Μέχρι τα τέλη Ιουλίου αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο για πρώτη φορά θεσπίζει ολοκληρωμένο πλαίσιο φορολόγησης και μεταβίβασης κρυπτονομισμάτων στην Ελλάδα.
Το σχέδιο προβλέπει φορολόγηση της υπεραξίας με συντελεστή 15%, αφορολόγητο όριο κερδών έως 500 ευρώ ετησίως, καθώς και ρυθμίσεις για κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές. Οι νέες διατάξεις θα έχουν αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2025, δίνοντας τη δυνατότητα σε επενδυτές που απέκτησαν κρυπτονομίσματα τα προηγούμενα χρόνια να δηλώσουν και να νομιμοποιήσουν τα κέρδη τους μέσω ενός συγκεκριμένου φορολογικού μηχανισμού.
Με το νέο καθεστώς, η κυβέρνηση επιχειρεί να καλύψει το θεσμικό κενό που μέχρι σήμερα χαρακτήριζε την αγορά των crypto-assets. Οι συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα δεν υπάγονταν σε συγκεκριμένο φορολογικό πλαίσιο, δημιουργώντας αβεβαιότητα τόσο για τους επενδυτές όσο και για τη φορολογική διοίκηση.
Η έλλειψη θεσμικού πλαισίου δεν επέτρεπε την επιβολή φόρου στην υπεραξία από πωλήσεις κρυπτονομισμάτων, ενώ παράλληλα δημιουργούσε δυσκολίες στον έλεγχο του «Πόθεν Έσχες» και στην αξιοποίηση των συγκεκριμένων κεφαλαίων για την απόκτηση άλλων περιουσιακών στοιχείων. Ουσιαστικά κάποιος που είχε κέρδη για παράδειγμα 200.000 ευρώ δεν μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει για την αγορά ενός πάγιου περιουσιακού στοιχείου όπως ένα ακίνητο.
Κεντρικός άξονας της ρύθμισης είναι η ένταξη των κερδών από κρυπτονομίσματα στον φόρο υπεραξίας που ισχύει και για άλλες επενδυτικές κατηγορίες, όπως οι μετοχές και τα ομόλογα. Η υπεραξία θα φορολογείται με συντελεστή 15% και θα προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς και της τιμής πώλησης του κρυπτοστοιχείου, με συνυπολογισμό των άμεσα συνδεδεμένων δαπανών αγοράς ή πώλησης.
Για λόγους απλοποίησης και περιορισμού της γραφειοκρατίας προβλέπεται αφορολόγητο όριο έως 500 ευρώ ετησίως. Εφόσον τα συνολικά ετήσια κέρδη από πωλήσεις κρυπτονομισμάτων δεν υπερβαίνουν το συγκεκριμένο ποσό, δεν θα φορολογούνται. Η ανταλλαγή ενός κρυπτονομίσματος με άλλο δεν θεωρείται φορολογητέα πράξη, άρα οι επενδυτές δεν θα επιβαρύνονται φορολογικά όταν μετατρέπουν, για παράδειγμα bitcoin σε ethereum ή αντίστροφα.
Η φορολογική υποχρέωση θα προκύπτει μόνον όταν τα κρυπτονομίσματα μετατρέπονται σε ευρώ ή άλλο νόμισμα ή όταν χρησιμοποιούνται για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών. Με αυτόν τον τρόπο η φορολόγηση συνδέεται με την πραγματική ρευστοποίηση της επένδυσης.
Σε περίπτωση που από την πώληση κρυπτονομισμάτων προκύψει ζημία, αυτή δεν χάνεται. Το αρνητικό αποτέλεσμα θα μπορεί να μεταφέρεται για 5 φορολογικά έτη και να συμψηφίζεται αποκλειστικά με μελλοντικά κέρδη από αντίστοιχες συναλλαγές.
Για πρώτη φορά τα κρυπτονομίσματα εντάσσονται ρητά και στο καθεστώς φορολόγησης κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών. Στις περιπτώσεις αυτές ως αξία κτήσης θα λαμβάνεται η αξία πάνω στην οποία υπολογίστηκε ο φόρος κληρονομιάς ή δωρεάς ή εκείνη που χρησιμοποιήθηκε για τη χορήγηση απαλλαγής. Έτσι, διαμορφώνεται σαφής φορολογική βάση για μελλοντικές μεταβιβάσεις των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων.
Με το νέο καθεστώς τα κρυπτοστοιχεία αναγνωρίζονται πλέον ως περιουσιακά στοιχεία που μπορούν να δικαιολογούν την προέλευση κεφαλαίων και να χρησιμοποιούνται για την κάλυψη τεκμηρίων. Παράλληλα, τα έσοδα από νόμιμες πωλήσεις κρυπτονομισμάτων θα μπορούν να αξιοποιούνται για την αγορά ακινήτων, συμμετοχών σε επιχειρήσεις ή άλλων επενδυτικών προϊόντων. Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις για τα κρυπτονομίσματα που αποκτώνται μέσω εξόρυξης (mining), staking, crypto lending και συμμετοχής σε μηχανισμούς παροχής ρευστότητας. Ο φόρος θα επιβάλλεται μόνο κατά τη μεταγενέστερη πώλησή τους, με τιμή κτήσης που θεωρείται μηδενική, εκτός εάν αποδεικνύεται διαφορετικά.
