Η ελληνική αμυντική βιομηχανία βρίσκεται σε μια περίοδο έντονων εξελίξεων, καθώς το νέο περιβάλλον για τα εξοπλιστικά προγράμματα και η αυξημένη ζήτηση στην Ευρώπη δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες αλλά και σκληρό ανταγωνισμό.
Κεντρικό ζήτημα αποτελεί ο στόχος για ουσιαστική συμμετοχή που θα έχει η εγχώρια βιομηχανία στα εξοπλιστικά προγράμματα, με ένα ποσοστό που φτάνει το 25%. Η απαίτηση αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς συνδέεται με τη δυνατότητα των ελληνικών εταιρειών να αποκτήσουν μεγαλύτερο ρόλο στην παραγωγή, την υποστήριξη και την τεχνολογική ανάπτυξη των οπλικών συστημάτων.
Παράλληλα, το μοντέλο υλοποίησης των εξοπλιστικών προμηθειών φαίνεται να αλλάζει, με μεγαλύτερη έμφαση στη συνεργασία μεταξύ κρατών και εταιρειών, αλλά και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας. Αυτό οδηγεί σε αυξημένες επενδύσεις στην άμυνα σε επίπεδο ΕΕ, γεγονός που δημιουργεί νέα δεδομένα για τους ελληνικούς ομίλους.
Οι μεγάλες ελληνικές εταιρείες του κλάδου επιδιώκουν να τοποθετηθούν δυναμικά σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας σημαντικό μερίδιο από τα νέα εξοπλιστικά προγράμματα. Ο ανταγωνισμός είναι έντονος, καθώς διεθνείς και ευρωπαϊκοί κολοσσοί συμμετέχουν σε αυτές τις διαδικασίες, ενώ οι απαιτήσεις για τεχνολογική επάρκεια και παραγωγικές δυνατότητες είναι υψηλές.
Σημειώνεται ότι ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έχει επανειλημμένα αναφέρει ότι στόχος είναι κάθε νέα μεγάλη εξοπλιστική σύμβαση να περιλαμβάνει ουσιαστική ελληνική συμμετοχή, τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και σε επίπεδο τεχνικής υποστήριξης και συντήρησης. Παράλληλα, έχει τονίσει ότι το εγχώριο αμυντικό οικοσύστημα θα μπορούσε να διεκδικήσει έργα άνω των 10 δισ. ευρώ μέσα από τα νέα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα και τις αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες της Ευρώπης.
Συνολικά, το «στοίχημα» για την ελληνική αμυντική βιομηχανία είναι να αξιοποιήσει τη συγκυρία της αυξημένης στρατιωτικής δαπάνης στην Ευρώπη και να μετατρέψει τη συμμετοχή της σε εξοπλιστικά προγράμματα σε σταθερή βιομηχανική ανάπτυξη και μακροπρόθεσμα οφέλη.
Κινήσεις ελληνικών ομίλων
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η THEON International του Κρίστιαν Χατζημηνά, που έχει εξελιχθεί σε έναν από τους ισχυρότερους ελληνικούς ομίλους στον τομέα των συστημάτων νυχτερινής όρασης και οπτικών. Η εξαγορά του 80% της MERIO SAS θεωρείται στρατηγική κίνηση για την ενίσχυση της παρουσίας της στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις, η MERIO αναμένεται το 2026 να εμφανίσει έσοδα άνω των 15 εκατ. ευρώ και EBIT άνω των 3,5 εκατ. ευρώ.
Η THEON επιχειρεί να μετασχηματιστεί από εξειδικευμένο κατασκευαστή σε ευρύτερο ευρωπαϊκό «παίκτη» στον χώρο των αμυντικών οπτικών, των αισθητήρων και των τεχνολογιών επιτήρησης. Παράλληλα, η EFA GROUP ενισχύει τη θέση της σε αεροπορικά συστήματα, ηλεκτρονικά και τεχνολογίες επιτήρησης, ενώ πρόσφατα απέκτησε το 90% της Superior Air, διευρύνοντας τη δραστηριότητά της σε συντήρηση, εκπαίδευση και εξειδικευμένες αεροπορικές υπηρεσίες.
Στρατιωτικά οχήματα και ναυπηγική βιομηχανία
Αυξημένη κινητικότητα παρατηρείται και στον τομέα των στρατιωτικών οχημάτων. Η ELVO ενισχύει τις συνεργασίες της με ομίλους όπως η Rheinmetall και η MAN για την παραγωγή στρατιωτικών φορτηγών και ειδικών οχημάτων, με στόχο την ενδυνάμωση της βιομηχανικής παραγωγής στην Ελλάδα.
Στον ναυπηγικό τομέα, η συμμετοχή ελληνικών ναυπηγείων σε διεθνείς αμυντικές αλυσίδες θεωρείται καθοριστική για την επαναφορά του κλάδου σε ενεργό ρόλο. Ξεχωρίζει η συμμετοχή των Ναυπηγείων Σαλαμίνας στην κατασκευή τμημάτων της γαλλικής φρεγάτας FDI «Amiral Louzeau», η οποία παρουσιάστηκε ως η πρώτη περίπτωση πλοίου ξένου στόλου με τμήματα κατασκευασμένα στην Ελλάδα.
Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται και η ONEX του Πάνου Ξενοκώστα, με την αγορά να παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της στον χώρο των ναυπηγείων και της υποστήριξης αμυντικών συστημάτων και πλοίων.
Defense tech και νέες τεχνολογίες
Ιδιαίτερη κινητικότητα σημειώνεται στις μικρότερες ελληνικές defense tech εταιρείες, όπου η ανάπτυξη τεχνολογιών όπως drones, τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια και anti-drone εφαρμογές προσελκύει το ενδιαφέρον ξένων ομίλων και επενδυτικών κεφαλαίων.
Παράγοντες της αγοράς προβλέπουν ενίσχυση των στρατηγικών συνεργασιών, δημιουργία κοινοπραξιών ελληνικών και ξένων εταιρειών, αλλά και εξαγορές μικρότερων τεχνολογικών επιχειρήσεων από μεγαλύτερους αμυντικούς ομίλους. Το ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η μετάβαση της ελληνικής βιομηχανίας από τον ρόλο του υπεργολάβου σε ουσιαστικό παραγωγικό εταίρο με υψηλή προστιθέμενη αξία και εξαγωγικό προσανατολισμό.
Η συγκυρία χαρακτηρίζεται κρίσιμη, καθώς η Ευρώπη επιδιώκει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία στην άμυνα, με τις γεωπολιτικές εξελίξεις να επαναφέρουν την αμυντική βιομηχανία στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής.
