Η υπόθεση της κατασκευαστικής που φέρεται να δήλωνε ετήσιο τζίρο τρία (3) ευρώ, αλλά στη συνέχεια πιάστηκε να έχει αδήλωτα έσοδα εκατομμυρίων, δεν είναι απλώς ένα εντυπωσιακό εύρημα. Είναι η αρχή μιας νέας γενιάς ελέγχων της ΑΑΔΕ για να εντοπίζει «έξυπνα» σχήματα φοροδιαφυγής, ψεύτικους τζίρους και αδήλωτες προμήθειες, με ευρετικές μεθόδους διασταύρωσης στοιχείων από αγγελίες και ιστοσελίδες ακινήτων.
Αποδεικνύει όμως και ότι από τη «φοροδιαφυγή επιβίωσης» της εποχής των Μνημονίων, η Οικονομία έχει περάσει στην «φοροδιαφυγή απληστίας» από την οποία πλέον πολλοί θησαυρίζουν, αλλά δηλώνουν εισοδήματα απόλυτης φτώχειας.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο το ποσό όμως. Είναι ο τρόπος. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν περιορίζονται πια σε τιμολόγια, μπλοκάκια και κλασικές καταγγελίες. Συνδέουν δεδομένα από συμβόλαια, εταιρικές δηλώσεις, ψηφιακές αγγελίες, προφίλ μεσιτικών γραφείων και τραπεζικές ροές. Με αυτόν τον τρόπο, ένα ακίνητο που εμφανίζεται να αλλάζει χέρια ή να προωθείται σε συγκεκριμένη τιμή μπορεί να αποκαλύψει και την πραγματική προμήθεια που έπρεπε να δηλωθεί.
Το «μαύρο» βασιλεύει
Στις Κυκλάδες ειδικά και σε αγορές όπως η Μύκονος, το πρόβλημα γίνεται πιο σύνθετο. Η έκρηξη της ζήτησης, οι πιέσεις στις τιμές και η συχνή παρουσία ξένων αγοραστών δημιουργούν περιβάλλον στο οποίο οι «παραδοσιακές» φορολογικές πρακτικές δεν αρκούν για να εντοπιστεί η απόκρυψη εισοδήματος.
Εκεί μπαίνει η νέα λογική: ψηφιακές διασταυρώσεις, real estate, μεσιτικά δίκτυα και το πέρασμα από το παραδοσιακό φορολογικό έλεγχο, σε πιο οργανωμένο τεχνολογικά συστήματα. Όχι τυχαία ίσως, σε δύο μήνες από τώρα καταργείται η Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ η οποία επί μια δεκαετία «σάρωνε» με διασταυρώσεις, καθώς αναβαθμίζεται σε Διεύθυνση… ψηφιακών ελέγχων.
Με τη χρήση και μοντέλων ΑΙ το υπουργείο Οικονομικών και ο ελεγκτικός μηχανισμός παρακολουθούν τη λογική της αγοράς: όταν πλέον οι συναλλαγές γίνονται διαδικτυακά, οι αγγελίες καταγράφονται δημόσια και οι ενδιάμεσοι αφήνουν ψηφιακά ίχνη στο διαδίκτυο, τότε η ΑΑΔΕ γνωρίζει με τα myDATA πού υπάρχει η φοροδιαφυγή, πριν καν στείλει κλιμάκιο ελέγχου να «κόψει» πρόστιμα. Το παλιό μοντέλο αλλάζει και το στοίχημα περνά από τον μεμονωμένο έλεγχο, στη χαρτογράφηση ολόκληρων δικτύων και μοτίβων απάτης και φοροαποφυγής. Στο στόχαστρο μπαίνει μοιραία και το Real Estate που ζει εποχές δόξας, όπου διαπρέπουν κατασκευαστές, μεσίτες, προμηθευτές, εταιρείες βιτρίνα και άλλοι …τεχνίτες της φοροδιαφυγή.
