Οι διαφόρων ειδών αντιδράσεις που έχει προκαλέσει η συμμετοχή του Ισραήλ, το οποίο μάλιστα πάει στον αυριανό τελικό με μεγάλες αξιώσεις, όπως προκύπτει από τα προγνωστικά, αποδεικνύει, περίτρανα, όχι μόνον πως η Eurovision είχε ανέκαθεν πολιτική ταυτότητα αλλά και ότι η προσπάθεια των διοργανωτών της να αρνηθεί αυτήν την πραγματικότητα μέσα από διάφορους κανονισμούς και απαγορεύσεις είναι, επί της ουσίας, προσχηματική και αρκούντως υποκριτική.
Διότι η EBU ενώ έκλεισε τα αφτιά της σε όλους όσοι τήν καλούσαν να αποκλείσει το Ισραήλ από τον φετινό διαγωνισμό, μεταξύ των οποίων και συμμετέχοντες καλλιτέχνες, περνώντας ένα ηχηρό μήνυμα υπέρ της κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα, έχει φιλοξενήσει, πολλές φορές κατά το παρελθόν, συγκεκριμένες πολιτικές και κοινωνικές θέσεις με τις ψηφοφορίες να αποτελούν, σταθερά, στοχευμένες κινήσεις στην πολιτική σκακιέρα της εκάστοτε εποχής.
Πιο πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί ο αποκλεισμός, από το 2022, της συμμετοχής της Ρωσίας εξαιτίας των πολεμικών επιθέσεών της εναντίον της Ουκρανίας. Η πανηγυρική νίκη μάλιστα των Ουκρανών Kalush Orchestra και του τραγουδιού τους «Stefania», το οποίο δεν έκανε μεν ευθεία αναφορά στον πόλεμο αντηχούσε όμως δυναμικά την επίθεση που δέχεται η εθνική ταυτότητα της χώρας, έμοιαζε σχεδόν προδιαγραμμένη, κάτι το οποίο ελπίζουμε να μην επαναληφθεί και φέτος. Όσο για την απόρριψη του αιτήματος του προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, να μιλήσει μέσω βίντεο στον τελικό της περσινής Eurovision, αυτή, προφανώς, σχετιζόταν με την ανάγκη που νιώθουν οι διοργανωτές να κρατούν τουλάχιστον τα προσχήματα.
Οι αντιδράσεις για την συμμετοχή του Ισραήλ και οι προσπάθειες της EBU να τις αποσιωπήσει.
Οι αντιδράσεις εναντίον του Ισραήλ ξεκίνησαν αμέσως μετά την ανακοίνωση της πρόθεσής του να συμμετάσχει στον φετινό διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision και εντάθηκαν όταν δημοσιοποιήθηκαν οι στίχοι του τραγουδιού που θα το εκπροσωπούσε. Το κομμάτι είχε, αρχικά τον τίτλο «October Rain», ο οποίος παρέπεμπε στην πολύνεκρη επίθεση της Χαμάς, τον Οκτώβριο του 2023, σε ισραηλινό φεστιβάλ μουσικής. Οι διοργανωτές ζήτησαν από το Ισραήλ να κάνει τις απαραίτητες αλλαγές, τόσο στον τίτλο όσο και στους στίχους που παραπέμτουν, έστω και εμμέσως, σε πολιτικά μηνύματα, και κάπως έτσι καταλήξαμε στο «Hurricane» το οποίο ερμήνευσε στον β’ ημιτελικό της Πέμπτης η 20χρονη Έντεν Γκολάν.
Όσο βρισκόταν στη σκηνή η εκπρόσωπος του Ισραήλ υπήρξαν κάποια, μεμονωμένα γιουχαρίσματα από το κοινό τα οποία, όμως, ήταν πολύ πιο έντονα κατά την πρόβα της. Στο μεταξύ, στο Μάλμε, όπου ζει η πλειοψηφία των Παλαιστινίων μεταναστών της Σουηδίας, έχουν πραγματοποιηθεί τις τελευταίες ημέρες, δεκάδες, μαζικές διαδηλώσεις εναντίον του Ισραήλ οι οποίες αναμένεται να συνεχιστούν και κατά την ημέρα του τελικού.
Η EBU, βεβαίως, κάνει ότι μπορεί προκειμένου να μην δει το φως της δημοσιότητας οποιαδήποτε εικόνα σχετίζεται με ανάλογες πολιτικές αντιδράσεις. Δεν είναι ωστόσο σε θέση να καταπνίξει κάθε μορφή διαμαρτυρίας καθώς υπάρχουν και οι αιφνιδιασμοί. Όπως, για παράδειγμα, η επιλογή του Σουηδού τραγουδιστή Έρικ Σάαντε να εμφανιστεί στον α’ ημιτελικό με ένα παλαιστινιακό μαντήλι δεμένο στο μπράτσο του, η άρνηση του εκπροσώπου της Ολλανδίας, Joost Klein, να φωτογραφηθεί με την Ισραηλινή Έντεν Γκολάν και να καλύψει το κεφάλι του με τη σημαία της πατρίδας του όταν εκείνη έκανε δηλώσεις στην συνέντευξη τύπου, μετά τον β’ ημιτελικό, την ίδια στιγμή που η δική μας Μαρίνα Σάττι είχε γυρίσει την πλάτη της και χασμουριόταν επιδεικτικά θέλοντας έτσι, πολύ απλοϊκά, να κάνει ένα πολιτικό statement. Γιατί περί τέτοιου επρόκειτο κι ας προσπάθησε η ΕΡΤ να αποδώσει την αντίδρασή της στην κούραση.
Βεβαίως, είναι δικαίωμα και υποχρέωση, ενίοτε, της κάθε χώρας, του κάθε πολίτη και του κάθε διαγωνιζόμενου να εκφράζει ελεύθερα την άποψή του σχετικά με φλέγοντα ζητήματα της εποχής. Αυτό πάντα συνέβαινε και πάντα θα συμβαίνει στην Eurovision. Ο τρόπος που γίνεται, όμως, κάνει τη διαφορά.
Ας θυμηθούμε το «Παναγιά μου, Παναγιά μου», το συγκλονιστικό τραγούδι – μοιρολόι για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο που έγραψε, μετά από παραγγελία του Μάνου Χατζιδκάκι, η Μαρίζα Κωχ και το ερμήνευσε το 1976 στη σκηνή της Eurovision, με κίνδυνο της σωματικής ακεραιότητας, καθώς δεχόταν απειλές, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης σε ολόκληρη την Ευρώπη…
