Στις 15 Σεπτεμβρίου 1938, 85 χρόνια πριν, ο διάσημος γλύπτης Γιαννούλης Χαλεπάς ζήτησε από την ανιψιά του, Ειρήνη, η οποία τον φρόντιζε, λίγο νερό. Ξαπλωμένος στο δωμάτιό του, στην οδό Δαφνομήλη 35 στην Αθήνα, περίμενε την επιστροφή της. Όταν εκείνη επέστρεψε από την κουζίνα με το ποτήρι νερό, ο Χαλεπάς είχε φύγει από τη ζωή.
Ο Χαλεπάς γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου 1851 στον Πύργο της Τήνου. Από το 1869 έως το 1872, φοίτησε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, τότε γνωστή ως Σχολείον των Τεχνών, ενώ το 1873 ταξίδεψε στο Μόναχο για να συνεχίσει τις σπουδές του, έχοντας εξασφαλίσει υποτροφία. Το 1877 δημιούργησε την περίφημη «Κοιμωμένη», ένα επιτύμβιο μνημείο για τον τάφο της 17χρονης Σοφίας Αφεντάκη.
Ωστόσο, εκείνη την περίοδο άρχισαν να εμφανίζονται σημάδια επιδείνωσης της ψυχικής του υγείας. Οι ψυχολογικές του δυσκολίες εντάθηκαν σταδιακά, με αποτέλεσμα βίαια ξεσπάσματα, μελαγχολική διάθεση, απομόνωση και τελικά, το 1888, εισήχθη στο Δημόσιο Ψυχιατρείο Κέρκυρας. Εκεί παρέμεινε για 14 χρόνια, μέχρι την έξοδό του το 1902, όταν επέστρεψε στην Τήνο μαζί με τη μητέρα του.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Τήνο, ο Χαλεπάς εργάστηκε ως βοσκός, ενώ η μητέρα του κατέστρεφε τα έργα του, πιστεύοντας ότι η καλλιτεχνική του δραστηριότητα ήταν υπεύθυνη για την ψυχική του ασθένεια. Μετά τον θάνατο της μητέρας του το 1916, ο Χαλεπάς επανήλθε στη δημιουργία με έντονους ρυθμούς, φτάνοντας στο απόγειο της καλλιτεχνικής του παραγωγικότητας.
Ο Χαλεπάς, πλέον ελεύθερος να εκφράσει το καλλιτεχνικό του ταλέντο, έζησε ως ερημίτης, δημιουργώντας έργα που αντανακλούσαν τη μοναδική του οπτική και τη συναισθηματική του ένταση. Το 1927, η Ακαδημία Αθηνών τον τίμησε με το Αριστείον Γραμμάτων και Τεχνών, αναγνωρίζοντας την αξία του έργου του.
Το 1930, ο γλύπτης αποφάσισε να εγκαταλείψει την απομονωμένη ζωή του και μετακόμισε στην Αθήνα, όπου η ανιψιά του Ειρήνη ανέλαβε τη φροντίδα του. Εκεί έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του, μέχρι τον θάνατό του το 1938.
Η ψυχική του κατάσταση είχε διαγνωστεί λανθασμένα ως άνοια, ωστόσο αργότερα ψυχιατρικές αναλύσεις υποδεικνύουν ότι πιθανότατα έπασχε από ψύχωση σχιζοφρενικού τύπου. Παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, η δημιουργική του πορεία άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην τέχνη, με έργα γεμάτα ζωή, κίνηση και βαθιά καλλιτεχνική έμπνευση.
Διαβάστε Επίσης:
«Ξεφυλλίζοντας» τη νοσταλγία σε 14 ανέκδοτες επιστολές του Ν. Καζαντζάκη
