Με το νέο καθεστώς, που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Μαΐου 2026, οι σχετικές διαταγές δεν εκδίδονται πλέον από δικαστές αλλά από πιστοποιημένους δικηγόρους, βάσει της απόφασης του υπουργείου Δικαιοσύνης, επιταχύνοντας σημαντικά την ανάκτηση τόσο των οφειλόμενων ενοικίων όσο και των ακινήτων. Παράλληλα, προβλέπεται για τους ενοικιαστές εξάμηνη, αυτόματη και αδάπανη προθεσμία μεταστέγασης, με δυνατότητα δικαστικής παράτασης εφόσον συντρέχουν αποχρώντες λόγοι.
Μέχρι σήμερα η διαδικασία μπορούσε να εξελιχθεί σε πραγματικό «μαραθώνιο», με δικασίμους που ορίζονταν μετά από μήνες, αλλεπάλληλες αναβολές και σημαντικές καθυστερήσεις στην έκδοση αποφάσεων. Με το νέο σύστημα, η διαδικασία αποκτά σαφή δομή και συγκεκριμένα χρονικά όρια. Σε κάθε Πρωτοδικείο της χώρας καταρτίζονται ειδικοί κατάλογοι πιστοποιημένων δικηγόρων, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για την έκδοση διαταγών πληρωμής και απόδοσης μισθίου και επιλέγονται με συγκεκριμένα κριτήρια, ώστε να διασφαλίζεται η εμπειρία και η αξιοπιστία τους.
Το βασικό πλεονέκτημα της νέας διαδικασίας είναι η ταχύτητα. Ο δικηγόρος που αναλαμβάνει μια υπόθεση υποχρεούται να εκδώσει τη σχετική διαταγή μέσα σε 20 ημέρες από την ανάθεση, θέτοντας ένα σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα που αλλάζει τα δεδομένα σε σχέση με τις μέχρι σήμερα καθυστερήσεις. Η διαδικασία καλύπτει τόσο τη διαταγή πληρωμής για τα οφειλόμενα ενοίκια όσο και τη διαταγή απόδοσης μισθίου, δηλαδή την απομάκρυνση του ενοικιαστή όταν δεν πληρώνει ή όταν έχει λήξει η μίσθωση και δεν αποχωρεί.
Παράλληλα, καθορίζεται και το κόστος. Η αποζημίωση του δικηγόρου ορίζεται σε 400 ευρώ για τη διαταγή πληρωμής και σε 300 ευρώ για τη διαταγή απόδοσης μισθίου, ποσά που καταβάλλονται προκαταβολικά μέσω του Δικηγορικού Συλλόγου με ηλεκτρονική διαδικασία και αποδίδονται μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης.
Σημαντικό είναι ότι η κλασική αγωγή στο Πρωτοδικείο παραμένει σε πλήρη ισχύ. Πρόκειται για πιο χρονοβόρα διαδικασία, με ορισμό δικασίμου μετά από μήνες, πιθανές αναβολές και καθυστερημένη έκδοση απόφασης, η οποία όμως εξακολουθεί να είναι απαραίτητη σε περιπτώσεις αμφισβητήσεων, έλλειψης μισθωτηρίου ή διεκδίκησης πρόσθετων αξιώσεων, όπως αποζημιώσεις.
Τα 10 βήματα της νέας διαδικασίας
– Ο ιδιοκτήτης απευθύνεται στον δικηγόρο του για την υπόθεση. Δεν επιλέγει τον πιστοποιημένο δικηγόρο που εκδίδει τη διαταγή, καθώς αυτός ορίζεται αυτόματα από το Πρωτοδικείο.
– Σε περίπτωση λήξης της μίσθωσης, ενεργοποιείται η νέα διαδικασία διαταγής απόδοσης μισθίου, η οποία λειτουργεί παράλληλα με την παλιά αλλά είναι ταχύτερη.
– Για μη πληρωμή ενοικίων παραμένουν οι ίδιες προθεσμίες: 15ήμερη εξώδικη προειδοποίηση και στη συνέχεια διαδικασία που ολοκληρώνεται περίπου σε 3 μήνες.
– Για λήξη μίσθωσης προβλέπεται τρίμηνη εξώδικη προθεσμία και δίμηνη προθεσμία εκτέλεσης, δηλαδή τουλάχιστον 6 μήνες συνολικά για την αποχώρηση.
– Ο δικηγόρος συντάσσει εξώδικο, ετοιμάζει τον φάκελο και καταθέτει αίτηση στο Πρωτοδικείο μαζί με παράβολο 300 ευρώ.
– Ο πιστοποιημένος δικηγόρος ελέγχει τον φάκελο εντός 20 ημερών και, εφόσον είναι πλήρης, υπογράφει τη διαταγή, δίνοντας και το δικαίωμα ανακοπής στον ενοικιαστή.
– Εκδίδεται το εκτελεστό απόγραφο και επιδίδεται στον ενοικιαστή, με προθεσμία αποχώρησης 20 ημερών ή 2 μηνών, ανάλογα με την περίπτωση.
– Ο ενοικιαστής μπορεί να προσφύγει δικαστικά με ανακοπή και ασφαλιστικά μέτρα, ζητώντας επιπλέον χρόνο αν υπάρχει λόγος.
– Στη λήξη μίσθωσης, ο ενοικιαστής έχει εγγυημένο από τον νόμο τουλάχιστον 6 μήνες για να μετακομίσει χωρίς κόστος, ενώ ο ιδιοκτήτης επιβαρύνεται με τα έξοδα της διαδικασίας.
