξει σε συμφωνία με τον Μπέρναμ, αποσύροντας την υποψηφιότητά του με αντάλλαγμα μια κορυφαία υπουργική θέση, όπως εκείνη του υπουργού Εξωτερικών.
Μακροχρόνιος υποστηρικτής του Στάρμερ δήλωσε ότι η βασική του ανησυχία είναι πως, χωρίς ένα σαφές σχέδιο που θα ενώσει γρήγορα το κόμμα και θα υλοποιήσει την υπόσχεση για αλλαγή, ο Μπέρναμ θα μπορούσε να χάσει τη δημοτικότητά του μέσα σε λίγους μήνες και να βρεθεί αντιμέτωπος με ακόμη εντονότερες εσωκομματικές συγκρούσεις, ακολουθώντας την πορεία που οδήγησε τους Συντηρητικούς στην κρίση πριν από τις τελευταίες εκλογές.
Την ίδια ώρα, υπάρχουν διαφωνίες ακόμη και μεταξύ των υποστηρικτών του Μπέρναμ για την κατεύθυνση που θα πρέπει να ακολουθήσει μια ενδεχόμενη κυβέρνησή του. Ορισμένοι στενοί συνεργάτες του αντιτίθενται στην τοποθέτηση του σημερινού υπουργού Ενέργειας, Εντ Μίλιμπαντ, στο υπουργείο Οικονομικών.
Άλλοι, που ανήκουν στην αριστερή πτέρυγα του κόμματος, εκφράζουν ήδη δυσαρέσκεια για την πρόθεση του Μπέρναμ να διατηρήσει στη θέση της την υπουργό Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ, λόγω της σκληρής γραμμής που ακολουθεί στο μεταναστευτικό, θεωρώντας ότι κινδυνεύει να απογοητεύσει περαιτέρω την αριστερή βάση των Εργατικών αν δεν επιλέξει κάποιο πρόσωπο από την αριστερά για τη διαχείριση της οικονομικής πολιτικής.
