Ζωντανή την αναπτυξιακή δυναμική της Ελλάδας κρατά το Ταμείο Ανάκαμψης, σύμφωνα με την Κομισιόν, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει και μια άλλη πλευρά της εξίσωσης, καθώς η αύξηση των επενδύσεων συνοδεύεται από υψηλότερη ζήτηση για εισαγόμενα αγαθά.
Στις εαρινές προβλέψεις της, η Κομισιόν αναφέρει ότι το Ταμείο Ανάκαμψης θα συνεχίσει να στηρίζει την ελληνική οικονομία το 2026, με την επενδυτική δραστηριότητα να παραμένει ισχυρή λόγω της υψηλής εισροής ευρωπαϊκών πόρων, αλλά σημειώνει ότι οι επενδύσεις αυτές έχουν υψηλή εισαγωγική εξάρτηση.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Εν ολίγοις, η συζήτηση αφορά το ερώτημα, πόσα από τα χρήματα που απορροφά η χώρα μετατρέπονται σε καθαρή εγχώρια παραγωγή, καθώς οι ευρωπαϊκοί πόροι τροφοδοτούν έργα και επενδύσεις, όμως ένα μέρος αυτής της ζήτησης κατευθύνεται προς εισαγόμενα προϊόντα, μηχανήματα, τεχνολογικές λύσεις, πρώτες ύλες και ενδιάμεσα αγαθά.
Αυτό εξηγεί γιατί η Κομισιόν προβλέπει ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Ελλάδας θα διευρυνθεί στο 7,1% του ΑΕΠ το 2026, από 6% το 2025, πριν περιοριστεί στο 6,1% το 2027. Η ανωτέρω πίεση συνδέεται κατά βάση και με το εμπορικό έλλειμμα, καθώς η αυξημένη επενδυτική ζήτηση ανεβάζει τις εισαγωγές.
Θετική η συνολική συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης
Η εικόνα αυτή δεν αναιρεί τη θετική επίδραση του Ταμείου Ανάκαμψης στην ανάπτυξη. Αντιθέτως, η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι αποτελούν βασικό αντίβαρο στις πιέσεις που προκαλεί η ενεργειακή κρίση στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και στην κατανάλωση. Για το 2026 προβλέπει ανάπτυξη 1,8%, ενώ για το 2027 βλέπει περαιτέρω επιβράδυνση στο 1,6%, καθώς σταδιακά ολοκληρώνεται ο κύκλος του RRF.
Το θέμα, όμως, είναι ότι η ανάπτυξη που στηρίζεται σε επενδύσεις με μεγάλο εισαγωγικό περιεχόμενο έχει πιο περιορισμένη εσωτερική διάχυση. Δημιουργεί ζήτηση και κινητοποιεί έργα, αλλά δεν αφήνει το σύνολο της αξίας στην εγχώρια παραγωγική βάση. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια οικονομία που ήδη εμφανίζει διαχρονικό πρόβλημα στο εξωτερικό ισοζύγιο και στη σύνδεση των επενδύσεων με εγχώριες αλυσίδες παραγωγής.
Η προειδοποίηση της Κομισιόν έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης βρίσκεται στην τελική ευθεία και το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από την ταχύτητα υλοποίησης στην πραγματική αναπτυξιακή απόδοση των έργων. Δεν αρκεί, δηλαδή, να προχωρούν οι επενδύσεις. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτές συνδέονται με ελληνικές επιχειρήσεις και με εγχώρια παραγωγή, που με την σειρά τους θα δημισουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και μόνιμη αύξηση της παραγωγικότητας.
Χρονιά – τεστ το 2027
Το 2027 ήδη έχει χαρακτηριστεί ως έτος δοκιμής. Η Κομισιόν προβλέπει χαμηλότερη ανάπτυξη, καθώς η ώθηση του Ταμείου Ανάκαμψης αρχίζει να εξασθενεί, ενώ το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών παραμένει υψηλό. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η ελληνική οικονομία δεν κρίνεται μόνο από το πόσο γρήγορα απορροφά τους ευρωπαϊκούς πόρους, αλλά και από το αν μπορεί να περιορίσει τη διαρροή ζήτησης προς τις εισαγωγές.
Η ίδια έκθεση αφορά και τη συζήτηση για το εμπορικό έλλειμμα καθώς όσο οι επενδύσεις απαιτούν σε μεγάλο βαθμό εισαγόμενο εξοπλισμό και υλικά, η αναπτυξιακή ώθηση συνοδεύεται από εξωτερική επιβάρυνση. Το ζητούμενο για την επόμενη ημέρα είναι να αυξηθεί το εγχώριο αποτύπωμα των έργων, ώστε τα όποια ευρωπαϊκά κονδύλια να οδηγούν και σε ισχυρότερη παραγωγική βάση.
