Σε σχέδιο νόμου που δόθηκε προς διαβούλευση πέρασε η ρύθμιση των 72 δόσεων για παλαιές αρρύθμιστες οφειλές στην εφορία, με τους οφειλέτες να πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για να μπουν στο νέο σχήμα.
Το νέο πλαίσιο των 72 δόσεων δεν ανοίγει οριζόντια για όλα τα χρέη προς την εφορία, αλλά αφορά συγκεκριμένες παλαιές υποχρεώσεις οφειλετών που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως το τέλος του 2023 και δεν είχαν ήδη μπει σε ρύθμιση.
Το βασικό πεδίο εφαρμογής αφορά βεβαιωμένες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση, οι οποίες είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και τις 31.12.2023. Χρέη που έγιναν ληξιπρόθεσμα από την 1.1.2024 και μετά δεν μπαίνουν στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, αλλά πρέπει να εξοφληθούν ή να τακτοποιηθούν με άλλο νόμιμο τρόπο.
Το δεύτερο κρίσιμο φίλτρο αφορά την κατάσταση των οφειλών στις 21.4.2026. Για να μπορέσει μια οφειλή να ενταχθεί στη νέα ρύθμιση, δεν πρέπει να τελούσε σε καθεστώς ρύθμισης εκείνη την ημερομηνία.
Το νομοσχέδιο προσθέτει και δεύτερο χρονικό έλεγχο, καθώς η οφειλή δεν πρέπει να έχει υπαχθεί σε ρύθμιση έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Αυτό σημαίνει ότι εκτός μπορούν να βρεθούν οφειλέτες οι οποίοι είχαν παλιά αρρύθμιστα χρέη στις 21.4.2026, αλλά στο μεταξύ τα έβαλαν σε άλλη ρύθμιση πριν ανοίξει η διαδικασία για τις 72 δόσεις.
Η διάταξη δεν προβλέπει γενική μεταφορά ήδη ρυθμισμένων χρεών στο νέο σχήμα, ούτε ανοίγει παράθυρο επανεκκίνησης για όλες τις παλιές εκκρεμότητες. Η αίτηση υπαγωγής θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά στη φορολογική διοίκηση έως τις 31.12.2026. Σε περίπτωση τεχνικής αδυναμίας ηλεκτρονικής υποβολής, προβλέπεται υποβολή στην αρμόδια υπηρεσία για την είσπραξη της οφειλής. Το ελάχιστο ποσό μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ. Η ένταξη στη ρύθμιση δεν ολοκληρώνεται μόνο με την αίτηση. Ο οφειλέτης πρέπει να πληρώσει την 1η δόση μέσα σε 3 εργάσιμες ημέρες από την ημερομηνία υποβολής. Οι επόμενες δόσεις καταβάλλονται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα των επόμενων μηνών.
Για να ενταχθεί ένας οφειλέτης στη νέα ρύθμιση, πρέπει επίσης να έχει υποβάλει όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, για τις οποίες η προθεσμία υποβολής είχε λήξει έως τις 31.12.2025. Πρόκειται για έναν πρόσθετο κόφτη, ο οποίος μπορεί να μπλοκάρει την ένταξη φορολογουμένων με εκκρεμείς δηλώσεις.
Παράλληλα, ο οφειλέτης δεν πρέπει να έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία. Η προϋπόθεση αυτή μπαίνει στο πλαίσιο των όρων υπαγωγής και λειτουργεί ως πρόσθετος αποκλεισμός για συγκεκριμένες κατηγορίες παραβατών.
Στη ρύθμιση εντάσσεται υποχρεωτικά το σύνολο των επιλέξιμων οφειλών που δεν τελούν σε αναστολή πληρωμής κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Αυτό σημαίνει ότι ο οφειλέτης δεν μπορεί να επιλέξει μόνο ορισμένα παλιά χρέη και να αφήσει άλλα εκτός. Αντίθετα, οφειλές που βρίσκονται σε αναστολή πληρωμής μπορούν να ενταχθούν προαιρετικά.
Όσο η ρύθμιση τηρείται, ο οφειλέτης μπορεί να λάβει αποδεικτικό ενημερότητας, αναστέλλεται η ποινική δίωξη για το αδίκημα της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο και αναστέλλονται αναγκαστικά μέτρα και διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης για απαιτήσεις, κινητά και ακίνητα.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για κατασχέσεις εις χείρας τρίτων. Αν η κατάσχεση αφορά αποκλειστικά χρέη που έχουν ενταχθεί στις 72 δόσεις και έχει γνωστοποιηθεί η απόφαση αποδέσμευσης, δεν θα καταλαμβάνει μελλοντικές απαιτήσεις του οφειλέτη έναντι του τρίτου, όσο τηρείται η ρύθμιση.
Η ένταξη, πάντως, δεν αφαιρεί όλα τα δικαιώματα του Δημοσίου. Το Δημόσιο διατηρεί τη δυνατότητα να εγγράφει υποθήκες σε περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη, να αρνείται τη χορήγηση αποδεικτικού ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου αν η οφειλή δεν είναι διασφαλισμένη και να προχωρά σε συμψηφισμό χρηματικών απαιτήσεων του οφειλέτη με χρέη προς το Δημόσιο.
Η ρύθμιση χάνεται αν δεν καταβληθούν 2 συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις ή αν καθυστερήσουν οι 2 τελευταίες δόσεις για διάστημα άνω των 2 μηνών. Χάνεται επίσης αν, μετά την παρέλευση ενός μήνα από την υπαγωγή, ο οφειλέτης δεν έχει εξοφλήσει ή δεν έχει τακτοποιήσει με νόμιμο τρόπο τις λοιπές ληξιπρόθεσμες οφειλές του που δεν εντάσσονται στη νέα ρύθμιση.
Κάθε νέα οφειλή που δημιουργείται μετά την ένταξη πρέπει επίσης να εξοφλείται ή να τακτοποιείται μέσα σε 3 μήνες από τη λήξη της προθεσμίας πληρωμής της. Αν αυτό δεν γίνει, η ρύθμιση ανατρέπεται και το υπόλοιπο των χρεών γίνεται άμεσα απαιτητό.
Εκτός ρύθμισης μένουν οφειλές που αφορούν ανάκτηση κρατικών ενισχύσεων βάσει απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και οφειλές που δεν μπορούν να ρυθμιστούν με βάση άλλες διατάξεις.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για παλιές οφειλές που έχουν καταχωρηθεί στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων από 1.1.2014 έως 20.3.2015. Με την υπαγωγή και την τήρηση της ρύθμισης δεν υπολογίζονται συγκεκριμένα πρόστιμα παλαιότερων διατάξεων, χωρίς όμως αυτό να ισοδυναμεί με γενικό κούρεμα προσαυξήσεων ή με αναδρομικό άνοιγμα παλιών ρυθμίσεων.
Η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά παλαιές αρρύθμιστες οφειλές έως 31.12.2023, αφήνοντας εκτός τα νεότερα χρέη, τις ήδη ρυθμισμένες οφειλές, όσους δεν έχουν κλείσει εκκρεμείς δηλώσεις εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας και όσους δεν τακτοποιούν τις λοιπές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις τους προς τη φορολογική διοίκηση.
Οι άλλες παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος
Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, αλλά περιλαμβάνει και πρόσθετες αλλαγές στο πλαίσιο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους. Κεντρική παρέμβαση είναι η διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, καθώς το ελάχιστο όριο οφειλών για την υποβολή αίτησης μειώνεται στις 5.000 ευρώ, από 10.000 ευρώ που ισχύει σήμερα. Με αυτόν τον τρόπο ανοίγει η δυνατότητα ένταξης και για μικρότερες οφειλές, οι οποίες έως τώρα έμεναν εκτός του μηχανισμού.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται νέα δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω ρευστοποίησης άλλων ακινήτων του οφειλέτη. Η ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα να διαχωρίζεται η κύρια κατοικία από την υπόλοιπη περιουσία, ώστε η συμφωνία ρύθμισης να βασίζεται στην αξιοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων και να αποφεύγεται η απώλεια της κατοικίας, εφόσον τηρούνται οι όροι της σύμβασης αναδιάρθρωσης.
Πρόσθετη παρέμβαση αφορά την άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού. Το σχέδιο νόμου προβλέπει ότι η άρση μπορεί να γίνει μία φορά ανά οφειλέτη, εφόσον καταβληθεί τουλάχιστον το 25% της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση και ρυθμιστεί το υπόλοιπο μαζί με τις λοιπές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση. Η πρόβλεψη αυτή στοχεύει στην αποδέσμευση λογαριασμών για οφειλέτες που μπορούν να καταβάλουν σημαντικό μέρος της οφειλής και να επανέλθουν σε καθεστώς ρύθμισης.
