Ανάσα ανακούφισης για εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις (φυσικά και νομικά πρόσωπα) δίνει η νέα έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων για χρέη στο δημόσιο, προσφέροντας αποπληρωμή σε έως έξι χρόνια και μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης που μπορεί να φτάσει έως και 80% σε σχέση με την «πάγια» ρύθμιση.
Το νέο πλαίσιο στοχεύει σε παλιές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, οι οποίες γεννήθηκαν πριν το 2024, κυρίως δηλαδή στη διάρκεια της μεγάλης ενεργειακής κρίσης. Η πλατφόρμα για αιτήσεις ανοίγει στο β΄δεκαπενθήμερο του Ιουνίου, δίνοντας περιθώριο ένταξης μέχρι 31 Δεκεμβρίου και σε όσους είχαν αλλά έχασαν παλαιότερες ρυθμίσεις.
Πώς γίνεται η αίτηση
Σε ένα μήνα από τώρα -και αφού ψηφιστεί το νομοσχέδιο που θέτει σε δημόσια διαβούλευση ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης – στο myAADE και στην ενότητα «Ο Λογαριασμός μου > Ρυθμίσεις Οφειλών» θα εμφανιστεί ειδική επιλογή για τη νέα έκτακτη ρύθμιση. Εκεί ο οφειλέτης θα υποβάλει ηλεκτρονικά την αίτηση και θα επιλέγει ο ίδιος τη διάρκεια της ρύθμισης σε μήνες. Αντίστοιχα θα ανοίξει και ηλεκτρονική εφαρμογή για οφειλές στο ΚΕΑΟ/e-ΕΦΚΑ.
Τη στιγμή της αίτησης ο οφειλέτης θα βλέπει αναλυτικό δοσολόγιο πληρωμών και θα πρέπει να είναι έτοιμος να πληρώσει άμεσα (εντός 3 ημερών) την 1η δόση που προκύπτει, αναλόγως με τους μήνες που επιλέγει να ρυθμίσει.
Αυτό είναι από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας: η πλατφόρμα δεν θα δίνει δηλαδή απλώς μια έτοιμη λύση, αλλά θα επιτρέπει στον χρήστη να «παίζει» με τη διάρκεια της αποπληρωμής και θα του υπολογίζει τι ποσό δόσης προκύπτει. Θα βλέπει έτσι στην οθόνη του το βασικό δίλημμα της ρύθμισης: μικρότερη δόση με περισσότερους μήνες ή μεγαλύτερη δόση με μικρότερη συνολική επιβάρυνση τόκων.
Ποιοι κερδίζουν
Η ανάγκη έκτακτης ρύθμισης είχε διαφανεί ήδη από τα στοιχεία: στο τέλος του 2025 σχεδόν 4,8 εκατομμύρια οφειλέτες είχαν ληξιπρόθεσμα χρέη 115 δισ. προς το Δημόσιο, αλλά μόλις 3,44 δισ. ή περίπου το 3%, ήταν σε ρύθμιση -ούτε καν 1 στα 30 ευρώ των οφειλών δηλαδή.
Με τις 72 δόσεις, η μεγάλη αλλαγή έγκειται στη μείωση της δόσης: τόκοι και προσαυξήσεις καθυστέρησης διαγράφονται, δεν «κουρεύονται» όμως επιτόκιο και αρχικό κεφάλαιο. Για παράδειγμα:
– βασική οφειλή 7.200 ευρώ, σήμερα ρυθμίζεται σε 600 ευρώ τον μήνα με 12 δόσεις ή 300 ευρώ με 24 δόσεις, πριν προστεθούν οι τόκοι. Αν η οφειλή έχει προκύψει από «έκτακτη αιτία» (πχ από κληρονομιά ή μετά από φορολογικό έλεγχο) μπορεί να μειωθεί σε 150 ευρώ με 48 δόσεις. Με 72 δόσεις όμως, πέφτει στα 100 ευρώ, δηλαδή 200-500 ευρώ λιγότερα κάθε μήνα (μείωση της τάξεως του 80% σε σχέση με την 12μηνη αποπληρωμή) καθιστώντας την κατάσταση διαχειρίσιμη.
– για οφειλή 10.000 ευρώ, το καθαρό κεφάλαιο (βασική οφειλή) αντιστοιχεί σε δόση 833 ευρώ τον μήνα με την πάγια (ή 417 ευρώ σε 24 δόσεις και 208 με 48 δόσεις) αλλά μόλις 139 ευρώ αν ενταχθεί στις 72 δόσεις.
Το άλλο μεγάλο όφελος είναι η επανεκκίνηση, «ζωντανεύουν» δηλαδή ρυθμίσεις που χάθηκαν για νοικοκυριά ή μικρές επιχειρήσεις που είχαν βρεθεί στο περιθώριο λόγω χρεών. Η έκτακτη ρύθμιση τους δίνει «δεύτερη ευκαιρία» (ή και τρίτη), ανοίγοντας ξανά τον δρόμο για ασφαλιστική και φορολογική ενημερότητα, άρση μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης και παύση ποινικών διαδικασιών όσο η ρύθμιση τηρείται.
Τι πληρώνουν
Ωστόσο οι δόσεις δεν είναι άτοκες. Βαρύνονται με επιτόκιο και απαιτείται προσοχή στην επιλογή κατά την αίτηση, αν ο οφειλέτης επιθυμεί μικρότερη επιβάρυνση -καθώς μαζεύονται περισσότεροι τόκοι για κάθε επιπλέον μήνα που ζητά.
Οι φορολογικές οφειλές βαρύνονται με επιτόκιο 5,84% ετησίως, ενώ επιβάρυνση προβλέπεται και οφειλές από Τελωνεία και ασφαλιστικά Ταμεία. Αν τις αποπληρώσει νωρίτερα ο οφειλέτης, γλιτώνει τους αντίστοιχους τόκους χωρίς «πέναλτι» πρόωρης εξόφλησης.
Ενδεικτικά, σε οφειλή 10.000 ευρώ με 72 δόσεις, η μηνιαία καταβολή μειώνεται στα 165 ευρώ αλλά το συνολικό ποσό πληρωμής αγγίζει τα 11.900 ευρώ. Ενώ στα 30.000 ευρώ η δόση βγαίνει στα 495 ευρώ αλλά το συνολικό κόστος φτάνει περίπου 35.600 ευρώ.
Τα «ψιλά γράμματα»
Εκτός από τα οφέλη όμως, για να μην γίνεται κατάχρηση τίθενται περιορισμοί, τους οποίους πρέπει να γνωρίζει και να προσέξει ο οφειλέτης , πριν επιλέξει τη ρύθμιση που του ταιριάζει. Συγκεκριμένα:
- εντάσσεται το σύνολο των παλαιών χρεών (προ 2024), όχι επιλέγοντας μέρος τους μόνον.
- ορίζεται ελάχιστη πληρωμή 30 ευρώ το μήνα προς ΑΑΔΕ ή ΚΕΑΟ. Συνεπώς μικρές οφειλές κάτω από 2.160 ευρώ δικαιούνται λιγότερες από 72 δόσεις (πχ έως 40 δόσεις για χρέος 1.200 ευρώ). Το όριο ισχύει ανά φορέα: άρα, για χρέος 1.500 ευρώ σε ΑΑΔΕ και επιπλέον 900 σε ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ , ο οφειλέτης παίρνει 50 δόσεις για εφορία και 30 για ασφαλιστικά ταμεία.
- δεν εντάσσονται οι «συνεπείς», δηλαδή όσοι τηρούν ήδη ρύθμιση. Η ρύθμιση αφορά παλιές οφειλές (μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2023) προς ΑΑΔΕ και e-ΕΦΚΑ, εφόσον δεν ήταν ρυθμισμένες στις 21 Απριλίου 2026. Δεν επιτρέπεται έτσι μεταπήδηση από ενεργές ρυθμίσεις στις 72 δόσεις.
- δεν εντάσσονται όσοι δεν έχουν υποβάλει δήλωση την τελευταία πενταετία ή έχουν αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
- παρά την υπαγωγή στη ρύθμιση, το Δημόσιο διατηρεί τη δυνατότητα να εγγράφει υποθήκες, να προχωρεί σε συμψηφισμούς (που αφαιρούνται από το σύνολο των απαιτήσεων) ή, υπό όρους, να μη χορηγεί ενημερότητα για μεταβίβαση ακινήτου αν η οφειλή δεν είναι διασφαλισμένη.
Σε κάθε περίπτωση η ρύθμιση χάνεται και καθίσταται άμεσα απαιτητό το υπόλοιπο των οφειλών, εάν ο οφειλέτης:
α) δεν καταβάλλει 2 συνεχόμενες δόσεις της ρύθμισης ή καθυστερήσει 2 δόσεις πάνω από 2 μήνες,
β) δεν τακτοποιήσει μέσα στον 1ο μήνα τυχόν άλλες ανοιχτές οφειλές του.
γ) δεν εξοφλήσει ή τακτοποιήσει εντός τριμήνου τις τρέχουσες οφειλές του, καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.
Τότε, το υπόλοιπο του χρέους γίνεται αμέσως απαιτητό και επανέρχονται όλα τα μέτρα.
