Η ΕΕ επιταχύνει την ενεργοποίηση της εμπορικής συμφωνίας με ΗΠΑ, υποκύπτει στις απαιτήσεις Τραμπ αλλά προσθέτει ρήτρες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ολοκλήρωσε το κείμενο της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ μετά από μήνες διαπραγματεύσεων, πριν από την προθεσμία που έθεσε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή υψηλότερων δασμών.

Οι νομοθέτες της ΕΕ και τα κράτη μέλη κατέληξαν στη συμφωνία νωρίς την Τετάρτη (20.5.2026), σύμφωνα με την κυπριακή προεδρεία, όπως μεταδίδει το Bloomberg.

Η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε αρχικά τον περασμένο Ιούλιο, προβλέπει την κατάργηση των δασμών από την ΕΕ στα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ με αντάλλαγμα ένα ανώτατο όριο δασμών 15% στις εξαγωγές της Ένωσης.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι χώρες της ΕΕ θα ψηφίσουν τώρα για την επικύρωση του τελικού κειμένου. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι εάν η συμφωνία δεν τεθεί σε ισχύ έως τις 4 Ιουλίου, θα αυξήσει τους δασμούς στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα στο 25% από 15%.

Η συμφωνία της Τετάρτης αναμένεται να βοηθήσει στην άμβλυνση των διατλαντικών εμπορικών εντάσεων, οι οποίες έχουν κλιμακωθεί τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς ο Τραμπ επιτίθεται στους Ευρωπαίους συμμάχους τόσο για οικονομικά ζητήματα όσο και για τον πόλεμο στο Ιράν.

«Η διατήρηση μιας σταθερής, προβλέψιμης και ισορροπημένης διατλαντικής εταιρικής σχέσης είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Μιχαήλ Δαμιανός, υπουργός Εμπορίου της Κύπρου, για να συμπληρώσει ότι «σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση τηρεί τις δεσμεύσεις της».

Ας σημειωθεί ότι πρόσφατα ο Τραμπ κατηγόρησε την ΕΕ ότι καθυστερεί την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας και απείλησε να επιβάλει υψηλότερους δασμούς στα αυτοκίνητα και τα φορτηγά της ΕΕ. Στη συνέχεια, έθεσε προθεσμία στην ΕΕ τον Ιούλιο, αφού μίλησε με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Οι επιτυχημένες διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν κατά τη διάρκεια της νύχτας αναμένεται να επιτρέψουν στην ΕΕ να επιτύχει αυτόν τον στόχο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να επικυρώσει τη συμφωνία σε σύνοδο στις 16 Ιουνίου, και οι χώρες της ΕΕ θα ακολουθήσουν λίγο αργότερα.

Ημερομηνία λήξης το 2029 και νέες διατάξεις
Υπενθυμίζεται ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη συμφωνία τον Μάρτιο, αλλά πρόσθεσε πολλές τροποποιήσεις στη νομοθεσία. Αυτές περιλάμβαναν μια διάταξη ότι η συμφωνία δεν θα εφαρμοζόταν μέχρι οι ΗΠΑ να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους και μια ημερομηνία λήξης τον Μάρτιο του 2028, εκτός εάν και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν σε παράταση.

Τελικά συμφωνήθηκε ημερομηνία λήξης στο τέλος του 2029, αντί για το 2028, και υιοθέτησαν επίσης περισσότερα μέτρα που αποσκοπούν στην προστασία των βιομηχανιών της ΕΕ από μια ξαφνική αύξηση των εισαγωγών από τις ΗΠΑ. Αλλά αποσύρθηκε η διάταξη που θα καθυστερούσε την εφαρμογή έως ότου οι ΗΠΑ τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ολοκληρωμένο κείμενο περιλαμβάνει νέα διατύπωση που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των μακροχρόνιων ανησυχιών της ΕΕ σχετικά με τους δασμούς των ΗΠΑ στα μέταλλα.

Οι ΗΠΑ τον περασμένο Αύγουστο αποφάσισαν να διευρύνουν τον δασμό 50% στα μέταλλα σε εκατοντάδες προϊόντα που περιλαμβάνουν χάλυβα και αλουμίνιο, όπως μοτοσικλέτες και επιτραπέζια σκεύη. Η κίνηση αυτή δεν παραβίαζε ρητά τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν οι ΗΠΑ στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας, αλλά πολλοί Ευρωπαίοι υποστήριξαν ότι παρόλα αυτά ακυρώνει το ανώτατο όριο των δασμών του 15%.

Νωρίς την Τετάρτη, οι διαπραγματευτές της ΕΕ εισήγαγαν μια ρήτρα που επιτρέπει στην Επιτροπή να αναστείλει την εμπορική συμφωνία εάν οι δασμοί στα προϊόντα που χρησιμοποιούν χάλυβα και αλουμίνιο ξεπεράσουν το 15% μετά το 2026.

Επιπλέον, το τελικό κείμενο εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να διακόψει προσωρινά τη συμφωνία εάν οι ΗΠΑ παραβιάσουν τις δεσμεύσεις τους.

Η προσοχή θα στραφεί τώρα στις ΗΠΑ για να δούμε πώς θα αντιδράσουν στις τροποποιήσεις της ΕΕ. Αξιωματούχοι του Τραμπ έχουν προειδοποιήσει προηγουμένως την Ένωση να μην τροποποιήσει την αρχική συμφωνία που επιτεύχθηκε τον περασμένο Ιούλιο.