Η ελληνική κατασκευαστική αγορά μπαίνει σε μια νέα εποχή, καθώς κλείνει ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) και μαζί του το κύμα των παραδοσιακών δημοσίων έργων που τροφοδότησε τον κλάδο τα τελευταία πέντε χρόνια.
Η επόμενη ημέρα βρίσκει τους μεγάλους τεχνικούς ομίλους όχι μόνο να προετοιμάζονται για λιγότερα έργα, αλλά για ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης, όπου το βάρος μετατοπίζεται σε έργα που παράγουν επαναλαμβανόμενα και σταθερά έσοδα σε βάθος χρόνου και σε δραστηριότητες που υπερβαίνουν την καθαρή κατασκευή.
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, οι τέσσερις βασικοί παίκτες της αγοράς– ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, ΑΒΑΞ και η ΜΕΤΚΑ του ομίλου Metlen – εμφανίζουν ισχυρά οικονομικά μεγέθη, με ετήσιο τζίρο συνολικού ύψους για το 2025, 6,7 δισ. ευρώ, λειτουργική κερδοφορία άνω του 1 δισ. και ανεκτέλεστο που αγγίζει τα 19 δισ. ευρώ.
Τα μηνύματα πίσω από τα 19 δισ. ανεκτέλεστου
Το υψηλό χαρτοφυλάκιο που έχουν συγκεντρώσει οι μεγάλοι όμιλοι δεν είναι μόνο ένα πρωτόγνωρο μέγεθος, αλλά αποκαλύπτει την κατεύθυνση της αγοράς το επόμενο διάστημα. Καταρχάς, λειτουργεί ως το νέο «καύσιμο» ανάπτυξης, καθώς εξασφαλίζει ορατότητα εσόδων και δημιουργεί μια σταθερή δεξαμενή έργων για τα επόμενα χρόνια.
Ταυτόχρονα, αλλάζει και η ποιότητά του, με το μείγμα να μετατοπίζεται από τα παραδοσιακά δημόσια έργα προς ιδιωτικά και επενδυτικά projects, που προσφέρουν καλύτερα περιθώρια και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα.
Παράλληλα, το pipeline δεν περιορίζεται στην εκτέλεση των υφιστάμενων έργων, αλλά καθορίζει και τη στρατηγική κατεύθυνση των ομίλων. Μέσα από αυτό, επεκτείνονται σε νέους τομείς, όπως η ενέργεια, το LNG, τα ύδατα και οι υποδομές στρατηγικής σημασίας, διευρύνοντας το επιχειρηματικό τους αποτύπωμα και δημιουργώντας νέες πηγές εσόδων.
Η αλλαγή φαίνεται ήδη στους αριθμούς. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ καταγράφει τζίρο 3,8 δισ. ευρώ και EBITDA 631 εκατ., η AKTOR 1,4 δισ. ευρώ και 207 εκατ., η ΑΒΑΞ 958 εκατ. ευρώ και 120 εκατ., ενώ η ΜΕΤΚΑ του ομίλου Metlen εμφανίζει 567 εκατ. ευρώ κύκλο εργασιών και περίπου 100 εκατ. EBITDA στον τομέα υποδομών.
Το ανεκτέλεστο και η επόμενη μέρα
Για την ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, με ανεκτέλεστο υπόλοιπο συμβάσεων 9,1 δισ, οι σταθερές και μακροπρόθεσμες αποδόσεις του κλάδου των παραχωρήσεων, διαμορφώνουν τις βάσεις ώστε η λειτουργική κερδοφορία να φτάσει το 1 δισ. ευρώ το 2030. Καθοριστικό ρόλο στην πορεία του ομίλου διαδραματίζει ένα πλέγμα παραχωρήσεων με κυρίαρχη την παρουσία της Αττικής Οδού, η οποία πέρσι συνεισέφερε έσοδα 234,3 εκατ. ευρώ και EBITDA 181,2 εκατ. ευρώ, ενώ η προσθήκη της Εγνατίας Οδού αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τις επιδόσεις από το 2026. Συνολικά, οι δύο άξονες αποτελούν επένδυση άνω των 5,3 δισ. ευρώ και εκτιμάται ότι θα αποφέρουν μερίσματα άνω των 7,5 δισ. ευρώ σε βάθος χρόνου.
Ο όμιλος διατηρεί ισχυρή παρουσία στις παραχωρήσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν ήδη πάνω από το 57% του EBITDA, συμβάλλοντας στην αύξηση της λειτουργικής κερδοφορίας στα 631,4 εκατ. ευρώ το 2025.
Την ίδια στιγμή, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ διεκδικεί νέα έργα παραχωρήσεων και ΣΔΙΤ άνω των 2 δισ. ευρώ, ενώ αναμένει διαγωνισμούς ύψους 8–10 δισ. ευρώ, με έμφαση σε οδικά έργα και τις υποδομές στις οποίες διευρύνει συνεχώς τις δραστηριότητές της. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η πρόσφατη απόκτηση ποσοστού 12,76% στην ΕΥΔΑΠ έναντι 135 εκατ. ευρώ, ενισχύοντας τη θέση της στον συγκεκριμένο τομέα.
Το χαρτοφυλάκιο παραχωρήσεων του ομίλου συγκαταλέγεται πλέον στα μεγαλύτερα στην Ευρώπη, με διάρκεια που εκτείνεται έως και το 2064, ενώ νέα έργα – όπως το αεροδρόμιο στο Καστέλι, τμήματα του ΒΟΑΚ και άλλα ΣΔΙΤ – αναμένεται να εισέλθουν σε φάση λειτουργίας τα επόμενα χρόνια, ενισχύοντας περαιτέρω τις ταμειακές ροές.
Το χαρτοφυλάκιο έργων χαρακτηρίζεται από υψηλή ποιότητα, καθώς το 77% αφορά ίδιες και ιδιωτικές επενδύσεις, περιορίζοντας το ρίσκο και ενισχύοντας τη σταθερότητα των αποδόσεων. Παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις, η διοίκηση εκτιμά ότι οι επιπτώσεις στην πορεία του ομίλου θα είναι περιορισμένες.
Ισχυρή ανάπτυξη
Από πλευρά της, η AKTOR στοχεύει στη διατήρηση ανεκτέλεστου 5–6 δισ. ευρώ, μετά τον ευρύ κύκλο μετασχηματισμού της το 2025 που χαρακτηρίστηκε από 67 συναλλαγές που αφορούσαν συμφωνίες, εξαγορές και συγχωνεύσεις που διευκόλυναν το μεταρρυθμιστικό σχέδιο του ομίλου. Ωστόσο, η ενέργεια και ειδικότερα το LNG αναδεικνύονται σε βασικό μοχλό ανάπτυξης για την επόμενη δεκαετία. Οι συμφωνίες που έχουν ήδη εξασφαλιστεί, μεταξύ άλλων με την αμερικανική Venture Global, αλλά και η ωρίμανση των MOU σε αγορές της ΝΑ Ευρώπης δημιουργούν υψηλή ορατότητα εσόδων για τα επόμενα χρόνια.
Ο κατασκευαστικός τομέας παραμένει βασικός πυλώνας για τον Όμιλο, ωστόσο η στρατηγική που περιγράφει η διοίκηση σηματοδοτεί μια σαφή μετατόπιση στον ρόλο του. Όπως ανέφερε στην πρόσφατη τηλεδιάσκεψη με τους αναλυτές ο διευθύνων σύμβουλος Αλέξανδρος Εξάρχου, η κατεύθυνση είναι η διατήρηση του μεγέθους σε συνδυασμό με την αναβάθμιση της ποιότητάς του. Στόχος είναι η σταθεροποίηση του κύκλου εργασιών στην περιοχή του 1,3 έως 1,4 δισ. ευρώ ετησίως.
Η βασική αλλαγή εντοπίζεται στη φύση των έργων που επιδιώκει ο Όμιλος. Η έμφαση μετατοπίζεται από τα παραδοσιακά δημόσια έργα προς έργα που συνδέονται με παραχωρήσεις και ιδιωτικές επενδύσεις, όπου η εταιρεία συμμετέχει και ως επενδυτής. Με τον τρόπο αυτό, οι κατασκευές αποκτούν έναν πιο στρατηγικό ρόλο, λειτουργώντας ως μέσο δημιουργίας υποδομών που εξασφαλίζουν μακροχρόνιες και σταθερές ταμειακές ροές.
Με pipeline έργων περίπου €4 δισ., εκ των οποίων €2,6 δισ. αφορούν συμμετοχή του Ομίλου σε 23 projects, η AKTOR διατηρεί ισχυρή παρουσία στην αγορά υποδομών. Το χαρτοφυλάκιο καλύπτει κτιριακά έργα, οδικές υποδομές και έργα περιβάλλοντος, ενισχύοντας την ορατότητα εσόδων και μειώνοντας τον επιχειρηματικό κίνδυνο.
Στην τηλεδιάσκεψη με τους αναλυτές ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι οι κατασκευές θα μπουν σε ένα αρνητικό περιβάλλον από το χειμώνα εξαιτίας της κρίσης στην Μέση Ανατολή. Ο ίδιος προειδοποίησε επίσης για νέες πληθωριστικές πιέσεις κυρίως λόγω της ενεργειακής αβεβαιότητας, εκτιμώντας ότι η Ευρώπη ενδέχεται να βρεθεί εκ νέου μπροστά στην ανάγκη λήψης κεντρικών μέτρων στήριξης, στα πρότυπα του Ταμείου Ανάκαμψης ή ακόμη και μέσω έκδοσης ευρωομολόγου.
Παραχωρήσεις και χρηματιστήριο
Από την πλευρά της, η ΑΒΑΞ επιχειρεί να χτίσει ένα πιο ισορροπημένο μοντέλο ανάπτυξης, στηριζόμενο τόσο στο υφιστάμενο ανεκτέλεστο όσο και στις μακροχρόνιες ροές από τις παραχωρήσεις.
Σε επίπεδο pipeline, ο όμιλος βλέπει μια «πίτα» έργων προς διεκδίκηση ύψους περίπου 14,5 δισ. ευρώ, που εκτείνεται από την επέκταση του Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών και τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού, έως τις επενδύσεις της ΕΥΔΑΠ, ενεργειακά έργα, σιδηροδρομικές υποδομές και μεγάλα projects real estate.
Με βάση αυτό το pipeline, η διοίκηση εκτιμά ότι μπορεί να προσθέσει περίπου 3,6 δισ. ευρώ στο υφιστάμενο ανεκτέλεστο, οδηγώντας σε δυνητικό χαρτοφυλάκιο της τάξης των 6,2 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια.
Την ίδια στιγμή, ο σχεδιασμός ροών δείχνει καθαρά τη στρατηγική μετατόπιση: οι παραχωρήσεις αναμένεται να αποφέρουν συνολικά σχεδόν 1 δισ. ευρώ σε βάθος χρόνου, ενώ η «δύναμη πυρός» για επενδύσεις φτάνει τα 800 εκατ. ευρώ έως το 2030. Στόχος είναι έως το τέλος της δεκαετίας η κατασκευή να περιοριστεί στο 60% των EBITDA, με το υπόλοιπο 40% να προέρχεται από δραστηριότητες με πιο σταθερά και επαναλαμβανόμενα έσοδα.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η ΜΕΤΚΑ του ομίλου Metlen εμφανίζει ισχυρή δυναμική στον τομέα υποδομών, με στόχο λειτουργικής κερδοφορίας 140–150 εκατ. ευρώ έως το 2026.
Το 2025 αποτέλεσε έτος έντονης ανάπτυξης, με τα EBITDA να διπλασιάζονται στα 100 εκατ. ευρώ και τον κύκλο εργασιών να φτάνει τα 567 εκατ. ευρώ, ενώ το ανεκτέλεστο προσεγγίζει τα 2 δισ. ευρώ, προσφέροντας σημαντική ορατότητα.
Η στρατηγική της εταιρείας στηρίζεται σε ένα ευρύ pipeline έργων – από υποδομές μεταφορών και ενεργειακά projects έως αστικές αναπλάσεις και τουριστικές επενδύσεις – ενώ διεκδικεί ενεργά νέα έργα, όπως οδικά projects στη Βόρεια Ελλάδα, μονάδες αποβλήτων και μεγάλα έργα υγείας.
Η σύνδεση με τον ενεργειακό βραχίονα της Metlen λειτουργεί ως καταλύτης, ενισχύοντας τη θέση της ΜΕΤΚΑ σε σύνθετα έργα υποδομών και ενέργειας, ενώ δρομολογείτε και η αυτόνομη εισαγωγή της στο χρηματιστήριο σε επόμενο στάδιο.
